Khám phá sở thích, cùng nhau

Deal thật, đánh giá chân thực và câu chuyện mua sắm từ những người cùng sở thích với bạn — mỗi ngày trên Sammfy.

Khám phá sở thích, cùng nhauDeal thật, đánh giá chân thực và câu chuyện mua sắm từ những người cùng sở thích với bạn — mỗi ngày trên Sammfy.

Tuyển sinh trường chuyên: Điểm cao hay tố chất nổi trội?

Tuyển sinh trường chuyên: Điểm cao hay tố chất nổi trội?
Sở thích|Giáo dục tuổi đi học

Điểm thi chưa chắc đã đo được năng khiếu

Tuyển sinh trường chuyên là quá trình lựa chọn học sinh có năng lực nổi trội để các em được học tập chuyên sâu và phát triển thế mạnh trong môi trường phù hợp. Vì thế, điểm số cao trong một kỳ thi không nên tự động được xem là bằng chứng đầy đủ về tài năng. Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa công bố dự thảo quy chế mới, đề xuất thay cách tuyển sinh theo từng môn chuyên bằng ba khối: Khoa học tự nhiên, Khoa học xã hội và Ngoại ngữ.

Tranh luận nằm ở điều gì một kỳ thi thực sự đo lường. GS.TS Lê Anh Vinh lưu ý rằng đỗ thi có thể cho thấy học sinh đã luyện tập tốt để làm bài, nhưng điều đó không đồng nghĩa hoàn toàn với năng khiếu. Ở tuổi 14–15, nhiều em chưa có điều kiện để bộc lộ rõ năng lực; khả năng suy luận, đặt câu hỏi, tiếp thu kiến thức mới hay tiến bộ nhanh cũng có thể quan trọng hơn kinh nghiệm luyện đề. Nếu tuyển sinh chỉ thưởng cho sự thành thạo một dạng bài, trường có nguy cơ chọn được người ôn thi giỏi mà bỏ qua học sinh có tiềm năng phát triển.

Tuyển sinh trường chuyên: Điểm cao hay tố chất nổi trội?

Thi tuyển đơn môn: lợi thế và điểm mù

Không nên vì lo ngại luyện thi mà phủ nhận mọi giá trị của thi tuyển đơn môn. TS Lê Bá Khánh Trình cho rằng tuyển sinh theo môn chuyên có ưu điểm rõ ràng: học sinh được đánh giá trực tiếp ở lĩnh vực mình có thế mạnh, rồi sớm tiếp cận chương trình đào tạo chuyên sâu. Một em có năng lực đặc biệt về Toán không nhất thiết phải nổi trội đồng thời ở tất cả môn thuộc khối Khoa học tự nhiên; một thước đo chung có thể làm mờ chính sự khác biệt mà trường chuyên cần tìm ra.

Nhưng cách thi này cũng dễ khiến ranh giới giữa năng khiếu và kết quả luyện tập trở nên khó xác định. Luyện đề kéo dài có thể giúp học sinh quen dạng bài, song không bảo đảm các em xử lý tốt vấn đề mới; thậm chí việc lặp lại một khuôn thi có thể làm giảm hứng thú với môn học. Bài toán không phải chọn thi đơn môn hay thi rộng bằng mọi giá. Đó là thiết kế tiêu chí sao cho đánh giá được thế mạnh cụ thể mà không biến tuyển sinh thành cuộc đua về thời gian và điều kiện luyện thi.

Tuyển sinh trường chuyên: Điểm cao hay tố chất nổi trội?

Trường chuyên phải nhận diện rồi bồi dưỡng

Theo TS Lê Bá Khánh Trình, trường chuyên không chỉ là nơi tập hợp học sinh có điểm cao ở nhiều môn; sứ mệnh của trường còn là nhận diện tố chất nổi trội và tạo môi trường để các em phát triển năng lực. Quan điểm ấy đặt mục tiêu đào tạo lên ngang hàng với tiêu chí đầu vào: tuyển đúng người mới là bước đầu, còn chương trình học phải giúp năng lực riêng tiến xa hơn.

Vì vậy, phương án tuyển theo khối chỉ thuyết phục nếu không buộc học sinh có thế mạnh đơn lẻ phải cạnh tranh bằng sự đồng đều giả định. Mở rộng đánh giá có thể nhận ra nhiều kiểu tư duy, nhưng cũng cần cơ chế phát hiện năng khiếu chuyên biệt sau khi nhập học. Dự thảo nêu học kỳ I lớp 10 dành cho học sinh trải nghiệm và định hướng trước khi chọn môn chuyên sâu. Đây có thể là cơ hội để quan sát năng lực qua hoạt động thực tế, thay vì chốt đường học quá sớm.

Tuyển sinh trường chuyên: Điểm cao hay tố chất nổi trội?

Cân bằng tuyển chọn với lộ trình học tập

Học kỳ trải nghiệm chỉ có ý nghĩa nếu trường tổ chức đủ cơ hội để học sinh thử sức: phân tích dữ liệu, lập luận, làm thực nghiệm, khảo sát, viết hoặc xây dựng sản phẩm. Sau khi xác định hướng đi, các em có thể học sâu qua chuyên đề, nhóm linh hoạt, dự án hoặc học phần nâng cao; lựa chọn cũng nên được xem xét định kỳ vì năng lực và mối quan tâm có thể đổi thay. Như vậy, học rộng và học chuyên sâu không nhất thiết đối lập: giai đoạn khám phá có thể mở rộng lựa chọn, còn lộ trình sau đó phải đủ linh hoạt để bồi dưỡng thế mạnh riêng.

Đổi mới tuyển sinh trường chuyên vì thế không nên chỉ thay một dạng đề bằng một dạng đề khác. Nếu mở rộng tiêu chí mà thiếu cách nhận diện năng lực theo từng lĩnh vực, học sinh nổi trội ở một môn vẫn có thể bị bỏ sót; nếu giữ thi môn chuyên nhưng đề chủ yếu thưởng cho luyện tập, mục tiêu phát hiện tài năng cũng khó đạt. Hướng hợp lý là đánh giá tư duy và tiềm năng, đồng thời duy trì cơ hội để học sinh chứng minh thế mạnh cụ thể, rồi nối kết kết quả tuyển chọn với lộ trình phân hóa rõ ràng. Trường chuyên cần tìm người có khả năng phát triển, không chỉ người đã đạt điểm cao nhất.

Sammfy nhận hoa hồng khi bạn mua sắm qua liên kết của chúng tôi, bạn không phải trả thêm chi phí. Bài viết này được tạo bằng AI từ các nguồn đã công bố và dữ liệu sản phẩm.

You May Also Like

Comments
Viết gì đó...
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên chia sẻ suy nghĩ!