Khám phá sở thích, cùng nhau

Deal thật, đánh giá chân thực và câu chuyện mua sắm từ những người cùng sở thích với bạn — mỗi ngày trên Sammfy.

Khám phá sở thích, cùng nhauDeal thật, đánh giá chân thực và câu chuyện mua sắm từ những người cùng sở thích với bạn — mỗi ngày trên Sammfy.

Dự thảo tuyển sinh lớp 10 trường chuyên: Đổi mới hay thêm áp lực?

Dự thảo tuyển sinh lớp 10 trường chuyên: Đổi mới hay thêm áp lực?
Sở thích|Giáo dục tuổi đi học

Một cách tuyển mới, nhiều câu hỏi chưa có lời đáp

Tuyển sinh lớp 10 trường chuyên là quá trình lựa chọn học sinh vào môi trường THPT có chương trình bồi dưỡng chuyên sâu, vốn được tổ chức theo năng lực nổi trội ở từng môn học. Ngày 9/11, Bộ GD-ĐT ban hành Công văn số 7941 về dự thảo Quy chế tổ chức và hoạt động trường THPT chuyên, đề xuất chuyển tuyển sinh theo từng môn chuyên sang ba khối: Khoa học tự nhiên, Khoa học xã hội và Ngoại ngữ. Theo phương án này, mỗi khối có một phương thức tuyển sinh và điểm chuẩn chung, không chia chỉ tiêu riêng cho từng môn. Đổi mới nhằm mở rộng cách đánh giá năng lực và hạn chế học lệch là hướng đi đáng xem xét. Nhưng nếu thay đổi cách vào trường mà chưa chứng minh được cách mới nhận diện đúng năng khiếu, cải cách có thể làm mờ chính lý do tồn tại của trường chuyên.

Sau khi trúng tuyển, học sinh có một học kỳ để học tập, trải nghiệm và được tư vấn, rồi chọn thêm hai môn chuyên sâu bên cạnh môn bắt buộc của khối. Các em bắt đầu học chuyên đề định hướng từ học kỳ II lớp 10 và học chuyên sâu từ lớp 11. Lộ trình dự kiến áp dụng từ năm học 2027-2028 tại trường đủ điều kiện; nơi chưa đáp ứng sẽ triển khai từ năm học 2028-2029. Khoảng chuyển tiếp này có thể hữu ích, nhưng chưa tự động bảo đảm học sinh được phân luồng phù hợp.

Dự thảo tuyển sinh lớp 10 trường chuyên: Đổi mới hay thêm áp lực?

Đánh giá theo khối có thể bỏ sót thế mạnh riêng

Mấu chốt không nằm ở việc học sinh có nên học rộng hơn hay không, mà ở cách tuyển sinh nhận ra năng lực chuyên biệt. Giáo viên Nguyễn Đức Toàn, người có kinh nghiệm giảng dạy tại trường chuyên, cho rằng mục tiêu của trường chuyên là phát hiện, tuyển chọn và bồi dưỡng học sinh có năng khiếu nổi trội ở từng lĩnh vực. Nếu xét tuyển chủ yếu theo kết quả của một khối, một học sinh giỏi Sinh học, Vật lý hay Lịch sử có thể không thể hiện được sở trường qua môn khác. Giáo viên cũng đặt vấn đề về việc dùng Toán hoặc Ngữ văn làm môn có hệ số cao: năng lực ở từng lĩnh vực có đặc thù, nên một môn không thể thay thế phép đo trực tiếp cho môn chuyên.

