Việc làm mạnh trao thêm dư địa cho Fed
Lãi suất Fed là công cụ chính sách tiền tệ mà Cục Dự trữ Liên bang Mỹ sử dụng để tác động đến chi phí vay, nhu cầu trong nền kinh tế và cuối cùng là áp lực giá cả. Vì thế, một thị trường lao động còn vững có thể khiến Fed ưu tiên kiểm soát lạm phát thay vì sớm nới lỏng.
Báo cáo việc làm tháng 10 cho thấy kinh tế Mỹ tạo thêm 165.000 việc làm phi nông nghiệp, cao hơn dự báo 65.000; tỷ lệ thất nghiệp giảm từ 4,2% xuống 4,1%. Đây không phải bằng chứng lạm phát đã được xử lý, mà là lý do để Fed tin rằng nền kinh tế có thể chịu được chính sách chặt hơn.
Mary Daly, Chủ tịch Fed chi nhánh San Francisco, cho rằng số liệu này củng cố khả năng tiếp tục thắt chặt để đưa lạm phát về mục tiêu 2%. Lập luận ấy có sức nặng: khi việc làm vẫn tăng, Fed ít bị buộc phải lựa chọn giữa chống lạm phát và bảo vệ hoạt động kinh tế ngay lập tức.
Ủng hộ tăng lãi suất không đồng nghĩa đã chốt thời điểm
Nhiều quan chức Fed đặt việc kiềm chế giá cả lên trước. Daly nói thị trường lao động vững tạo dư địa để tiếp tục làm nhiệm vụ này; Chủ tịch Fed St. Louis Alberto Musalem cũng xem lạm phát là mối lo lớn của doanh nghiệp và nhấn mạnh cần đưa lạm phát trở lại mục tiêu. Đây là tín hiệu cứng rắn, nhưng chưa phải cam kết về một đợt tăng lãi suất cụ thể.
Daly chưa nêu thời điểm hay quy mô điều chỉnh, đồng thời cho rằng Fed cần tiếp tục thu thập thông tin và hành động từng bước. Chủ tịch Fed Kevin Warsh cũng nói sau quyết định giữ nguyên lãi suất ở cuộc họp tháng trước rằng giới hoạch định chính sách sẽ theo dõi dữ liệu mới trước khi quyết định có cần thắt chặt thêm hay không.
Thị trường đã phản ứng rõ với báo cáo: theo công cụ FedWatch của CME Group, xác suất Fed tăng lãi suất trong tháng 12 được nhà giao dịch định giá ở mức 81%, tăng mạnh so với trước khi số liệu việc làm được công bố. Dù vậy, kỳ vọng này không thay thế quyết định của Fed; dữ liệu lạm phát sắp tới vẫn có thể làm thay đổi cán cân.
Khoảng lặng tháng 10 chưa khép lại chu kỳ thắt chặt
Việc Fed tạm dừng trong tháng 10 nằm trong một nhịp nghỉ rộng hơn: phần lớn ngân hàng trung ương toàn cầu giữ nguyên lãi suất sau khi nhiều nơi tăng trong tháng 9. Trong nhóm G10, sáu ngân hàng trung ương đã tăng tổng cộng 1,5 điểm phần trăm trong tháng 9; sang tháng 10, chỉ Ngân hàng Trung ương Canada tăng, còn Fed, Ngân hàng Trung ương châu Âu, New Zealand và Nhật Bản giữ nguyên.
Từ đầu năm đến nay, nhóm G10 có 14 đợt tăng lãi suất, tổng mức tăng tích lũy 3,5 điểm phần trăm và không có ngân hàng nào cắt giảm. Sự tạm dừng vì thế nên được hiểu là thời gian đánh giá tác động, không phải lời xác nhận rằng cuộc chiến lạm phát đã kết thúc.
Giá dầu tăng trong tháng 9 và tháng 10 làm dấy lên lo ngại lạm phát duy trì cao lâu hơn. Cộng với nhận định của Chủ tịch Fed New York John Williams rằng lạm phát Mỹ vẫn quá cao và đã kéo dài quá lâu, bức tranh chưa đủ an toàn để tuyên bố chu kỳ thắt chặt đã khép lại. Với người dân, đây là vấn đề thiết thân: Daly mô tả cảm giác không theo kịp giá cả, còn Musalem gọi lạm phát là một loại thuế lũy thoái.
Kết luận hợp lý lúc này không phải Fed chắc chắn sẽ tăng lãi suất, mà là lựa chọn ấy vẫn còn trên bàn. Dữ liệu lạm phát và các chỉ báo kinh tế tiếp theo sẽ quyết định Fed có hành động trong tháng 12 hay không, cũng như mức độ điều chỉnh; các rủi ro với triển vọng kinh tế và thị trường tài chính buộc ngân hàng trung ương phải cân nhắc thận trọng. Việc làm mạnh làm lập trường cứng rắn dễ bảo vệ hơn, nhưng thời điểm vẫn chưa được định đoạt.
