Hai hướng sử dụng đất, hai nhu cầu khác nhau
Quyết định giao và cho thuê đất là cách Nhà nước phân bổ quyền sử dụng đất cho những mục tiêu đã được phê duyệt, từ xây dựng hạ tầng sản xuất đến phát triển nhà ở theo quy hoạch. Tại Hải Phòng, hai quyết định gần đây cho thấy sự song hành của hai hướng ấy: đất khu công nghiệp phục vụ nhà máy, kho bãi và hạ tầng; đất tại phường Thạch Khôi dành chủ yếu cho nhà ở xã hội, kèm một phần thương mại. Đây là hai dự án với cơ chế, quy mô và mục đích sử dụng đất khác nhau, không nên gộp thành một câu chuyện về tác động đã xảy ra. Điểm đáng chú ý nằm ở cách thành phố xác định rõ quỹ đất cho từng chức năng, trong khi việc thực hiện vẫn phải tuân thủ quy hoạch và nghĩa vụ pháp lý.
Khu công nghiệp Hoàng Diệu nhận đất đợt hai
Hải Phòng cho Công ty Cổ phần Phát triển hạ tầng khu công nghiệp Hoàng Diệu thuê hơn 91 ha đất đợt 2 để thực hiện dự án Hoàng Diệu. Toàn bộ diện tích được sử dụng làm đất khu công nghiệp, theo hình thức Nhà nước cho thuê và thu tiền thuê đất hằng năm; thời hạn sử dụng đến ngày 20/6/2075. Hình thức cho thuê được nêu là không đấu giá quyền sử dụng đất và không đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư. Dự án có tổng quy mô 245 ha, vốn đầu tư 3.400 tỷ đồng và được khởi công ngày 14/5. Trong phần đất thuê đợt này, 62,77 ha dành cho nhà máy, kho tàng; 14,3 ha cây xanh; 13,6 ha giao thông, cùng diện tích cho hành lang điện, hạ tầng kỹ thuật và mặt nước.
Cơ cấu này cho thấy diện tích được giao không chỉ dành cho nhà xưởng mà còn gồm các hạng mục hạ tầng và không gian cây xanh. Theo thông tin dự án, vị trí gần cao tốc Hà Nội – Hải Phòng và Quốc lộ 37 giúp doanh nghiệp kết nối với chuỗi cung ứng sản xuất, logistics miền Bắc. Tuy nhiên, đây là lợi thế được nêu về vị trí, chưa phải bằng chứng về mức độ lấp đầy hay kết quả hoạt động trong tương lai. Trong quy trình thuê đất Hải Phòng, cơ quan thuế có trách nhiệm xác định đơn giá thuê và nghĩa vụ tài chính trong ba ngày kể từ khi nhận thông tin địa chính; doanh nghiệp còn phải phối hợp hoàn tất giải phóng mặt bằng phần diện tích còn lại, sử dụng đất đúng quy hoạch và tuân thủ quy định môi trường.
Gần 33.000 m² đất cho nhà ở xã hội tại Thạch Khôi
Ở hướng sử dụng đất phục vụ nhu cầu nhà ở, UBND thành phố giao Công ty cổ phần đầu tư phát triển bất động sản Nam Đô gần 33.000 m² tại phường Thạch Khôi để xây dựng khu nhà ở xã hội thuộc Khu đô thị Phú Quý (Goldenland), giai đoạn 1. Quyết định số 4630/QĐ-UBND được ký ngày 3/11/2026. Trong quỹ đất này, gần 26.400 m² là đất nhà ở xã hội và gần 6.600 m² là đất thương mại; Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất, thời hạn 50 năm kể từ ngày ban hành quyết định. Sự phân chia diện tích làm rõ trọng tâm dự án: phần lớn đất được bố trí cho nhà ở xã hội, nhưng dự án cũng có chức năng thương mại theo quy hoạch.
Dự án dự kiến triển khai trên ba lô NOXH-01, NOXH-02 và NOXH-03, với các tòa chung cư cao 21 tầng; quy mô dự kiến gồm 2.212 căn hộ nhà ở xã hội và 761 căn hộ thương mại. Đây là thông tin quy mô dự án, không đồng nghĩa các căn hộ đã hoàn thành hoặc sẵn sàng cho người dân đăng ký. Bước tiếp theo được nêu trong quyết định là chỉnh lý hồ sơ địa chính, cơ sở dữ liệu đất đai, thực hiện thủ tục cấp giấy chứng nhận và bàn giao đất trên thực địa cho Nam Đô. Doanh nghiệp có trách nhiệm sử dụng đất đúng mục đích, quy hoạch, thiết kế được duyệt và thực hiện các nghĩa vụ tài chính, môi trường, xây dựng liên quan.
Phân định đúng mục đích, tránh kết luận vượt dữ kiện
Đặt hai quyết định cạnh nhau, có thể thấy Hải Phòng đang phân bổ đất cho hai chức năng cụ thể: một bên là hạ tầng khu công nghiệp, bên kia là khu nhà ở có tỷ trọng lớn dành cho nhà ở xã hội. Nhưng các số liệu này không đủ để khẳng định dự án công nghiệp sẽ tạo bao nhiêu việc làm, hay nguồn cung nhà ở sẽ giải quyết được mức thiếu hụt nào. Điều có thể nói chắc là quy mô và mục đích sử dụng đã được xác định trong các quyết định, còn tiến độ, kết quả triển khai và lợi ích thực tế phụ thuộc vào các bước tiếp theo. Việc giám sát sử dụng đất, hoàn tất thủ tục và thực hiện đúng quy hoạch vì vậy quan trọng không kém quyết định phân bổ ban đầu. Hai hướng đầu tư chỉ phát huy ý nghĩa khi đất được dùng đúng công năng đã được phê duyệt.
