Có chuyển biến, nhưng mức giải ngân vẫn đáng lo
Giải ngân vốn các chương trình mục tiêu quốc gia là việc thanh toán và đưa nguồn ngân sách đã bố trí vào các dự án, hoạt động cụ thể theo kế hoạch, thay vì để vốn nằm chờ do vướng thủ tục hoặc tổ chức thực hiện. Tại Quảng Trị, số liệu đến ngày 30/10 cho thấy tiến độ đã nhích lên, nhưng chưa đủ để xem là đã tháo được nút thắt. Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, vốn năm 2025 kéo dài giải ngân 248.680/573.097 triệu đồng, đạt 43,4%, tăng 1,6 điểm phần trăm so với tuần trước, tương ứng tăng 8.638 triệu đồng.
Với kế hoạch vốn năm 2026, kết quả còn thấp hơn: giải ngân 31.919/279.265 triệu đồng, đạt 11,4%, tăng 1 điểm phần trăm trong tuần. Khoảng cách giữa hai niên độ cho thấy tiến bộ ngắn hạn chưa đồng nghĩa với nhịp triển khai đủ nhanh; vốn đầu tư công năm 2026 đạt 15%, còn vốn sự nghiệp chỉ đạt 1,6%. Vì vậy, đánh giá hợp lý lúc này là có chuyển động, nhưng mức cải thiện còn mong manh và không đồng đều giữa các cấu phần.
Siết trách nhiệm để biến chỉ tiêu thành việc làm
Áp lực tăng tốc không xuất hiện đột ngột. Từ đầu tháng 10, Chủ tịch UBND tỉnh Bùi Hoàng Phương ban hành Công văn 4773/UBND-TH, yêu cầu rà soát số giải ngân đến ngày 30/9 để phục vụ đánh giá cán bộ quý III và giao mục tiêu cho tháng 10. Đây là cách buộc tiến độ đi cùng trách nhiệm: cơ quan, địa phương phải đối chiếu số liệu với Kho bạc, chịu trách nhiệm về tính chính xác và nêu rõ lộ trình xử lý phần việc còn vướng.
Tỉnh đặt mốc tối thiểu 55% kế hoạch vốn năm 2026 vào ngày 15/10 và 65% vào ngày 30/10; đơn vị đã đạt từ 65% trước đó được yêu cầu tiếp tục tăng khoảng 5%. Trong khi đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị lập lịch giải ngân theo tuần, tháng; hoàn thiện hồ sơ đầu tư, thanh toán; chuyển vốn không còn nhiệm vụ chi sang nội dung có khả năng thực hiện và cập nhật số liệu có trách nhiệm. Hướng xử lý này đúng trọng tâm, nhưng hiệu quả chỉ được chứng minh khi các mốc hành chính chuyển thành thanh toán thực tế, thay vì tạo thêm báo cáo.
Gỡ vướng tại dự án, tránh dồn việc vào cuối năm
Quảng Trị cũng phân công lãnh đạo phụ trách từng lĩnh vực, yêu cầu người đứng đầu sở, ngành và chính quyền cơ sở chịu trách nhiệm, đồng thời thúc tiến độ giải phóng mặt bằng và xử lý vướng mắc về đất đai, quy hoạch. Cách làm này cần thiết vì giải ngân không thể tăng chỉ bằng mệnh lệnh: mặt bằng chưa sạch, hồ sơ chưa xong hoặc dự án chưa đủ điều kiện thanh toán thì vốn vẫn bị nghẽn. Tại dự án Quốc lộ 15D, đoạn từ cảng Mỹ Thủy đến cao tốc Cam Lộ – La Sơn, mức giải ngân lũy kế đến 27/8 mới đạt 44,63%, trong khi giá trị xây lắp đạt 50,29%.
Người dân sẽ cảm nhận kết quả qua công trình hoàn thành, không phải qua tỷ lệ trên báo cáo. Với cầu Nhật Lệ 3, tỉnh yêu cầu cơ bản hoàn thành các hạng mục chính vào ngày 15/11 và tổ chức thông xe kỹ thuật ngày 24/11/2026; cầu dự kiến chính thức thông xe trong tháng 11. Các mốc này khiến việc giám sát tiến độ có ý nghĩa cụ thể, nhưng cũng đặt ra yêu cầu giữ chất lượng khi tăng ca, thêm nhân lực và máy móc. Kết luận đến ngày 30/10: giải ngân đã cải thiện, song tỷ lệ 11,4% của kế hoạch năm 2026 và mức 1,6% của vốn sự nghiệp vẫn là lời cảnh báo. Muốn tránh dồn vốn cuối năm, Quảng Trị cần biến việc siết trách nhiệm thành tháo gỡ thực chất ở từng dự án.
