Tuyên truyền số phải đi cùng hướng dẫn trực tiếp
Tuyên truyền số về phòng, chống ma túy là việc sử dụng nền tảng và công cụ công nghệ để phổ biến kiến thức, cảnh báo nguy cơ và giúp người dân gửi thông tin đến cơ quan chức năng. Hiệu quả của cách làm này không nằm ở số lượng bài đăng, mà ở việc người tiếp nhận biết cách tự bảo vệ và hành động khi phát hiện dấu hiệu bất thường. Sáng 26/10/2026, Công an xã Tài Văn tổ chức tuyên truyền tại Trường Trung học cơ sở Tài Văn, đồng thời hướng dẫn đăng ký, kích hoạt tài khoản định danh điện tử mức độ 2 và sử dụng tính năng tố giác tội phạm trên VNeID; hơn 500 học sinh tham dự. Việc đưa hướng dẫn vào trường học là lựa chọn đúng: thanh thiếu niên cần nhận diện ma túy mới, kể cả loại núp bóng thực phẩm, đồ uống và thuốc lá điện tử, thay vì chỉ nghe những cảnh báo chung chung.
Buổi tuyên truyền còn nhấn mạnh quy định pháp luật, hình phạt với hành vi tàng trữ, vận chuyển, mua bán hoặc tổ chức sử dụng ma túy, cùng vai trò của gia đình trong phát hiện sớm dấu hiệu nguy cơ. Công nghệ có thể mở rộng phạm vi tiếp cận, nhưng không thay được trao đổi trực tiếp về những tình huống học sinh có thể gặp. Khi kiến thức được giải thích tại trường và thao tác trên ứng dụng được hướng dẫn cụ thể, thông điệp phòng chống ma túy có cơ hội chuyển thành kỹ năng thực tế.
Thái Nguyên mở rộng cảnh báo trên không gian mạng
Ở Thái Nguyên, lực lượng công an chuyển mạnh hoạt động tuyên truyền lên Facebook, Zalo và TikTok, phối hợp phát triển các kênh chính thống để cập nhật phương thức, thủ đoạn mới của tội phạm ma túy. Sự thay đổi này phù hợp với cách người dân, nhất là người trẻ, tiếp nhận thông tin hiện nay: cảnh báo cần xuất hiện nhanh, dễ xem và dễ chia sẻ. Infographic, video ngắn, podcast và sản phẩm đa phương tiện có thể giúp nội dung pháp luật bớt khô, đồng thời nhắc người xem cảnh giác với chất gây nghiện bị ngụy trang. Đây là hướng đi đáng làm, nhưng thông tin trên mạng cần được kiểm chứng và dẫn từ kênh chính thống; nếu không, nội dung cảnh báo có thể bị lẫn với tin đồn hoặc lời quảng bá trá hình.
Tuyên truyền số cũng không nên chỉ chạy theo lượt xem. Thái Nguyên kết hợp hình thức trực tuyến với sinh hoạt dưới cờ, tiểu phẩm, câu chuyện cộng đồng và cách truyền đạt phù hợp với từng địa bàn, trong đó có hoạt động kết hợp tiếng phổ thông với tiếng dân tộc ở một số nơi. Theo báo cáo của Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, đơn vị đã tổ chức 10 buổi tuyên truyền, thu hút hơn 3.700 lượt người tham gia. Con số này cho thấy các buổi gặp trực tiếp vẫn có vai trò, còn nền tảng số giúp thông điệp tiếp tục lan truyền sau khi hoạt động kết thúc.
VNeID biến cảnh báo thành kênh tiếp nhận tin
Giá trị thiết thực của ứng dụng VNeID nằm ở chỗ người dân có thể gửi phản ánh, tố giác hành vi mua bán hoặc tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy qua điện thoại, thay vì phải chờ một buổi tiếp xúc trực tiếp. Tại Tài Văn, công an hướng dẫn học sinh khai thác tính năng tố giác trên tài khoản định danh mức độ 2; ở Thái Nguyên, lực lượng cơ sở hướng dẫn người dân dùng chức năng kiến nghị, phản ánh về an ninh trật tự. Theo thông tin được công bố, nội dung tố giác từ VNeID được chuyển đến cơ quan công an có thẩm quyền để xác minh, xử lý vụ việc. Như vậy, công nghệ vừa phổ biến cảnh báo, vừa tạo một lối kết nối cụ thể giữa người dân và lực lượng chức năng.
Khả năng gửi thông tin mọi lúc, mọi nơi có thể giảm trở ngại về thời gian và khoảng cách; việc giữ kín danh tính người tố giác cũng được nêu như yếu tố giúp người dân an tâm hơn. Dù vậy, không nên xem ứng dụng là giải pháp tự động xử lý mọi nguy cơ. Người dùng cần cung cấp thông tin rõ ràng, tránh gửi nội dung chưa kiểm chứng; cơ quan chức năng cần tiếp nhận, phản hồi và xử lý đúng thẩm quyền. Công cụ số chỉ tạo niềm tin khi người gửi thấy rằng thông tin của mình được bảo vệ và được xem xét nghiêm túc.
Kết hợp nền tảng số với niềm tin tại cơ sở
Không có một kênh duy nhất phù hợp với mọi người. Học sinh có thể tiếp cận qua trường học và video ngắn; người dân cần được hướng dẫn trực tiếp cách dùng VNeID; cộng đồng ở địa bàn đặc thù cần cách truyền đạt gần gũi với ngôn ngữ và sinh hoạt địa phương. Kinh nghiệm tại Tài Văn và Thái Nguyên cho thấy phòng chống ma túy hiệu quả hơn khi công nghệ bổ trợ cho quan hệ giữa công an, nhà trường, gia đình và khu dân cư, thay vì thay thế những kết nối đó. Khi người dân biết nhận diện thủ đoạn, biết gửi tố giác tội phạm và tin rằng phản ánh được chuyển đến đúng nơi, họ có thể góp phần phát hiện nguy cơ sớm hơn.
Thời gian tới, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy tại Thái Nguyên cho biết sẽ tiếp tục đổi mới nội dung, hình thức theo từng nhóm đối tượng và địa bàn, tăng cường video tình huống, infographic cùng các sản phẩm dễ nhớ, dễ chia sẻ. Định hướng đó chỉ phát huy tác dụng nếu thông tin chính xác, dễ hiểu và đi kèm hướng dẫn hành động cụ thể. Công nghệ không tự đẩy lùi ma túy; nhưng khi được dùng để cảnh báo đúng người, đúng lúc và kết nối an toàn với cơ quan chức năng, nó trở thành công cụ đáng tin cậy cho cộng đồng.
