Học STEM bằng đôi tay và sự tò mò
Ngày hội STEM là hoạt động học tập đưa khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học ra khỏi trang sách, để học sinh tự tay thử nghiệm, tạo sản phẩm và tìm cách giải quyết vấn đề. Tại Trường Tiểu học Chu Văn An, cách tiếp cận ấy biến một buổi học thành hành trình khám phá cho học sinh từ khối 1 đến khối 5. Nhà trường phối hợp với Công ty Cổ phần Đầu tư Công nghệ AIG Việt Nam tổ chức ba khu vực trải nghiệm, giúp các em lần lượt tiếp xúc với robot, sáng chế thủ công và công nghệ số. Giá trị của ngày hội STEM không nằm ở việc giới thiệu thật nhiều thiết bị, mà ở chỗ trẻ được chạm vào công nghệ, tự quyết định cách làm rồi nhận ra điều gì cần điều chỉnh. Đây là điểm mạnh của giáo dục STEM: kiến thức trở nên hữu ích khi học sinh được vận dụng, thay vì chỉ ghi nhớ.
Từ điều khiển robot đến sáng tạo sản phẩm
Ở khu vực Robotics và lập trình, các em dùng máy tính bảng điều khiển robot tìm đường, thu hoạch nông sản, đá bóng và gắp bóng. Tiếng reo khi robot đi đúng lộ trình hay gắp trúng mục tiêu cho thấy sức hút của việc nhìn thấy kết quả từ chính thao tác của mình. Một học sinh lớp 3A kể rằng em chưa điều khiển chính xác ngay lần đầu, nhưng thử vài lần thì làm được; trải nghiệm ấy gói gọn bài học về kiên nhẫn và sửa sai. Những hoạt động khác cũng mời gọi học sinh tiểu học phác thảo ý tưởng, kiểm tra độ bền tháp giấy, lắp mô hình từ ống hút và chong chóng giấy. Ở khu vực sáng tạo 3D, các em tạo hình và tô màu trên máy tính bảng, đồng thời nghe hướng dẫn về ứng xử an toàn trên mạng. STEM hấp dẫn nhất khi mỗi lần thử đều dẫn đến một câu hỏi mới.
Thi đấu robotics buộc học sinh nghĩ như một đội
Nếu ngày hội ở bậc tiểu học khơi mở tò mò qua nhiều trạm, cuộc thi tại Trường THCS Trưng Vương đẩy trải nghiệm lên thành thử thách có luật chơi và chiến thuật. Giải Robotics RECF ENGAGE khu vực Hà Nội 2026 quy tụ hơn 20 đội học sinh tranh tài với thử thách Tier Takeover của mùa giải 2026–2027, dành cho hai nhóm tuổi U12 và U15. Thi đấu robotics ở đây không chỉ là đưa robot chạy trên sân: các đội phải thiết kế, lập trình, điều khiển, phối hợp và ứng phó với tình huống phát sinh. Buổi họp đội trước thi đấu còn phổ biến quy định an toàn, luật chơi và lịch đấu vòng liên minh. Chính áp lực phải phối hợp để đạt mục tiêu khiến kiến thức kỹ thuật gắn với tư duy giải quyết vấn đề. Cuộc thi vì thế không chỉ đo chiếc robot làm được gì, mà còn cho thấy học sinh học hỏi và điều chỉnh cùng nhau ra sao.
Trải nghiệm tạo nền tảng cho việc học lâu dài
Hai hình thức hoạt động bổ sung cho nhau: ngày hội tạo không gian để đông đảo học sinh thử nhiều loại công nghệ, còn cuộc thi robotics đào sâu vào thiết kế, chiến lược và phối hợp nhóm. Tại Chu Văn An, những mô hình làm từ bìa carton và chai nhựa bỏ đi còn cho thấy sáng tạo không đòi hỏi vật liệu cầu kỳ; học sinh có thể bắt đầu từ những thứ quen thuộc quanh mình. Một học sinh lớp 5C chia sẻ rằng em hiểu thêm về khoa học, công nghệ và cách tư duy sáng tạo sau khi tham gia ngày hội cùng gia đình. Đó là kết quả đáng trân trọng hơn việc chỉ tạo ra một sản phẩm đẹp mắt: trẻ có cơ hội đặt câu hỏi, thử phương án, nhận ra sai sót và làm lại. Muốn giáo dục STEM gần gũi với nhiều lứa tuổi, trường học nên duy trì những trải nghiệm như vậy, nơi học sinh được làm chủ quá trình học.
