Cuộc gọi cập nhật VNeID có thể là bẫy chiếm đoạt
Lừa đảo VNeID là thủ đoạn kẻ gian mạo danh cán bộ, lấy cớ xác minh hoặc cập nhật định danh điện tử để dụ người dân cung cấp dữ liệu hay thao tác trên điện thoại, từ đó chiếm quyền tài khoản và tài sản. Đây không phải lời đồn xa xôi: trong tháng 10/2026, công an nhiều địa phương liên tục cảnh báo các cuộc gọi giả danh cán bộ yêu cầu “cập nhật VNeID”. Mục tiêu dễ bị nhắm đến là phụ huynh đang lo thủ tục cho con. Kẻ gọi có thể nói dữ liệu căn cước của trẻ sai lệch, hồ sơ chưa hợp lệ hoặc cần xác thực gấp, rồi hướng dẫn bấm đường link, cài ứng dụng hay đọc mã OTP. Sự chuyên nghiệp trong giọng nói không chứng minh danh tính người gọi. Trái lại, lời thúc ép phải làm ngay là lý do để dừng cuộc gọi, không phải để làm theo.
Nhận ra dấu hiệu giả danh công an
Một dấu hiệu đơn lẻ chưa đủ kết luận ai đang gọi, nhưng nhiều yêu cầu bất thường cùng xuất hiện thì nên coi đó là nguy cơ cao. Kẻ gian có thể tự xưng công an xã, cảnh sát khu vực hoặc cán bộ hỗ trợ dịch vụ công; báo căn cước hay dữ liệu cư trú “sai lệch”; rồi dọa khóa tài khoản nếu không cập nhật trong ngày. Họ có thể đề nghị chuyển sang Zalo, Telegram hoặc gọi video mặc sắc phục để tạo vẻ đáng tin. Những yêu cầu gửi link, mã QR, file cài ứng dụng ngoài kho chính thức, cấp quyền Trợ năng, cung cấp mật khẩu, mã OTP, ảnh khuôn mặt hay chuyển tiền đều là cảnh báo rõ ràng. Đừng để người gọi đọc đúng vài thông tin cá nhân khiến bạn mất cảnh giác: dữ liệu đó không xác nhận họ là cán bộ công an.
- Bị thúc giục xác thực ngay hoặc đe dọa khóa tài khoản, mã định danh.
- Được hướng dẫn cài ứng dụng ngoài App Store hoặc CH Play, hay bật quyền Trợ năng.
- Bị hỏi mã OTP, mật khẩu, ảnh khuôn mặt hoặc thông tin ngân hàng.
- Được yêu cầu giữ bí mật, dùng hai điện thoại hoặc làm theo chỉ dẫn qua video.
Thủ tục thật không được xử lý bằng cuộc gọi thúc ép
Phụ huynh cần phân biệt nhu cầu chính đáng với cách thức giả mạo. Trẻ từ đủ 6 tuổi đến dưới 14 tuổi đã được cấp thẻ căn cước có thể đăng ký tài khoản định danh điện tử mức độ 2; tuy nhiên, thủ tục cấp mức 2 được thực hiện trực tiếp tại Công an cấp xã hoặc cơ quan quản lý căn cước để xác minh. Vì vậy, lời mời “làm online cho nhanh” qua một đường link lạ không phải lối tắt đáng tin cậy. Nghị định 69/2024/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 1/7/2024 và quy định về định danh, xác thực điện tử; thông tin này càng củng cố việc nên kiểm tra thủ tục qua cơ quan có thẩm quyền, thay vì làm theo số điện thoại tự xưng. Nếu đang cần cập nhật VNeID hoặc xử lý thông tin chưa chính xác, hãy chủ động liên hệ cơ quan công an qua kênh chính thức hoặc đến trực tiếp Công an cấp xã nơi cư trú.
Dừng cuộc gọi, bảo vệ tài khoản và thiết bị
Cách xử lý an toàn nhất là không tiếp tục cuộc gọi để tranh luận hay xác thực. Hãy tự tìm kênh liên hệ chính thức của cơ quan công an, xác minh yêu cầu rồi mới thực hiện thủ tục. Không cung cấp số căn cước, thông tin ngân hàng, mật khẩu hay OTP; không mở link, cài ứng dụng người lạ gửi, và chỉ tải VNeID từ App Store hoặc CH Play. Nếu đã cài ứng dụng lạ, hãy ngắt Internet ngay, gọi ngân hàng để khóa tài khoản, đổi mật khẩu và trình báo công an. Đừng xấu hổ hay chờ tự xử lý một mình nếu đã làm theo hướng dẫn: báo sớm giúp hạn chế thiệt hại và hỗ trợ việc xác minh. Kết luận rất rõ: yêu cầu cập nhật qua điện thoại chưa được xác minh thì không đáng để đánh đổi dữ liệu, thiết bị và tiền bạc. Hãy kiểm tra trực tiếp với cơ quan công an trước mọi thao tác.
