Kết nối phải được đo bằng hiệu quả thực tế
Kết nối Việt Nam – Lào là việc liên thông hạ tầng, năng lượng, dữ liệu và hoạt động thương mại để doanh nghiệp cùng người dân hai nước giao dịch, đi lại và tiếp cận thị trường thuận lợi hơn. Chiều 3/11, tại trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Lê Minh Hưng hội kiến Chủ tịch Quốc hội Lào Sonexay Siphandone cùng đoàn đại biểu cấp cao Quốc hội Lào, nhân chuyến thăm chính thức Việt Nam từ ngày 2 đến 5/11. Cuộc gặp đặt ra một hướng đi đúng: chuyển gắn kết chiến lược thành hợp tác kinh tế có thể kiểm chứng. Nhưng tuyên bố ưu tiên chỉ có ý nghĩa khi được nối với dự án, mốc tiến độ và cơ chế tháo gỡ vướng mắc. Với người dân, lợi ích cần thấy được là lưu thông hàng hóa và đi lại thuận tiện hơn; với doanh nghiệp, đó là tuyến vận chuyển và thủ tục bớt cản trở việc mở rộng thị trường.
Hạ tầng, năng lượng và số hóa cần đi cùng nhau
Hạ tầng Việt Nam – Lào không nên được nhìn như danh sách công trình rời rạc. Hai chính phủ xác định thúc đẩy kết nối giao thông, năng lượng và chuyển đổi số, đồng thời ưu tiên dự án liên quan đến cảng biển, cửa khẩu và logistics. Đây là lựa chọn có tính thực dụng: đường sá hay điểm thông quan chỉ tạo giá trị kinh tế khi hàng hóa có thể tiếp tục hành trình qua các khâu vận tải, dịch vụ và thủ tục. Vì vậy, quy hoạch các tuyến kết nối cần gắn với cách tổ chức logistics và phối hợp ở cửa khẩu; hợp tác năng lượng và số hóa cũng cần được triển khai song hành để hỗ trợ hoạt động sản xuất, lưu thông. Cách tiếp cận liên thông sẽ giúp giảm nguy cơ có công trình nhưng thiếu kết nối với nhu cầu giao thương. Đó mới là thước đo đáng tin cậy của kết nối.
Thương mại cân bằng cần chuỗi cung ứng có doanh nghiệp tham gia
Mục tiêu thương mại Việt Nam – Lào không chỉ là mở rộng trao đổi, mà còn là phát triển theo hướng cân bằng và bền vững, mở rộng thị trường, kết nối doanh nghiệp và hình thành các chuỗi cung ứng, chuỗi giá trị chung. Đây là bước chuyển cần thiết: khi doanh nghiệp hai nước cùng tham gia các khâu cung ứng và tạo giá trị, hợp tác có cơ hội bám rễ trong hoạt động sản xuất thay vì chỉ dừng ở cam kết cấp cao. Tuy nhiên, chuỗi cung ứng chung không tự hình thành từ lời kêu gọi. Cần xác định lĩnh vực và đầu mối doanh nghiệp có thể hợp tác, đồng thời làm cho vận tải, logistics và thủ tục biên giới vận hành tương thích. Nếu kết nối hạ tầng không theo kịp nhu cầu kinh doanh, mục tiêu thương mại cân bằng sẽ khó thành kết quả bền lâu.
Từ cam kết đến dự án: bước quyết định còn ở phía trước
Để định hướng hợp tác tạo tác động kinh tế, hai bên cần cụ thể hóa cam kết cấp cao thành chương trình và dự án thiết thực, thường xuyên rà soát tiến độ, kịp thời tháo gỡ khó khăn và bảo đảm các thỏa thuận được thực hiện hiệu quả. Cơ chế giám sát chung của Quốc hội đối với các thỏa thuận cấp cao và dự án chiến lược có thể giúp tăng trách nhiệm thực thi; điều quan trọng là việc giám sát phải gắn với tiến độ và trở ngại cụ thể. Tiếp đó, cần kết nối các dự án giao thông, cảng, cửa khẩu và logistics với nhu cầu của doanh nghiệp, đồng thời mở rộng phối hợp về năng lượng và chuyển đổi số. Hai nước cũng dự kiến tổ chức các hoạt động trong khuôn khổ “Năm Đoàn kết Hữu nghị Việt Nam - Lào 2027”, góp phần vun đắp tình hữu nghị, nhất là với thế hệ trẻ. Kết luận rất rõ: chỉ khi có đầu mối, lộ trình và theo dõi thực hiện, kết nối mới trở thành lợi ích chung.