Dự thảo còn chuyển thời điểm chọn môn chuyên sâu sang sau học kỳ I lớp 10. Một học kỳ trải nghiệm và tư vấn có thể giúp học sinh cân nhắc kỹ hơn, nhưng cũng khiến các em đã bộc lộ năng khiếu từ THCS phải chờ mới được học chuyên sâu. Giáo viên lo ngại thời gian đào tạo chuyên bị rút ngắn, ảnh hưởng đến quá trình bồi dưỡng học sinh giỏi quốc gia, quốc tế. Chưa kể, khi không tuyển chỉ tiêu riêng từng môn, số lượng học sinh có thể lệch giữa các môn, gây khó cho việc mở lớp và duy trì đội ngũ giáo viên. Đây không phải trở ngại phụ: thiết kế tuyển sinh sẽ định hình khả năng tổ chức dạy học về sau.

Dự thảo tuyển sinh lớp 10 trường chuyên: Đổi mới hay thêm áp lực?

Áp lực ôn thi không biến mất khi đổi cách tuyển

Với học sinh lớp 9 đã dành nhiều năm theo đuổi một môn chuyên, đổi từ thi theo môn sang theo khối có thể buộc các em mở rộng nội dung ôn luyện đúng lúc kỳ thi đến gần. Một học sinh dự tuyển chuyên Sinh lo phải dành thêm thời gian cho các môn khác, trong khi việc học môn sở trường đã chiếm phần lớn quỹ thời gian. Một học sinh khác cho biết nếu phải chuyển hướng trong thời gian ngắn, em sẽ phải chia lại thời gian và bổ sung lượng kiến thức đáng kể khi việc chuẩn bị môn chuyên vẫn ở giai đoạn quan trọng.

Đó là phần dễ bị bỏ qua trong tranh luận về mục tiêu giảm học lệch: yêu cầu học rộng hơn có thể tăng áp lực ôn thi trước khi tạo ra lợi ích học tập lâu dài. Lịch học đã gần kín tuần, nên thêm nội dung ôn tập có thể ảnh hưởng đến sức khỏe và chi phí học hành của gia đình. Nếu quy định mới tác động đến các khóa sắp thi, thông tin muộn hoặc thiếu hướng dẫn chuyển tiếp sẽ khiến học sinh và phụ huynh khó điều chỉnh kế hoạch. Vì vậy, đổi mới tuyển sinh cần đi cùng lộ trình đủ dài, thông tin rõ ràng và thời gian chuẩn bị phù hợp để tránh đẩy rủi ro chính sách sang người học.

Cải cách cần chứng minh mình phục vụ mục tiêu đào tạo

Dự thảo tuyển sinh đặt ra một lựa chọn thực chất: ưu tiên đánh giá rộng hơn hay tiếp tục tuyển thẳng theo năng khiếu môn học đã bộc lộ. Hai mục tiêu không nhất thiết loại trừ nhau, nhưng phương án mới cần chỉ ra cách đánh giá chính xác năng lực từng môn, cách phân bổ học sinh để không làm suy yếu các lớp chuyên, và cách bảo đảm đủ thời gian bồi dưỡng chuyên sâu. Nếu thiếu những câu trả lời đó, việc đổi đơn vị tuyển từ môn sang khối có nguy cơ tạo thêm môn phải ôn mà chưa chắc giảm học lệch.

Trường chuyên có thể mở rộng trải nghiệm và định hướng nghề nghiệp mà không từ bỏ nhiệm vụ phát hiện, nuôi dưỡng tài năng chuyên biệt. Điều kiện là lộ trình phải rõ, có thử nghiệm và đánh giá tác động trước khi áp dụng rộng; học sinh cũng cần được báo trước đủ sớm để không phải đổi kế hoạch ôn tập vào phút cuối. Kết luận nên thận trọng: dự thảo có ý tưởng đáng bàn, nhưng chỉ đáng triển khai khi chứng minh được rằng lợi ích học rộng không đánh đổi bằng cơ hội phát triển năng khiếu và sức khỏe của học sinh.

Sammfy nhận hoa hồng khi bạn mua sắm qua liên kết của chúng tôi, bạn không phải trả thêm chi phí.

You May Also Like

Comments
Viết gì đó...
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên chia sẻ suy nghĩ!