Hạ tầng mới tạo dư địa, không tự bảo đảm tăng trưởng
Đường băng số hai tại sân bay Phù Cát là hạ tầng hàng không mới nhằm tăng năng lực khai thác, hỗ trợ vận chuyển dân dụng và mở rộng khả năng kết nối của Gia Lai với các thị trường trong nước, quốc tế. Chiều 29/10, UBND tỉnh Gia Lai khánh thành công trình và đón chuyến bay quốc tế từ Macau do Bamboo Airways thực hiện. Hai sự kiện diễn ra cùng ngày gửi đi một tín hiệu đáng chú ý: tỉnh đang đặt nền móng để biến khả năng tiếp cận thành lợi thế phát triển. Nhưng đường băng không tự tạo ra khách, doanh thu hay đầu tư. Giá trị của khoản hạ tầng này sẽ được quyết định bởi việc Gia Lai có duy trì được đường bay, kết nối sân bay với các điểm đến và đem lại trải nghiệm đủ hấp dẫn để du khách muốn quay lại hay không.
Dự án khởi công từ tháng 8/2025, hướng đến nâng cao năng lực vận tải và đáp ứng định hướng phát triển đến năm 2050. Đường băng mới dài 3.048 m, rộng 45 m, nằm song song và cách đường băng hiện hữu 215 m về phía Tây; tổng vốn đầu tư dự án được nêu là hơn 3.200 tỉ đồng. Quy mô ấy cho thấy đây không phải thay đổi nhỏ trong khai thác. Khi đường băng số hai giúp tách biệt hoạt động hàng không dân dụng, đường băng hiện hữu có thể được duy trì trong trạng thái sẵn sàng phục vụ nhiệm vụ quốc phòng. Với hành khách, ý nghĩa thực tế nằm ở năng lực khai thác và kết nối tốt hơn; với tỉnh, đó là cơ hội gắn hàng không với thương mại, dịch vụ và logistics.
166 hành khách là khởi đầu, không phải thước đo thành công
Ngay sau lễ khánh thành, chuyến bay Macau đưa 166 hành khách cùng 8 thành viên tổ bay đến Phù Cát. Chuyến bay quốc tế đầu tiên của Bamboo Airways từ Macau đến Quy Nhơn mở thêm một hướng tiếp cận Gia Lai bằng đường hàng không. Con số 166 tạo nên một hình ảnh mở màn có sức hút, nhưng chưa thể chứng minh thị trường đã hình thành ổn định. Một chuyến bay thuê chuyến có thể giúp địa phương thử nghiệm nhu cầu và giới thiệu điểm đến; để trở thành động lực lâu dài, kết nối ấy cần lịch bay phù hợp, đối tác lữ hành chủ động đưa khách và sản phẩm du lịch đáp ứng kỳ vọng của từng thị trường.
Gia Lai có lợi thế khác biệt ở sự kết hợp giữa biển Quy Nhơn, cảnh quan cao nguyên, văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên, di sản Chăm và võ cổ truyền Bình Định. Sự đa dạng này có thể tạo nên hành trình biển – rừng – cao nguyên, thay vì chỉ cạnh tranh bằng một điểm nghỉ dưỡng đơn lẻ. Tuy nhiên, du lịch Gia Lai cần chuyển lợi thế địa lý và văn hóa thành tour rõ ràng, dịch vụ thuận tiện, thông tin dễ tiếp cận và trải nghiệm đủ liền mạch từ sân bay đến điểm đến. Nếu khách chỉ đến rồi rời đi nhanh, chuyến bay quốc tế sẽ chủ yếu mang ý nghĩa biểu tượng; nếu hành trình được tổ chức tốt, nó có thể mở rộng cơ hội cho doanh nghiệp địa phương.
Năm Du lịch quốc gia là phép thử cho khả năng khai thác
Năm Du lịch quốc gia 2026 với chủ đề “Gia Lai – Đại ngàn chạm biển xanh” tạo thời điểm thuận lợi để quảng bá điểm đến và kết nối hàng không với các chương trình du lịch. Đây là cơ hội có thời hạn: sự chú ý tăng lên trong năm sự kiện chỉ đem lại giá trị bền vững nếu được chuyển thành sản phẩm, đối tác và đường bay tiếp tục hoạt động sau đó. Tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030 đón 18,5 triệu lượt khách, trong đó có 1,1 triệu khách quốc tế, với doanh thu du lịch 45.500 tỉ đồng. Những mục tiêu này cho thấy quy mô kỳ vọng lớn, đồng thời nhắc rằng một chuyến bay Macau mới là điểm khởi đầu, không phải bảo chứng cho kết quả.
Bước tiếp theo cần thực tế và đồng bộ: phối hợp với hãng bay, doanh nghiệp lữ hành và đối tác quốc tế để duy trì, mở rộng chuyến bay, đồng thời phát triển đường mới theo nhu cầu thị trường. Tỉnh cũng cần hoàn thiện giao thông liên vùng và tháo gỡ điểm nghẽn về quy hoạch, đất đai, thủ tục đầu tư; kết nối Phù Cát với các hành lang kinh tế, cảng biển và khu công nghiệp sẽ giúp hạ tầng phục vụ cả hành khách lẫn lưu thông hàng hóa. Kỳ vọng đưa Phù Cát trở thành cảng hàng không quốc tế chỉ có thể thành hiện thực khi đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định. Thước đo quan trọng hơn cả lễ khánh thành sẽ là số kết nối được duy trì và lợi ích thực sự đến với điểm đến, doanh nghiệp, người dân.
