Từ cam kết chính trị đến kết nối thực tế
Kết nối Việt Nam – Lào là việc phối hợp phát triển hạ tầng, năng lượng và chuyển đổi số để lưu thông hàng hóa, đầu tư và hoạt động kinh tế giữa hai nước thuận lợi hơn. Đây không chỉ là chương trình xây dựng công trình, mà còn là cách biến quan hệ chính trị gần gũi thành liên kết kinh tế có thể nhận thấy trong đời sống. Chiều 3/11, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Lê Minh Hưng hội kiến Chủ tịch Quốc hội Lào Sonexay Siphandone và đoàn đại biểu cấp cao Quốc hội Lào trong chuyến thăm chính thức Việt Nam. Chuyến thăm đầu tiên của ông Sonexay Siphandone đến Việt Nam được nhìn nhận là biểu hiện sự quan tâm chung của lãnh đạo hai Đảng, hai Nhà nước đối với quan hệ song phương. Thách thức nằm ở khâu thực thi: cam kết chỉ tạo sức nặng khi dự án được triển khai đúng hướng và những vướng mắc được xử lý kịp thời.
Giao thông, cửa khẩu và cảng biển phải thành một hành lang
Ưu tiên giao thông, kết nối cảng biển, cửa khẩu và logistics cho thấy hai nước đang nhìn hạ tầng Việt Lào như một mạng lưới liên thông, thay vì các dự án rời rạc. Đường vận tải xuyên biên giới chỉ phát huy giá trị khi khâu cửa khẩu và kết nối tới cảng biển không trở thành điểm nghẽn. Chính phủ Việt Nam khẳng định sẽ phối hợp với Chính phủ Lào thúc đẩy các lĩnh vực này để tạo thuận lợi cho thương mại, đầu tư và liên kết khu vực. Với doanh nghiệp, một hành lang vận chuyển liền mạch có thể giúp việc đưa hàng qua biên giới và tiếp cận thị trường bớt phức tạp; với người dân, kết nối tốt hơn có thể mở rộng cơ hội giao thương và đi lại. Vì vậy, logistics Việt Lào cần được đánh giá bằng khả năng phối hợp giữa các mắt xích, không chỉ bằng số lượng công trình.
Chuỗi cung ứng cần doanh nghiệp và thể chế đi cùng
Hạ tầng là điều kiện cần, nhưng chưa đủ để hình thành chuỗi cung ứng chung. Hai bên cũng đặt mục tiêu tạo đột phá trong hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư, mở rộng thị trường, kết nối doanh nghiệp, thúc đẩy thương mại cân bằng và phát triển các chuỗi cung ứng, chuỗi giá trị chung. Hướng đi này có ý nghĩa vì kết nối vận tải chỉ tạo lợi ích bền vững khi doanh nghiệp hai nước tìm được đối tác, quy trình phối hợp và đầu ra thị trường. Cơ chế giám sát chung của Quốc hội đối với các thỏa thuận cấp cao và dự án chiến lược cũng có thể giúp cam kết được theo dõi sát hơn. Tuy nhiên, kết quả cuối cùng vẫn phụ thuộc vào việc thường xuyên rà soát tiến độ và tháo gỡ khó khăn, thay vì để các dự án mắc kẹt giữa chủ trương và triển khai.
Năng lượng, chuyển đổi số và bước tiếp theo
Việc đưa năng lượng và chuyển đổi số vào cùng chương trình hợp tác hạ tầng là lựa chọn đúng: giao thông kết nối hàng hóa, còn các lĩnh vực này có thể hỗ trợ phối hợp kinh tế rộng hơn. Chính phủ Việt Nam cho biết sẽ tiếp tục hợp tác chặt chẽ với Lào để đẩy mạnh cả ba hướng. Tiếp theo, hai bên cần duy trì rà soát tiến độ và kịp thời tháo gỡ vướng mắc để các thỏa thuận đã thống nhất đi vào thực hiện. Hợp tác còn bao gồm nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực; hai nước cũng dự kiến phối hợp tổ chức các hoạt động trong khuôn khổ “Năm Đoàn kết Hữu nghị Việt Nam - Lào 2027”. Kết luận rõ ràng là kết nối Việt Nam Lào sẽ được đo bằng hiệu quả sử dụng của các hành lang, cửa khẩu và hệ thống logistics, cùng khả năng mở rộng hợp tác kinh tế cho cả hai phía.
