Dịch tăng cao, trẻ nhỏ là nhóm cần được bảo vệ
Tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm do virus, thường gặp ở trẻ nhỏ và lây chủ yếu qua đường tiêu hóa, dịch tiết hoặc tiếp xúc với người bệnh, vật dụng và bề mặt nhiễm virus. Đây không phải lúc để phụ huynh chủ quan: số liệu tại TP.HCM cho thấy đợt tăng hiện nay đã vượt mức thường thấy trong nhiều năm.
Tính đến ngày 18/10/2026, TP.HCM ghi nhận 42.315 ca, tăng 64,5% so với 25.723 ca cùng kỳ năm 2025. Từ tuần 37, số ca liên tục vượt 1.400 mỗi tuần trong bốn tuần liên tiếp và cao hơn ngưỡng trung bình 5 năm. Trên cả nước, gần 100.000 trường hợp được ghi nhận trong chín tháng đầu năm 2026, gấp hơn 2,5 lần cùng kỳ; trẻ dưới 5 tuổi chiếm 87,3%.
Đáng lưu ý, giám sát tại thành phố phát hiện 60 mẫu dương tính với Enterovirus 71 (EV71), tác nhân có thể gây bệnh nặng và biến chứng nguy hiểm. Trẻ trở lại trường càng làm tăng cơ hội lây lan trong môi trường tập thể. Vì vậy, cha mẹ nên xem việc theo dõi sức khỏe và vệ sinh phòng bệnh là thói quen hằng ngày, không đợi đến khi lớp có ca bệnh mới bắt đầu.
Phòng bệnh từ những việc làm hằng ngày
Virus tay chân miệng có thể lan qua tiếp xúc trực tiếp và tồn tại trên đồ chơi, quần áo, tay nắm cửa hay vật dụng dùng chung. Một nguyên tắc dễ nhớ cho gia đình và nhà trường là “3 sạch”: ăn uống sạch, ở sạch, bàn tay sạch. Đây là những biện pháp thiết thực để giảm nguy cơ lây nhiễm, dù không thể thay thế việc theo dõi triệu chứng hoặc đưa trẻ đi khám khi cần.
- Ăn uống sạch: cho trẻ ăn chín, uống chín, dùng nước sạch; rửa dụng cụ ăn uống và không để trẻ dùng chung cốc, bát, đĩa, thìa, khăn tay hoặc khăn ăn.
- Ở sạch: thường xuyên lau đồ chơi, dụng cụ học tập, tay nắm cửa, bàn ghế, tay vịn và sàn nhà bằng xà phòng hoặc chất tẩy rửa thông thường.
- Bàn tay sạch: trẻ và người chăm sóc rửa tay bằng xà phòng, đặc biệt trước khi chế biến thức ăn, trước khi ăn hoặc cho trẻ ăn, trước khi chăm sóc trẻ và sau khi đi vệ sinh, thay tã.
Người lớn cũng cần rửa tay sau khi từ bên ngoài về và trước khi chăm sóc trẻ; một số người lớn có thể mang virus mà không có biểu hiện bệnh. Với trẻ đi học, hãy trao đổi với giáo viên về tình hình trong lớp và kiểm tra sức khỏe con mỗi ngày thay vì chỉ trông chờ vào thông báo của nhà trường.
Nhận biết triệu chứng và dấu hiệu phải đi khám ngay
Các triệu chứng tay chân miệng thường cần chú ý gồm sốt, loét miệng và hồng ban hoặc mụn nước ở lòng bàn tay, bàn chân, đầu gối hay vùng mông. Nếu xuất hiện những dấu hiệu này, hãy cho trẻ nghỉ học và đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám; đừng tự kết luận bệnh nhẹ chỉ vì ban đầu trẻ vẫn còn tỉnh táo.
Đưa trẻ đi cấp cứu ngay nếu trẻ sốt cao liên tục không hạ dù đã dùng thuốc, ngủ giật mình hoặc chới với, run tay chân, đi đứng loạng choạng, li bì hay lừ đừ bất thường. Những biểu hiện này không nên chờ đến sáng, ngày làm việc tiếp theo hoặc khi ban ngoài da nặng hơn mới xử lý. Bệnh có thể diễn tiến nhanh, nên khi có dấu hiệu cảnh báo, ưu tiên đến cơ sở y tế ngay.
Theo dõi sát, giữ vệ sinh và đi khám đúng lúc là cách phụ huynh có thể hành động ngay trước đà tăng của tay chân miệng TP.HCM. Bệnh chưa có thuốc điều trị đặc hiệu; vắc xin EV71 cũng không phòng được tất cả tác nhân gây bệnh, nên trẻ đã tiêm vẫn cần vệ sinh hằng ngày và được theo dõi sức khỏe. Không chủ quan khi trẻ có triệu chứng, và không trì hoãn nếu xuất hiện dấu hiệu nặng.
