Năng lực truyền tải là phép thử của mùa hè tới
Truyền tải điện là quá trình đưa điện năng từ các nhà máy đến những trung tâm phụ tải qua hệ thống đường dây và trạm biến áp, với khả năng vận hành của lưới quyết định mức điện thực sự đến được nơi cần dùng. Vì vậy, bảo đảm điện miền Bắc mùa hè 2027 không chỉ là chuyện có đủ nguồn phát: các công trình truyền tải phải kịp hoàn thành để đưa điện đến Hà Nội và các khu vực phụ tải lớn. Đây là thông điệp đáng chú ý từ báo cáo EVNNPT trình Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng tại cuộc họp về vận hành hệ thống và giải pháp bảo đảm cung ứng điện năm 2027, diễn ra ngày 7/11/2026. Áp lực đã hiện rõ trong mùa nóng vừa qua: các giao diện truyền tải Trung–Bắc và Trung–Trung, gồm bốn mạch 500 kV, có thời điểm gần chạm giới hạn tính toán của NSMO, nhất là trong tháng 5 và 6/2026. Nếu lưới không theo kịp phụ tải, nguồn điện dù được huy động cũng chưa chắc đến được đúng nơi, đúng lúc.
Tiến độ cuối năm là nút thắt đầu tiên
Bức tranh tiến độ cho thấy khoảng cách giữa mục tiêu và khối lượng còn lại không nhỏ. Đến hết tháng 10/2026, EVNNPT đã khởi công 23 dự án và đóng điện 23 công trình; kế hoạch cả năm lần lượt là 38 dự án và 43 công trình. Hai tháng cuối năm vì thế trở thành một đợt dồn việc, trong khi mặt bằng, thu xếp vốn và năng lực triển khai đồng thời gây sức ép lên chủ đầu tư lẫn nhà thầu. EVNNPT đã có những công trình giúp tăng khả năng cấp điện, trong đó có đường dây 500/220 kV Nho Quan–Phủ Lý–Thường Tín và nâng công suất các trạm biến áp Hòa Bình, Phố Nối. Nhưng kết quả đã đạt không thể thay thế các hạng mục còn chậm. Với người dân và doanh nghiệp, ý nghĩa rất cụ thể: lưới đủ năng lực giúp giảm nguy cơ nghẽn điện tại các trung tâm phụ tải, nhất là trong những đợt nắng nóng khi nhu cầu tăng cao.
Ba trạm 500 kV và những mốc không thể lơi
Trọng tâm cho điện miền Bắc năm 2027 là các trạm biến áp 500 kV Bắc Ninh, Thái Bình và Hải Phòng. EVNNPT đặt mục tiêu đưa Thái Bình và Hải Phòng vào vận hành trong tháng 4/2027, ngay trước giai đoạn phụ tải mùa hè tăng mạnh. Trạm Bắc Ninh lại là điểm đáng lo hơn: vướng lựa chọn nhà thầu cung cấp thiết bị nhất thứ, nên có nguy cơ lùi sang quý III/2027. Mốc này khiến rủi ro không chỉ nằm ở xây lắp, mà còn ở khâu mua sắm và phối hợp tiến độ. Cùng thời hạn 30/4/2027, EVNNPT phấn đấu hoàn thành máy biến áp thứ ba tại các trạm 220 kV Vũng Áng và Khu kinh tế Nghi Sơn, cùng bảy giàn tụ bù ngang 110 kV tại bảy trạm 220 kV nhằm cải thiện điện áp và nâng khả năng truyền tải. Các mục tiêu này cần được theo dõi như một chuỗi phụ thuộc: chậm thiết bị hoặc mặt bằng có thể làm giảm hiệu quả của cả kế hoạch.
Gỡ vướng để điện đến đúng nơi cần
Giải pháp không thể dừng ở việc thúc nhà thầu. EVNNPT cho biết đang tập trung điều hành, huy động vật tư thiết bị, đôn đốc nhà thầu và tháo gỡ vướng mắc ở các dự án được NSMO đề xuất để tăng cường bảo đảm cung cấp điện. Song song, việc nâng khả năng truyền tải phục vụ nhập khẩu điện từ Trung Quốc qua hướng Hà Giang được đặt mục tiêu đạt 470 MW và hoàn thành trong quý I/2027. Ở Tây Bắc, các dự án Pắc Ma, Pắc Ma–Mường Tè, Điện Biên–Sơn La, Trạm biến áp Điện Biên và Lục Yên dự kiến hoàn thành trong năm 2027. Những hướng đi này có thể bổ sung đường truyền và tăng linh hoạt cho hệ thống, nhưng hiệu quả phụ thuộc vào tiến độ thực tế. Kết luận cần thẳng thắn: mùa hè 2027 không chờ các nút thắt tự biến mất. Muốn bảo đảm cấp điện, EVNNPT và các địa phương phải xử lý mặt bằng, vốn, thiết bị và năng lực thi công như những phần việc cấp bách ngang nhau.
