Đưa bài toán về nước vào lớp học
Cuộc thi “Cùng em sáng tạo STEM” là sân chơi giáo dục khuyến khích học sinh vận dụng khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học để đề xuất giải pháp cho những vấn đề thực tế. Mùa 4 do Panasonic phát động mang chủ đề “Nước và sự sống”, đặt nguồn nước vào trung tâm của những câu hỏi gần gũi với đời sống và môi trường. Lựa chọn này có ý nghĩa hơn một chủ đề để làm bài dự thi: nước liên quan trực tiếp đến sức khỏe, sinh hoạt và hệ sinh thái, nên học sinh có thể bắt đầu từ điều các em quan sát quanh mình. Thay vì chỉ tiếp nhận kiến thức, các em được khuyến khích nêu vấn đề, thử nghiệm cách giải quyết và trình bày sản phẩm hoặc dự án. Đó là hướng đi đáng khuyến khích: sáng tạo STEM sẽ thuyết phục hơn khi gắn với nhu cầu thật, chứ không dừng ở mô hình bắt mắt.
Một sân chơi rộng, cách tham gia rõ ràng
Cuộc thi STEM mở cho học sinh tiểu học và trung học cơ sở trên toàn quốc từ ngày 1/11/2026 đến hết ngày 31/1/2027. Các em có thể dự thi cá nhân hoặc theo nhóm tối đa năm thành viên, với một giáo viên hoặc phụ huynh hướng dẫn. Bài dự thi cần ghi lại quá trình thực hiện và giới thiệu sản phẩm, dự án hoặc hoạt động STEM. Quy định này tạo lối vào tương đối linh hoạt: học sinh có thể cùng làm, nhưng vẫn phải thể hiện quá trình suy nghĩ và thử nghiệm của mình. Những mùa trước đã nhận hơn 5.000 video từ hơn 2.300 trường tại hơn 30 tỉnh, thành phố. Quy mô đó cho thấy nhu cầu về một sân chơi thực hành đã có sẵn. Mùa mới có cơ hội mở rộng sức lan tỏa nếu trọng tâm vẫn là chất lượng ý tưởng và trải nghiệm học tập, thay vì chỉ đếm sản phẩm gửi về.
Ý tưởng về nước cần bắt đầu từ vấn đề cụ thể
Chủ đề “Nước và sự sống” mời học sinh khám phá mối liên hệ giữa nước, con người và môi trường, rồi phát triển ý tưởng để sử dụng hợp lý, bảo vệ và gìn giữ nguồn nước. Những dự án có ích không nhất thiết phải phức tạp: giá trị nằm ở việc xác định đúng vấn đề, giải thích cách giải pháp hoạt động và cho thấy điều gì có thể thay đổi trong đời sống hằng ngày. Vì vậy, một ý tưởng về nước tốt không chỉ là lời kêu gọi tiết kiệm. Các em có thể quan sát thói quen sử dụng nước ở nhà hay trường học, đặt câu hỏi và thử cách cải thiện phù hợp với điều kiện thực tế. Việc ghi lại quá trình giúp người dự thi nhìn rõ cả điểm mạnh lẫn giới hạn của phương án. Đây cũng là dịp để học sinh sáng tạo hiểu rằng giải quyết vấn đề môi trường đòi hỏi sự kiên trì, kiểm chứng và trách nhiệm với cộng đồng.
Từ cuộc thi đến trải nghiệm học tập bền vững
Lễ phát động mùa 4 diễn ra tại Trường Tiểu học Nguyễn Khuyến, phường Đông Hòa, TP. Hồ Chí Minh, với 800 học sinh tham dự. Đây là lần đầu sự kiện được tổ chức tại thành phố, đánh dấu bước mở rộng của chương trình ở khu vực phía Nam. Ngay sau lễ phát động, hơn 2.000 học sinh tại Trường Tiểu học Nguyễn Khuyến và Trường Tiểu học Phú Nhuận tham gia các lớp trải nghiệm STEM. Cuộc thi là hoạt động thường niên thuộc sáng kiến “Panasonic vì trường học bền vững”, được triển khai từ năm 2022. Chương trình phối hợp cùng Trung tâm Giáo dục và Phát triển và Viện Nghiên cứu Thiết kế trường học, đồng thời cung cấp bài giảng và bộ công cụ thực hành. Điểm đáng kỳ vọng là sự kết nối giữa sân chơi và trải nghiệm trong lớp: học sinh có cơ hội thử nghiệm trước khi biến kiến thức thành dự án. Thông tin cập nhật về cuộc thi được đăng trên fanpage Panasonic Risupia Việt Nam.
