Mức tăng cho thấy nhu cầu điện đang lên nhanh
Sản lượng điện toàn hệ thống là tổng điện được sản xuất và nhập khẩu để đáp ứng nhu cầu của các hộ gia đình, doanh nghiệp và hoạt động công cộng, qua đó phản ánh quy mô phụ tải cần được cung ứng.
Trong 10 tháng năm 2026, sản lượng điện EVN đạt 297,4 tỷ kWh, tăng 9,8% so với cùng kỳ năm trước; riêng tháng 10, sản lượng sản xuất và nhập khẩu đạt 31,58 tỷ kWh, tăng 14,3%. Đây không chỉ là mức tăng đáng chú ý trên biểu đồ: tốc độ tháng 10 cao hơn mức lũy kế, cho thấy áp lực đáp ứng nhu cầu điện đang tăng mạnh vào cuối kỳ.
EVN cho biết trong tháng 10 đã duy trì cung cấp điện an toàn, liên tục, phục vụ sinh hoạt và phát triển kinh tế - xã hội. Kết quả vận hành là cần thiết, nhưng không nên xem đó là bằng chứng rằng dư địa cung ứng luôn dư dả. Sản lượng truyền tải 10 tháng đạt 239,23 tỷ kWh, tăng 11,2% — dấu hiệu cho thấy cả khâu đưa điện qua lưới cũng đang chịu tải lớn hơn.
Cơ cấu nguồn và lưới điện là bài toán điều hành
Nhiệt điện than cung cấp 147,78 tỷ kWh, tương đương 49,7% sản lượng 10 tháng; thủy điện đạt 73,39 tỷ kWh, chiếm 24,7%. Năng lượng tái tạo đóng góp 40,72 tỷ kWh, tương đương 13,7%, còn điện nhập khẩu đạt 11,77 tỷ kWh, chiếm 4%. Cơ cấu này cho thấy hệ thống vẫn dựa nhiều vào than, trong khi thủy điện phụ thuộc điều kiện thủy văn và điện gió, mặt trời biến động theo thời tiết. Vì vậy, tăng sản lượng không đồng nghĩa bài toán cung ứng đã được giải quyết.
Đầu tư nguồn và lưới là phần không thể tách rời của nhiệm vụ điều hành. Quảng Trạch I, công suất 1.403 MW, đã cơ bản hoàn thành và phát lên lưới 620 triệu kWh; mục tiêu là đưa cả hai tổ máy vào phát điện thương mại trong năm 2026. Trong 10 tháng, EVN và các đơn vị khởi công 150 công trình, đóng điện 137 công trình lưới từ 110 đến 500 kV. Tiến độ này đáng ghi nhận, nhưng hiệu quả cuối cùng phụ thuộc vào việc công trình hoàn thành đúng lúc và kết nối được với nơi có phụ tải.
Điện miền Trung: hoàn thành kế hoạch đi cùng quản trị rủi ro
Tại EVNCPC, điện thương phẩm 9 tháng đạt hơn 22.543 triệu kWh, tăng 9,79% so với cùng kỳ. Đơn vị ghi nhận tổn thất điện năng 3,32%, thấp hơn mức kế hoạch 3,65%, còn thời gian mất điện trung bình của khách hàng là 106,89 phút, giảm 15,84%. Đây là những chỉ dấu thiết thực về chất lượng phục vụ, không chỉ là sản lượng bán ra.
Dẫu vậy, khối lượng đầu tư còn lớn: EVNCPC hoàn thành thi công 282 dự án, tương đương 58,63% kế hoạch năm, và đóng điện 15 công trình lưới 110 kV trong 9 tháng. Lãnh đạo yêu cầu tập trung mọi nguồn lực, phối hợp giữa các đơn vị để hoàn thành chỉ tiêu, đồng thời chuẩn bị ứng phó mưa bão, thời tiết cực đoan và sự cố thiết bị. Với điện miền Trung, nơi rủi ro thời tiết có thể tác động trực tiếp đến vận hành, tiến độ đầu tư phải đi kèm khả năng phản ứng nhanh.
Nhu cầu còn có thể tiếp tục tăng: sản lượng sản xuất và nhập khẩu tháng 11 được ước tính 28,9 tỷ kWh, tăng 14,4% so với cùng kỳ. Người dân có thể góp phần giảm áp lực bằng cách tiết kiệm điện và tránh dùng đồng thời nhiều thiết bị công suất lớn vào giờ cao điểm. Mười hai dịch vụ điện công đã được triển khai trên VNeID, giúp đơn giản hóa một số thủ tục; thời gian giải quyết trung bình yêu cầu dịch vụ tại EVNCPC là 1,78 ngày.
Tăng nguồn là cần, điều hành sát mới quyết định
Mức tăng 9,8% phản ánh một hệ thống phải phục vụ phụ tải lớn hơn, nhưng con số tổng sản lượng chưa nói hết nơi nào đang căng tải, nguồn nào có thể huy động ổn định hay lưới điện có đủ năng lực truyền tải hay không. Do đó, đánh giá thành công của EVN không nên dừng ở việc có điện trong kỳ báo cáo: cần nhìn đồng thời vào độ tin cậy, tiến độ công trình và khả năng ứng phó với thời tiết.
EVN đã duy trì cung ứng điện an toàn, liên tục trong tháng 10; bước tiếp theo là đưa các dự án nguồn, lưới về đích đúng hạn và quản lý rủi ro vận hành minh bạch, sát thực tế. EVNCPC cũng cần biến yêu cầu phối hợp và tập trung nguồn lực thành kết quả cụ thể trong những tháng cuối năm. Khi nhu cầu điện tăng nhanh, tiết kiệm điện từ khách hàng hỗ trợ hệ thống, nhưng trách nhiệm bảo đảm nguồn và lưới đủ tin cậy vẫn thuộc về công tác điều hành.
