Đề xuất tách trường sau đợt sáp nhập quy mô lớn
Tách trường học là việc tổ chức lại một cơ sở giáo dục có quy mô hoặc phạm vi hoạt động lớn thành nhiều trường độc lập, nhằm đưa công tác điều hành và hỗ trợ học sinh gần hơn với từng cơ sở. Ngày 27/10, UBND phường Tây Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa, báo cáo kết quả rà soát sau sắp xếp và kiến nghị tách hai trường hiện tại thành hai trường tiểu học, hai trường THCS độc lập. Đây là bước tính lại mô hình sau khi 13 trường được sáp nhập thành hai đầu mối: Trường Tiểu học Tây Nha Trang hình thành từ bảy trường, còn trường THCS từ sáu trường. Mục tiêu ban đầu của sáp nhập trường là tập trung quản lý và thống nhất kế hoạch. Nhưng khi quy mô quá lớn, lợi ích giảm đầu mối có thể bị lấn át bởi khó khăn điều hành. Vì vậy, đề xuất mới không phủ nhận hoàn toàn việc sắp xếp trước đó; nó phản ánh nhu cầu điều chỉnh khi mô hình đi vào vận hành.
Quy mô lớn khiến việc quản lý sát trường lớp khó hơn
Các con số cho thấy áp lực không nằm trên giấy tờ בלבד: trường tiểu học có 198 lớp, khoảng 7.423 học sinh; trường THCS có 125 lớp, khoảng 5.450 học sinh. Mỗi trường gồm một cơ sở chính cùng nhiều phân hiệu trải rộng trên địa bàn, với khác biệt về cơ sở vật chất, dân cư và mặt bằng học tập. Ban lãnh đạo vì thế phải dành nhiều thời gian điều phối, di chuyển và xử lý công việc hành chính, làm giảm cơ hội kiểm tra chuyên môn trực tiếp, dự giờ và nắm bắt tình hình giáo viên, học sinh. Điều đáng lo hơn là học sinh cần quan tâm đặc biệt có thể khó được hỗ trợ kịp thời khi việc giám sát và tiếp cận bị kéo giãn giữa các cơ sở. Đây là lý do thuyết phục nhất cho phương án chia trường: quản lý giáo dục không thể chỉ dựa vào báo cáo trực tuyến nếu cần nhận biết sớm vấn đề của từng em.
Tách đầu mối để xử lý giới hạn của mô hình hiện tại
Phường cho biết các trường đã phân công trách nhiệm và tăng ứng dụng công nghệ thông tin, nhưng những cách làm này chỉ giảm một phần khối lượng công việc. Các quy định về thẩm quyền ký duyệt, tài chính, kế toán, tài sản công và tính pháp lý của hồ sơ vẫn phải được thực hiện; trong khi bộ phận hành chính, kế toán chưa tương xứng với phạm vi hoạt động. Hoạt động Đội cũng có thể bị ảnh hưởng khi ban giám hiệu và Tổng phụ trách phải di chuyển giữa các phân hiệu, khó có mặt kịp thời nếu xảy ra xung đột. Tách thành bốn trường độc lập có thể phân định trách nhiệm rõ hơn và giúp lãnh đạo hiện diện gần cơ sở, nhưng đề xuất chưa đồng nghĩa với quyết định đã được thông qua. Mô hình hiện tại mới vận hành hai tháng, nên chưa đủ dữ liệu để kết luận sáp nhập thất bại hay phương án tách sẽ giải quyết mọi vấn đề.
Chờ hết năm học 2026-2027 để tránh xáo trộn
UBND phường kiến nghị chỉ điều chỉnh mô hình vào thời điểm kết thúc năm học 2026-2027, nhằm tránh xáo trộn việc dạy và học. Mốc thời gian này vừa tạo khoảng đệm cho cơ quan quản lý đánh giá mô hình mới triển khai, vừa giúp nhà trường hạn chế thay đổi giữa chừng đối với học sinh và giáo viên. Tuy nhiên, khoảng chờ cũng cần được dùng để làm rõ cách phân chia cơ sở, nhân sự, hồ sơ và trách nhiệm quản lý; nếu không, việc đổi tên đầu mối có thể chưa giải quyết được vướng mắc cốt lõi. Hướng đi của trường Tây Nha Trang vì vậy đáng chú ý không chỉ ở việc tăng từ hai trường lên bốn, mà còn ở bài học về quy mô phù hợp: tập trung quản lý chỉ có ích khi không làm mất khả năng theo sát lớp học. Đề xuất cần được xem xét bằng cả hiệu quả điều hành lẫn tác động thực tế đến học sinh.
