Nút thắt không chỉ nằm ở nguồn điện
Truyền tải điện là khâu đưa điện từ nhà máy phát đến các trung tâm phụ tải qua đường dây và trạm biến áp, nên công suất phát dồi dào vẫn chưa đủ nếu lưới không thể chuyển điện đến nơi cần dùng. Đây là điểm then chốt trong bài toán bảo đảm điện miền Bắc mùa hè 2027: tiến độ công trình giờ không còn là mục tiêu xây dựng đơn thuần mà là một phần của năng lực cấp điện thực tế. Năm 2026, hệ thống truyền tải cơ bản vận hành ổn định, nhưng các giao diện 500 kV Trung–Bắc và Trung–Trung, gồm bốn mạch đường dây, có thời điểm gần chạm giới hạn trong đợt nắng nóng tháng 5 và 6. Một số máy biến áp cấp điện cho Hà Nội và vùng phụ cận cũng mang tải trên 90% định mức; tình trạng đầy tải, quá tải trên lưới 220 kV tuy giảm so với năm trước nhưng vẫn đáng kể. Vì vậy, tăng nguồn mà chậm lưới sẽ không giải quyết được trọn vẹn rủi ro cung ứng điện 2027.

Năm dự án phía Bắc là phép thử tiến độ
Ngày 6/11, Chủ tịch Hội đồng thành viên EVNNPT Nguyễn Quang Trung kiểm tra và đôn đốc năm dự án do Ban Quản lý dự án các công trình điện miền Bắc quản lý: trạm biến áp 500 kV Thái Bình, Hải Phòng, Bắc Ninh; trạm 220 kV An Lão, Yên Dũng cùng các đường dây đấu nối. Đây là nhóm công trình cần nhìn theo các mốc cụ thể, thay vì chỉ tính bằng khối lượng thi công. Trạm An Lão được đặt mục tiêu đóng điện trong tháng 12/2026, còn Yên Dũng đang thi công nước rút để kịp đóng điện trong tháng 11/2026. Thái Bình đã hoàn tất giải phóng mặt bằng và phấn đấu vận hành trước ngày 30/4/2027; Hải Phòng đang hoàn thiện hạng mục chính, đồng thời cần bảo đảm vật tư, thiết bị cho lắp đặt. Hai trạm 500 kV Thái Bình và Hải Phòng được EVNNPT đặt mục tiêu đưa vào vận hành trong tháng 4/2027. Những mốc này sát mùa cao điểm, nên bất kỳ chậm trễ nào cũng làm giảm khoảng đệm vận hành.

Bắc Ninh và khối lượng tồn đọng cần được xử lý
Trong năm dự án, trạm 500 kV Bắc Ninh là cảnh báo rõ nhất về rủi ro tiến độ: vướng mắc trong lựa chọn nhà thầu cung cấp thiết bị nhất thứ có thể đẩy thời điểm hoàn thành sang quý III/2027. Nếu kịch bản này xảy ra, công trình sẽ lỡ giai đoạn mùa hè mà áp lực phụ tải miền Bắc thường cao nhất. Đây không phải chi tiết thủ tục nhỏ; thiết bị chưa có thì phần xây dựng hoàn tất cũng chưa thể biến thành năng lực truyền tải. Áp lực còn nằm ở quy mô công việc chung. Hết tháng 10/2026, EVNNPT đã khởi công 23 dự án và đóng điện 23 công trình, trong khi mục tiêu cả năm lần lượt là 38 và 43. Tổng công ty đồng thời đối mặt với vướng mắc về thỏa thuận hướng tuyến, vị trí trạm, chồng lấn quy hoạch, bồi thường, giao và thuê đất, chuyển mục đích sử dụng rừng; bài toán còn gồm thu xếp vốn và năng lực triển khai. Đôn đốc nhà thầu chỉ có tác dụng khi các điểm nghẽn này được giải quyết song song.

Giải pháp vận hành phải đi cùng công trình mới
Tại cuộc họp do Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng chủ trì, EVNNPT báo cáo áp lực vận hành, tiến độ các công trình trọng điểm và giải pháp nâng năng lực truyền tải để đáp ứng nhu cầu sắp tới. Hướng xử lý vì thế không thể chỉ chờ xây xong trạm: cần điều hành sát, huy động vật tư, thúc nhà thầu và tháo gỡ vướng mắc để công trình vào vận hành đúng lúc. EVNNPT phấn đấu hoàn thành trong quý I/2027 các dự án nâng khả năng truyền tải điện nhập khẩu từ Trung Quốc qua hướng Hà Giang, với mục tiêu nâng khả năng mua điện lên 470 MW. Tổng công ty cũng triển khai bảy giàn tụ bù 110 kV–50 MVAr tại bảy trạm 220 kV, dự kiến hoàn tất trước ngày 30/4/2027. Trước đó, 15 giàn tụ bù và bảy bộ kháng 500 kV đã được lắp đặt hoặc điều chuyển trong năm 2026 để hỗ trợ điện áp và khả năng truyền tải. Với người dân và doanh nghiệp, lợi ích cuối cùng là giảm nguy cơ nghẽn điện, tăng độ tin cậy cấp điện trong các đợt nắng nóng. Các giải pháp này đáng giá, nhưng chỉ phát huy đầy đủ khi những dự án then chốt không trượt mốc.







