Lời mời cập nhật có thể mở cửa cho kẻ gian
Lừa đảo VNeID là thủ đoạn kẻ gian giả danh cán bộ hoặc làm giả dịch vụ định danh điện tử để dụ người dùng tiết lộ dữ liệu cá nhân, thông tin ngân hàng hay mã xác thực. Đây không phải rủi ro giả định: cơ quan chức năng đã cảnh báo về website giả mạo VNeID, còn các đối tượng đang lợi dụng nhu cầu làm thủ tục đất đai để tiếp cận người dân.
Một kịch bản nhắm vào người cần tích hợp sổ đỏ: kẻ gọi tự xưng là cán bộ cấp xã, đề nghị hỗ trợ đưa giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lên ứng dụng, rồi tìm cách lấy ảnh khuôn mặt, thông tin tài khoản ngân hàng và mã OTP. Lời đề nghị nghe có vẻ gắn với thủ tục thật, nhưng việc bị thúc giục cung cấp dữ liệu nhạy cảm mới là dấu hiệu cần dừng lại.
Chiêu trò cũng không dừng ở cuộc gọi. Trang web giả có thể ghi lại số căn cước, số điện thoại, mật khẩu và OTP mà người dùng nhập, từ đó giúp đối tượng chiếm tài khoản và tiếp cận tiền trong ngân hàng hoặc ví điện tử liên kết. Vì vậy, giao diện quen thuộc hay thông tin cá nhân chính xác không chứng minh người liên hệ là cán bộ.
Nhận diện áp lực và dấu hiệu giả mạo
Công an tại nhiều địa phương đã cảnh báo tình trạng giả danh cán bộ gọi điện yêu cầu cập nhật VNeID hoặc xác thực dữ liệu. Các đối tượng có thể báo căn cước hay thông tin cư trú bị sai lệch, dọa khóa tài khoản nếu không xử lý ngay, rồi chuyển cuộc trao đổi sang Zalo hoặc Telegram. Cách tạo áp lực khẩn cấp nhằm khiến người nghe bỏ qua bước kiểm tra.
Hãy cảnh giác nếu người gọi dùng số di động cá nhân, gọi video trong phông nền giống trụ sở, mặc sắc phục hoặc yêu cầu dùng hai điện thoại cùng lúc. Những chi tiết dàn dựng có thể tạo vẻ đáng tin, nhưng không thay thế được xác minh qua kênh chính thức.
Một yêu cầu cài ứng dụng qua đường link, mã QR hay tệp lạ là lý do đủ để ngắt liên lạc. Đặc biệt, không cấp quyền Trợ năng cho ứng dụng không rõ nguồn gốc, không chia sẻ màn hình, ảnh khuôn mặt, mật khẩu hay OTP. Kẻ gian có thể điều chỉnh kịch bản theo thiết bị: hướng người dùng Android cài ứng dụng lạ, còn người dùng iPhone bị báo phần mềm gặp lỗi và được đề nghị mượn máy Android.
Xác minh đúng cách trước khi làm thủ tục
Quy tắc an toàn quan trọng nhất là không xử lý yêu cầu đáng ngờ ngay trong cuộc gọi. Tài khoản định danh mức 2 được làm thủ tục trực tiếp tại Công an cấp xã hoặc cơ quan quản lý căn cước theo quy định; người dân không nên tin lời mời hoàn tất thủ tục qua một ứng dụng hay đường dẫn do người lạ gửi.
Nếu có thắc mắc về tích hợp sổ đỏ hoặc dữ liệu định danh, hãy chủ động liên hệ cơ quan chức năng bằng thông tin lấy từ kênh chính thức, hoặc đến trực tiếp trụ sở UBND hay cơ quan công an để xác minh. Không gọi lại số người lạ cung cấp và không dùng đường link họ gửi làm căn cứ kiểm tra.
- Chỉ tải và đăng nhập VNeID từ nguồn chính thức trên App Store hoặc CH Play; không cài ứng dụng từ website, mã QR hay tệp được gửi qua tin nhắn.
- Không cung cấp OTP, mật khẩu, thông tin ngân hàng, ảnh khuôn mặt hoặc giấy tờ tùy thân cho người liên hệ chưa xác minh.
- Nếu lỡ cài ứng dụng lạ, ngắt kết nối Internet, liên hệ ngân hàng để khóa tài khoản, đổi mật khẩu và trình báo cơ quan công an.
Cập nhật VNeID chỉ nên thực hiện qua quy trình chính thức, không phải dưới sức ép của một cuộc gọi. Khi người tự xưng cán bộ đòi OTP, yêu cầu cài phần mềm hoặc thúc giục làm ngay, hãy dừng lại và tự xác minh. Một bước kiểm tra trực tiếp có thể ngăn dữ liệu cá nhân và tài khoản bị chiếm đoạt.
