Hơn 26.200 du học sinh Việt ở lại Hàn Quốc quá hạn: Những con số nói gì?

Con số 26.220 cần được đọc đúng phạm vi

Quá hạn visa du học là tình trạng người nhập cảnh để học tập tiếp tục ở lại khi không còn duy trì tình trạng cư trú hợp pháp theo thị thực được cấp. Dữ liệu Bộ Tư pháp Hàn Quốc tính đến tháng 8, được cung cấp cho Ủy ban Giáo dục Quốc hội, ghi nhận 31.665 người nước ngoài nhập cảnh theo diện D-2 hoặc D-4 cư trú bất hợp pháp; trong số đó có 26.220 người Việt. Đây là quy mô đáng lo, nhưng không nên biến con số thành một nhãn chung cho toàn bộ du học sinh Việt. Số liệu chỉ bao gồm hai nhóm thị thực cụ thể, không đại diện cho tất cả sinh viên Việt Nam tại Hàn Quốc. Người Việt chiếm 82,8% tổng số trường hợp trong nhóm D-2 và D-4. Tỷ trọng cao đòi hỏi xem xét nguyên nhân và cách quản lý, thay vì đánh đồng người vi phạm với cộng đồng du học sinh.

D-2 và D-4 cho thấy hai bức tranh khác nhau

Trong tổng số 31.665 trường hợp, có 9.946 người thuộc diện D-2, dành cho chương trình cấp bằng, và 21.719 người diện D-4, dành cho việc học tiếng. Cách chia này quan trọng: số người quá hạn nhiều hơn ở D-4, nhưng mẫu số và tỷ lệ của từng nhóm không giống nhau. Ở diện D-2, người Việt chiếm 6.807 trường hợp, tương đương 68,4% số người cư trú bất hợp pháp của nhóm. Ở D-4, có 19.413 người Việt, chiếm 89,4% số trường hợp quá hạn. Vì vậy, nói người Việt chiếm gần 90% chỉ đúng với nhóm học tiếng; ở hệ cao đẳng, đại học và các chương trình cấp bằng, tỷ lệ gần 70%. Gộp hai diện thành một tỷ lệ duy nhất sẽ che khuất điểm tập trung đáng chú ý nhất.

Không thể quy mọi trường hợp cho cùng một nguyên nhân

Tỷ lệ cư trú bất hợp pháp trong nhóm D-2, xét trên mọi quốc tịch, giảm từ 7% năm 2022 xuống 3,6% vào tháng 8-2026, dù số người diện này tăng hơn gấp đôi. Trái lại, tỷ lệ ở D-4 tăng từ 25,3% năm 2025 lên 29,2% vào tháng 8-2026; tổng số người thuộc nhóm học tiếng tại Hàn Quốc, kể cả người cư trú bất hợp pháp, giảm từ 89.267 xuống 74.450. Đây là các tỷ lệ toàn nhóm, không phải tỷ lệ riêng của người Việt. Riêng trong số 48.889 người Việt thuộc diện học tiếng đang ở Hàn Quốc, 19.413 người bị ghi nhận cư trú bất hợp pháp, tương đương 39,7%. Những mẫu số khác nhau không thể thay thế cho nhau. Bên cạnh quản lý tuyển sinh và theo học, khoảng cách giữa mục tiêu thu hút du học sinh với cơ hội việc làm sau tốt nghiệp cũng được nêu như một vấn đề.

Quản lý visa phải đi cùng lộ trình học tập và việc làm

Nghị sĩ Kim Hee-jung cho rằng một số trường chú trọng tuyển sinh quốc tế nhưng chưa có hệ thống đầy đủ để bảo đảm sinh viên tiếp tục học và duy trì cư trú hợp pháp. Bà đề nghị Bộ Giáo dục và Bộ Tư pháp rà soát việc xét cấp thị thực, tuyển sinh và quản lý sau nhập học. Đây là hướng xử lý thiết thực hơn việc chỉ nhìn vào số người đã quá hạn: quản lý cần theo sát cả quá trình học, không dừng ở khâu đưa sinh viên vào trường. Ngày 7-10, Bộ Tư pháp Hàn Quốc công bố các đề xuất cải cách visa, gồm hỗ trợ sinh viên trong học tập, tìm việc và cư trú dài hạn; thời gian lưu trú diện D-10 cho người tìm việc sau tốt nghiệp dự kiến được phân loại từ 1 đến 3 năm tùy năng lực tiếng Hàn và mức độ sẵn sàng làm việc. Các đề xuất chưa xóa được vấn đề, nhưng cho thấy chính sách cần nối tiếp lộ trình học bằng con đường hợp pháp.

Kết luận, 26.220 là con số lớn và đáng quan tâm, song ý nghĩa của nó nằm ở cách phân loại: nhóm D-4 chiếm phần lớn trường hợp người Việt, còn tỷ lệ D-2 thấp hơn rõ rệt. Trình bày tách biệt từng diện giúp tránh quy kết cả cộng đồng du học sinh Việt, đồng thời hướng sự chú ý vào nơi cần cải thiện nhất: giám sát quá trình học và tạo lộ trình cư trú hợp pháp sau tốt nghiệp.