Đà tăng xuất khẩu là tín hiệu, không phải đích đến
Hợp tác kinh tế Quảng Ninh–Indonesia là nỗ lực mở rộng quan hệ giữa địa phương và đối tác Indonesia qua thương mại, đầu tư, du lịch và kết nối chuỗi cung ứng, thay vì chỉ dựa vào mua bán hàng hóa. Đà tăng xuất khẩu Quảng Ninh sang thị trường này cho thấy cơ hội đã rõ hơn, nhưng con số tăng trưởng chỉ có ý nghĩa lâu dài nếu kéo theo thêm đầu tư và giá trị sản xuất tại địa phương. Kim ngạch xuất khẩu tăng từ 22,5 triệu USD năm 2020 lên 63 triệu USD năm 2025, gần gấp ba; tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hai chiều trong giai đoạn này vượt 600 triệu USD. Đây là nền móng đáng kể, song chưa đủ để khẳng định quan hệ đã khai thác hết tiềm năng. Hội nghị xúc tiến đầu tư, thương mại và du lịch Quảng Ninh–Indonesia diễn ra chiều 29/10 trong khuôn khổ Meet Indonesia 2026 là dịp chuyển đà tăng thành chương trình hợp tác cụ thể.
Từ trao đổi hàng hóa đến đầu tư và chuỗi giá trị Halal
Cơ cấu thương mại hiện tại cho thấy hai bên đã có những mặt hàng bổ trợ nhau, nhưng bước tiếp theo nên là kết nối doanh nghiệp vào sản xuất và cung ứng, thay vì dừng ở xuất nhập khẩu. Quảng Ninh xuất sang Indonesia than cục, bạt nhựa, vải cotton và linh kiện, thiết bị máy móc; chiều nhập khẩu gồm sáp thực vật, dầu cọ, phế liệu nhựa và máy móc phục vụ sản xuất. Tại hội nghị, lãnh đạo địa phương đề xuất xây dựng chuỗi sản xuất, cung ứng nông sản, thủy sản và thực phẩm đạt chuẩn Halal để phục vụ thị trường Hồi giáo. Hướng đi này có sức thuyết phục vì đưa tiêu chuẩn, chế biến và khả năng truy xuất vào trung tâm hợp tác. Quảng Ninh cũng mời gọi doanh nghiệp Indonesia vào chế biến, chế tạo công nghệ cao, năng lượng tái tạo, logistics và các khu kinh tế. Muốn biến lời mời thành dự án, hai bên cần tiếp tục kết nối đối tác và xác định các khâu cụ thể trong chuỗi giá trị.
Du lịch cần kết nối thuận tiện hơn
Du lịch Quảng Ninh là trụ cột có dư địa tăng trưởng, nhưng muốn mở rộng lượng khách Indonesia thì liên kết tour phải đi cùng cải thiện kết nối. Trong giai đoạn 2021–2025, địa phương đón 40.870 lượt khách Indonesia; riêng sáu tháng đầu năm 2026 ghi nhận 7.739 lượt khách Indonesia lưu trú. Những con số này cho thấy đã có dòng khách, song việc xây dựng tour, tuyến mới giữa doanh nghiệp lữ hành hai nước sẽ quyết định khả năng duy trì và mở rộng trao đổi. Quảng Ninh cũng đề xuất nghiên cứu đường bay thuê chuyến hoặc đường bay thẳng từ các trung tâm kinh tế, du lịch lớn của Indonesia đến Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn. Đây mới là hướng nghiên cứu, chưa phải lịch bay đã được xác lập. Dù vậy, đưa kết nối hàng không vào chương trình hợp tác là lựa chọn thực tế: khoảng cách và sự thuận tiện có thể ảnh hưởng trực tiếp đến việc hình thành các hành trình du lịch song phương.
Đo kết quả bằng những bước triển khai tiếp theo
Hội nghị ngày 29/10 không chỉ dừng ở trao đổi cơ hội: ba biên bản ghi nhớ giữa các trường đại học Việt Nam và Indonesia đã được ký kết, tập trung vào đào tạo, nghiên cứu khoa học và trao đổi giảng viên, sinh viên. Đây là lớp kết nối bổ trợ cho hợp tác doanh nghiệp, bởi nguồn nhân lực và nghiên cứu có thể tạo nền tảng dài hạn bên cạnh thương mại. Tuy nhiên, các biên bản ghi nhớ chỉ tạo giá trị khi được nối tiếp bằng hoạt động và dự án cụ thể. Quảng Ninh đã nêu các hướng mở rộng từ đầu tư, thương mại đến du lịch; doanh nghiệp hai bên cần chuyển những hướng ấy thành quan hệ cung ứng, dự án đầu tư, sản phẩm Halal đạt chuẩn và chương trình tour có kết nối phù hợp. Kết luận quan trọng không nằm ở việc xuất khẩu đã gần gấp ba, mà ở khả năng dùng đà tăng ấy để xây dựng hợp tác sâu hơn. Nếu thiếu bước triển khai, thương mại Indonesia với Quảng Ninh sẽ vẫn chủ yếu được đo bằng kim ngạch.
