Diễn tập quy mô lớn, kiểm tra khả năng phối hợp
Diễn tập phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ cấp Bộ là hoạt động thực hành có kịch bản, nhằm kiểm tra khả năng chỉ huy và phối hợp của nhiều lực lượng trước những tình huống khẩn cấp vượt quá năng lực ứng phó ban đầu của một cơ sở. Sáng 31/10, Bộ Công an phối hợp UBND Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức cuộc diễn tập tại Công ty TNHH Hóa dầu Long Sơn, xã Long Sơn, huy động 2.571 người, 147 phương tiện và 6 động vật nghiệp vụ. Quy mô ấy đáng chú ý, nhưng giá trị của cuộc diễn tập không nằm ở số lượng đơn thuần: phép thử thật sự là các lực lượng có thể cùng xử lý nhiều mối nguy trên đất liền, tại cầu cảng và trong khu vực hóa chất hay không. Với một tổ hợp công nghiệp phức hợp, một sự cố có thể nhanh chóng kéo theo sự cố khác.
Ba điểm nóng, nhiều nhiệm vụ diễn ra đồng thời
Kịch bản mở đầu bằng sét đánh gây cháy, nổ tại bồn chứa Butene-1, làm hư hỏng các bồn xăng lân cận, gây cháy lan, sập đổ công trình và khiến công nhân mắc kẹt. Cùng lúc, Naphtha tràn và bốc cháy tại cầu cảng, trên tàu và mặt biển; ở khu vực nhà máy phụ trợ, tai nạn giao thông làm rò rỉ axit clohydric, đe dọa người lao động và môi trường. Đây là cách đặt vấn đề đúng với thực tế của cơ sở hóa dầu: cứu người, khống chế lửa và ngăn chất nguy hiểm phát tán không thể chờ nhau lần lượt. Lực lượng tham gia phải đồng thời chữa cháy, tìm người mắc kẹt, cứu nạn trên biển, cấp cứu y tế, kiểm soát sự cố hóa chất và hạn chế ô nhiễm. Vì vậy, diễn tập PCCC ở Tổ hợp Long Sơn có ý nghĩa vượt xa một màn phô diễn phương tiện.
Phương tiện chuyên dụng chỉ phát huy khi có chỉ huy thống nhất
Lực lượng triển khai 27 xe chữa cháy, 23 xe chỉ huy, 8 xe thang, 5 xe cứu nạn, cứu hộ, 12 xe cứu thương, 6 robot chữa cháy và 8 tàu chữa cháy. Thành phần tham gia trải rộng từ Bộ Công an, Bộ Quốc phòng và công an các địa phương đến lực lượng hàng hải, y tế, doanh nghiệp và các đơn vị liên quan. Nhưng đông người và nhiều thiết bị không tự động tạo nên một phản ứng hiệu quả. Điểm then chốt là thiết lập trung tâm chỉ huy thống nhất, phân khu tác chiến và cập nhật thông tin giữa các lực lượng. Bài toán cứu nạn hóa dầu đòi hỏi phương tiện trên bộ và trên biển hoạt động ăn khớp, đồng thời ưu tiên cứu người mà vẫn bảo vệ các bồn chứa lân cận. Diễn tập giúp kiểm tra cơ chế ấy trong kịch bản có nhiều sự cố xuất hiện gần như đồng thời.
Phép thử chỉ có giá trị nếu dẫn tới điều chỉnh
Một cuộc diễn tập lớn không chứng minh rằng mọi mắt xích đã hoàn hảo. Thời gian chuyển giao chỉ huy, tốc độ chia sẻ thông tin giữa các khu vực và năng lực ứng phó ban đầu của lực lượng tại chỗ vẫn là những điểm cần soi xét. Trong sự cố thật, chậm trễ ở những phút đầu có thể khiến đám cháy nhỏ lan thành thảm họa; vì thế, số lượng người và phương tiện không thể thay thế kỹ năng, quy trình rõ ràng và phối hợp thông suốt. Sau diễn tập, các cơ quan, đơn vị tập trung đánh giá chất lượng chỉ huy, điều hành, khả năng phối hợp, huy động lực lượng, phương tiện và hiệu quả xử lý để bổ sung, hoàn thiện phương án ứng phó. Đó mới là thước đo quan trọng nhất. Tổ hợp Long Sơn đã tạo ra một phép thử đa tình huống; giá trị lâu dài phụ thuộc vào việc những điểm yếu phát hiện được có được khắc phục hay không.
