Ba mức là lộ trình phát triển, không phải bảng xếp hạng
Thông tư 94/2026/TT-BGDĐT quy định bộ tiêu chuẩn, tiêu chí và cách các cơ sở giáo dục tự xác định mức triển khai đề án đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học. Đây là khung để trường nhìn nhận năng lực tổ chức môi trường tiếng Anh, chứ không phải thước đo để so trường này với trường khác.
Đề án hướng việc sử dụng tiếng Anh vượt khỏi giờ học môn tiếng Anh, mở rộng sang dạy học, giao tiếp, quản lý và các hoạt động giáo dục, nhằm hình thành môi trường dùng tiếng Anh thường xuyên, hiệu quả. Vì vậy, cách gọi “ngôn ngữ thứ hai” không nên bị hiểu thành yêu cầu thay tiếng Việt; trọng tâm là tăng cơ hội sử dụng tiếng Anh trong đời sống học đường.
Thông tư có hiệu lực từ ngày 19/12/2026. Bộ tiêu chí được thiết kế riêng cho năm nhóm: mầm non, phổ thông, giáo dục thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp và đại học. Cách chia theo loại hình là hợp lý: một trường mầm non không thể bị đo bằng cùng một khuôn tổ chức hoạt động như một trường đại học.

Từ Mức độ 1 đến Mức độ 3: phải đi theo từng nấc
Ba mức triển khai được xây dựng theo nguyên tắc kế thừa. Trường đạt Mức độ 1 khi đáp ứng đầy đủ yêu cầu của mức này; muốn lên Mức độ 2 phải duy trì toàn bộ yêu cầu Mức độ 1 và đáp ứng thêm tiêu chí của Mức độ 2. Mức độ 3 tiếp tục đòi hỏi hoàn thành cả yêu cầu của hai mức trước cùng các tiêu chí bổ sung.
Nếu chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu Mức độ 1, cơ sở giáo dục chưa được xác định mức triển khai. Đây là ngưỡng tối thiểu, không phải lý do để chạy theo danh hiệu: tự nhận mức cao hơn khi thiếu minh chứng sẽ làm sai lệch bức tranh thực tế và khiến kế hoạch cải thiện kém hiệu quả.
Với trường có phân hiệu hoặc điểm trường, từng đơn vị được đánh giá riêng. Trường có từ ba đơn vị trở lên cần ít nhất 65% số đơn vị đạt mức tương ứng trở lên; nếu có dưới ba đơn vị, tất cả phải đạt mức đó. Quy định này buộc kết quả chung phản ánh tương đối đầy đủ sự khác biệt giữa các điểm trường, thay vì chỉ dựa vào cơ sở thuận lợi nhất.
Trường chủ động tự đánh giá và có thể công nhận mức cao hơn
Quy trình tự đánh giá trường học bắt đầu khi người đứng đầu thành lập hội đồng. Hội đồng thu thập, cập nhật và phân tích dữ liệu, thông tin cùng minh chứng, rồi đối chiếu thực tế với bộ tiêu chuẩn, tiêu chí. Nếu đáp ứng đầy đủ yêu cầu của mức tương ứng, người đứng đầu quyết định tự công nhận và chịu trách nhiệm về kết quả.
Điểm đáng chú ý là trường không phải chờ hết một giai đoạn hay đến kỳ rà soát của đề án mới được xác nhận mức cao hơn. Khi minh chứng cho thấy đã đáp ứng đủ tiêu chí, cơ sở có thể tự công nhận mức mới, cập nhật lên hệ thống thông tin quản lý giáo dục và công khai theo quy định. Quyền chủ động này giúp ghi nhận tiến bộ đúng lúc, nhưng cũng đặt trách nhiệm về tính trung thực lên chính nhà trường.
Việc rà soát được gắn với hoạt động quản trị, chuyên môn và kế hoạch năm học. Hằng năm, trường cập nhật tiến độ, dữ liệu và nội dung còn cần cải thiện; việc cập nhật không đồng nghĩa phải làm lại toàn bộ quy trình tự đánh giá. Như vậy, đánh giá có thể trở thành công cụ quản lý thường xuyên thay vì một đợt hồ sơ tách rời công việc thực tế.
Dùng kết quả để cải thiện, không dùng để xếp hạng
Kết quả tự đánh giá, tự công nhận, kiểm tra và điều chỉnh mức triển khai không được dùng để xếp hạng, xếp loại trường hoặc làm căn cứ trực tiếp đánh giá thi đua. Đây là ranh giới quan trọng: ba mức mô tả mức độ đáp ứng đề án, không phải bảng thành tích để gây áp lực so sánh giữa các cơ sở.
Giá trị thực tiễn nằm ở việc chỉ ra trường đã làm được gì, còn thiếu điều kiện nào và nên chọn giải pháp nào phù hợp với đội ngũ, cơ sở vật chất và nguồn lực hiện có. Từ kết quả đó, nhà trường có thể điều chỉnh nhiệm vụ, đưa giải pháp vào kế hoạch năm học hoặc kế hoạch phát triển cơ sở giáo dục. Cơ quan quản lý cũng có thêm dữ liệu để theo dõi tiến độ và xác định nhu cầu hỗ trợ.
Cách tiếp cận theo mức độ vì thế có ý nghĩa khi được dùng như bản đồ cải tiến, không phải nhãn dán cố định. Một trường có thể bắt đầu từ nền tảng phù hợp với điều kiện của mình, củng cố từng tiêu chí rồi tự công nhận mức cao hơn khi có đủ bằng chứng. Thành công của đề án nên được nhìn qua môi trường tiếng Anh ngày càng hữu ích trong học tập và sinh hoạt, chứ không qua cuộc đua thứ hạng.






