Dẫn đầu không đồng nghĩa với tăng trưởng
Khách Việt Campuchia là dòng khách từ Việt Nam sang Campuchia, một thị trường gần gũi nhờ khoảng cách địa lý, kết nối đường bộ và sức hút của di sản, văn hóa cùng các hành trình ngắn ngày. Trong chín tháng đầu năm 2026, Việt Nam trở thành thị trường gửi khách lớn nhất của Campuchia, vượt Trung Quốc với 651.486 lượt khách, nhưng con số dẫn đầu ấy che khuất một thực tế kém sáng: lượng khách Việt giảm 28% so với cùng kỳ. Khách Trung Quốc cũng giảm 27,6%, xuống 643.314 lượt. Khoảng cách giữa hai thị trường chỉ hơn 8.000 lượt, nên thứ hạng thay đổi chủ yếu phản ánh sự co lại của cả hai dòng khách, không phải sức bật mới của Việt Nam. Đọc con số này như một chiến thắng sẽ khiến ngành du lịch Campuchia đánh giá sai tình hình: vị trí đầu bảng có giá trị, nhưng không thể thay cho tăng trưởng.
Sự suy giảm đã lan rộng toàn ngành
Báo cáo Bộ Du lịch Campuchia công bố ngày 27/10 cho biết nước này đón khoảng 2,46 triệu lượt khách quốc tế trong chín tháng đầu năm 2026, giảm 43,7% so với 4,37 triệu lượt cùng kỳ năm trước. Quy mô sụt giảm toàn thị trường lớn hơn nhiều mức giảm của khách Việt, cho thấy vấn đề không thể quy về một thị trường riêng lẻ. Những thông tin tiêu cực về các mạng lưới lừa đảo trực tuyến, căng thẳng biên giới với Thái Lan và xung đột ở Trung Đông được Bộ trưởng Du lịch Huot Hak nêu là các yếu tố làm tổn hại hình ảnh điểm đến; giá nhiên liệu tăng cũng gây sức ép lên nhu cầu đi lại. Riêng lượng khách Thái Lan gần như sụt giảm hoàn toàn, ở mức 94,7%, sau khi các cửa khẩu biên giới bị đóng. Khi niềm tin và kết nối cùng bị ảnh hưởng, du lịch Campuchia khó phục hồi chỉ bằng quảng bá.
Hệ quả còn thấy ở Angkor: dòng khách đến quần thể đền sụt giảm khi một bộ phận du khách chuyển sang các tỉnh Đông Bắc, khu vực sông Mekong, hồ Tonle Sap và vùng duyên hải. Bởi vậy, tiêu đề Angkor Wat thất thu không chỉ gợi chuyện một điểm tham quan vắng khách; nó nhắc rằng di sản nổi tiếng vẫn phụ thuộc vào sức khỏe của toàn hệ sinh thái du lịch. Khi lượng khách quốc tế giảm, các điểm đến và doanh nghiệp dựa vào khách tham quan cũng chịu áp lực. Trong khi đó, du lịch nội địa Campuchia được ghi nhận tăng trưởng tích cực, nhưng chưa đủ để xóa đi quy mô suy giảm của khách quốc tế.
Vì sao dòng khách Việt vẫn đáng giá?
Khách Việt có ý nghĩa vượt quá thứ hạng: đây là một nguồn khách lớn, gần về địa lý và có khả năng duy trì các hành trình đường bộ trong lúc những thị trường khác biến động. Đại diện doanh nghiệp lữ hành Trần Thị Bảo Thu nhận định khách Việt vẫn là nguồn khách ổn định, dù nhu cầu có thể thay đổi trong ngắn hạn; các tuyến Phnom Penh – Siem Reap tiếp tục thu hút gia đình và doanh nghiệp, nhất là vào dịp lễ. Với Campuchia, đây là nền tảng để duy trì tour, việc làm và hoạt động dịch vụ tại các điểm đến, chứ không phải một bảo đảm rằng lượng khách sẽ tự tăng trở lại. Sức hút còn mở rộng từ Angkor và Phnom Penh đến Koh Rong, Kep, Kampot, với nhu cầu kết hợp di sản, văn hóa, du lịch tâm linh, biển và trải nghiệm đời sống địa phương.
Cách khách lựa chọn cũng quan trọng với doanh nghiệp: người trẻ và khách từng đến Campuchia có xu hướng du lịch tự túc; khách lần đầu và gia đình thường chọn tour trọn gói vì tiện lợi, an toàn và có hướng dẫn viên đồng hành. Điều đó đòi hỏi sản phẩm phù hợp nhiều nhóm, thay vì chỉ dựa vào tour tham quan truyền thống. Dù đối mặt khó khăn, du lịch vẫn là một trụ cột của nền kinh tế Campuchia. Nước này đã thử nghiệm miễn thị thực cho công dân Trung Quốc từ ngày 15/6 đến 15/10, cho phép lưu trú tối đa 14 ngày mỗi lần nhập cảnh. Bộ trưởng Huot Hak cũng kêu gọi phối hợp quảng bá, đa dạng hóa sản phẩm, nâng chất lượng dịch vụ, đơn giản hóa thủ tục và cải thiện an toàn để khôi phục niềm tin.
Thước đo cần là sức phục hồi, không phải thứ hạng
Việt Nam đứng đầu danh sách thị trường gửi khách là lợi thế thực tế cho Campuchia, nhưng mức giảm 28% buộc ngành này nhìn xa hơn một vị trí trên bảng xếp hạng. Con số ấy phản ánh một thị trường quan trọng vẫn chịu tác động của bối cảnh bất lợi, đồng thời cho thấy Campuchia chưa chuyển được sự gần gũi địa lý và sức hút di sản thành đà tăng trưởng ổn định. Muốn dòng khách Việt đóng góp nhiều hơn, điểm đến cần củng cố cảm nhận an toàn, nâng chất lượng trải nghiệm và tạo thêm lý do để khách quay lại. Nếu không, khoảng cách hơn 8.000 lượt so với Trung Quốc chỉ là một biến động thứ hạng trong một thị trường đang co lại. Kết luận đáng lưu tâm không phải Campuchia đã thắng một cuộc đua, mà là nước này cần khôi phục niềm tin và sức hấp dẫn để khách Việt cùng các thị trường khác trở lại.
