Hai thước đo cùng cho thấy thị trường đi lên
Tăng trưởng hàng không là sự gia tăng hoạt động đi lại được ghi nhận qua lượng hành khách sử dụng cảng hàng không và số khách do các hãng vận chuyển, hai thước đo bổ sung nhưng không thể đánh đồng. Trong 10 tháng đầu năm 2026, các cảng hàng không phục vụ 110,4 triệu lượt khách, tăng 10,2% so với cùng kỳ; riêng khách quốc tế đạt 42,8 triệu lượt, tăng 11,3%. Cùng giai đoạn, các hãng hàng không Việt Nam vận chuyển 50,2 triệu hành khách. Những con số này cho thấy nhu cầu đi lại đang mở rộng, nhưng không phải hai cách tính của cùng một tập khách: số liệu cảng phản ánh lượt qua sân bay, còn số liệu hãng ghi nhận sản lượng vận chuyển của các hãng trong nước.
Cục Hàng không báo cáo tình hình thị trường vận tải hàng không 10 tháng đầu năm 2026 lên Bộ Xây dựng. Bức tranh chung tích cực, song cần đọc đúng phạm vi thống kê để tránh xem 110,4 triệu lượt tại cảng và 50,2 triệu khách của hãng như những đại lượng có thể cộng gộp hoặc so sánh trực tiếp.
Khách quốc tế Việt Nam là điểm sáng, nhưng chưa phải toàn bộ câu chuyện
Gần 43 triệu lượt khách quốc tế qua các cảng trong 10 tháng, tăng hơn 11% so với cùng kỳ, là tín hiệu đáng chú ý về sức hút đi lại đến Việt Nam. Tuy nhiên, không nên để đà tăng này che khuất quy mô lớn của thị trường nội địa: khách trong nước đạt 67,7 triệu lượt, tăng 9,5%. Nhu cầu nội địa vì thế vẫn là trụ cột quan trọng của hoạt động sân bay, trong khi tốc độ tăng của khách quốc tế cao hơn.
Ở phía hãng bay Việt Nam, tổng sản lượng đạt 50,2 triệu hành khách; trong đó 16,3 triệu là khách quốc tế, tăng 2%, còn 33,8 triệu là khách nội địa. Chênh lệch giữa mức tăng 11,3% của khách quốc tế qua cảng và mức tăng 2% của khách quốc tế do các hãng Việt vận chuyển không phải mâu thuẫn: hai số liệu đo những phạm vi khác nhau. Đây là lý do cần tách bạch khách quốc tế Việt Nam qua sân bay với sản lượng khách của hãng.
Tăng trưởng chỉ có ý nghĩa khi mạng bay theo kịp nhu cầu
Đà tăng khách sẽ tạo giá trị lớn hơn nếu được chuyển thành kết nối thuận tiện, thay vì chỉ dồn thêm áp lực lên các hành lang bay đông đúc. Cục trưởng Uông Việt Dũng đã đề nghị các hãng chủ động xây dựng kế hoạch khôi phục, duy trì và phát triển mạng đường bay nội địa. Cơ quan quản lý cũng yêu cầu rà soát các tuyến đang khai thác lẫn tuyến đã tạm dừng, rồi nghiên cứu khôi phục những đường bay có tiềm năng thị trường và điều kiện khai thác phù hợp.
Với hành khách, kết nối trực tiếp giữa các địa phương có thể mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ hàng không và rút ngắn thời gian di chuyển. Muốn vậy, lịch bay cần gắn với nhu cầu đi lại, du lịch và giao thương từng vùng; tăng số chuyến mà không đúng nơi, đúng lúc sẽ khó đem lại lợi ích tương xứng. Hạ tầng cảng đang được đầu tư, nâng cấp và mở rộng, nhưng hiệu quả cuối cùng còn tùy vào việc năng lực ấy có đi cùng mạng bay hữu ích hay không.
Bước tiếp theo là biến số liệu thành kết nối thực chất
Các số liệu 10 tháng cho thấy thị trường hàng không đang khởi sắc trên cả hai mặt: lượng hành khách qua sân bay tăng và các hãng trong nước vận chuyển thêm khách. Nhưng mức tăng không đồng đều giữa khách quốc tế qua cảng và khách quốc tế của hãng Việt nhắc rằng tăng trưởng không tự động đồng nghĩa mọi hãng, tuyến bay hay địa phương đều hưởng lợi như nhau.
Ưu tiên hợp lý lúc này là khôi phục những tuyến có nhu cầu rõ ràng, củng cố kết nối nội địa và phối hợp phát triển mạng bay với năng lực hạ tầng. Nếu làm được, tăng trưởng hàng không sẽ mang lại điều hành thiết thực cho người đi lại, đồng thời hỗ trợ du lịch và liên kết vùng. Nếu không, các con số tăng vẫn chỉ là tín hiệu quy mô, chưa phải bằng chứng rằng trải nghiệm và khả năng tiếp cận của hành khách đã tốt lên.
