Từ môn ngoại ngữ đến ngôn ngữ dùng trong trường
Dạy môn học bằng tiếng Anh là cách đưa ngôn ngữ này ra khỏi giờ ngoại ngữ, để học sinh tiếp cận nội dung các môn học và hoạt động giáo dục bằng tiếng Anh trong môi trường trường học. Đây là trọng tâm của lộ trình mới, chứ không phải yêu cầu thay toàn bộ chương trình bằng một ngôn ngữ khác.
Ngày 3/11/2026, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư 94/2026/TT-BGDĐT, quy định tiêu chuẩn, tiêu chí và cách đánh giá việc thực hiện Đề án “Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học”. Văn bản có hiệu lực từ ngày 19/12/2026 và cụ thể hóa đề án được phê duyệt tại Quyết định số 2371/QĐ-TTg ngày 27/10/2025.
Điểm đáng chú ý là tiếng Anh trong trường học được nhìn rộng hơn việc dạy một môn ngoại ngữ: ngôn ngữ này hướng tới sự hiện diện trong giảng dạy, giao tiếp, quản lý và hoạt động học đường. Thông tư chia quá trình triển khai thành ba mức; mức sau kế thừa kết quả mức trước và phải đáp ứng thêm các tiêu chí. Cách đi theo bậc thang là hợp lý, miễn là các trường xem đây là kế hoạch học tập lâu dài thay vì chạy theo con số.
Mức độ 2: ít nhất 3 môn, tổng cộng 105 tiết
Ở mức độ 2, trường có một cấp học phải có ít nhất 50% số lớp triển khai dạy tiếng Anh như ngôn ngữ thứ hai; trường nhiều cấp học phải đạt tỷ lệ này ở từng cấp. Đồng thời, trường cần tổ chức dạy bằng tiếng Anh nội dung hoặc một phần nội dung của ít nhất 3 môn học hay hoạt động giáo dục, không tính môn tiếng Anh, với tổng thời lượng tối thiểu 105 tiết mỗi năm học, tương đương 3 tiết mỗi tuần.
Con số 105 tiết mỗi năm không có nghĩa là ba môn phải được giảng dạy hoàn toàn bằng tiếng Anh. Trường được lựa chọn một phần nội dung hoặc hoạt động giáo dục phù hợp; thông tư cũng không ấn định môn cụ thể. Đây là khoảng linh hoạt cần thiết, bởi năng lực học sinh và điều kiện mỗi trường khác nhau. Nhưng sự linh hoạt chỉ có ý nghĩa nếu nội dung được chọn gắn với chương trình và vừa sức, thay vì thêm tiết tiếng Anh rời rạc để đủ chỉ tiêu.
Yêu cầu chuyên môn cũng gắn với cách đánh giá: giáo viên dạy bằng tiếng Anh phải đáp ứng chuẩn năng lực ngoại ngữ theo quy định; với môn có kiểm tra định kỳ, ít nhất 10% nội dung bài kiểm tra phải bằng tiếng Anh, tương đương 1 điểm trên thang 10. Vì vậy, chuẩn bị không chỉ là xếp thời khóa biểu mà còn gồm chọn nội dung, bồi dưỡng giáo viên và thiết kế kiểm tra phù hợp.
Mức độ 3 mở rộng độ phủ, không tăng định mức tiết
Ở mức độ 3, yêu cầu dạy ít nhất 3 môn hoặc hoạt động giáo dục bằng tiếng Anh và tối thiểu 105 tiết mỗi năm vẫn được giữ. Thay đổi chính nằm ở số lớp phải tham gia: ít nhất 70% ở cấp tiểu học, 80% ở trung học cơ sở và 90% ở trung học phổ thông. Như vậy, đây là bước mở rộng độ phủ trong từng trường, không phải nâng định mức tiết tối thiểu.
| Tiêu chí | Mức độ 2 | Mức độ 3 |
|---|---|---|
| Tỷ lệ lớp triển khai | Ít nhất 50% số lớp ở trường một cấp; tính riêng từng cấp ở trường nhiều cấp | Tiểu học ít nhất 70%; THCS 80%; THPT 90% |
| Môn và hoạt động giáo dục | Ít nhất 3, ngoài môn tiếng Anh | Duy trì ít nhất 3, ngoài môn tiếng Anh |
| Thời lượng | Tối thiểu 105 tiết mỗi năm học | Tiếp tục tối thiểu 105 tiết mỗi năm học |
Để tiến lên mức độ 3, trường cần có kế hoạch nhân rộng lớp tham gia mà vẫn giữ chất lượng dạy và học. Điều đó đòi hỏi rà soát năng lực đội ngũ, chọn môn và nội dung phù hợp, sắp xếp thời khóa biểu, chuẩn bị học liệu và bảo đảm học sinh theo kịp. Mở rộng quá nhanh khi giáo viên hoặc học liệu chưa sẵn sàng có thể biến mục tiêu tăng cường sử dụng tiếng Anh thành gánh nặng cho lớp học.
Chuẩn bị theo năng lực thực tế, đánh giá hằng năm
Trường nên bắt đầu bằng việc đối chiếu năng lực giáo viên và điều kiện học tập với tiêu chí từng mức, rồi xây dựng lộ trình phù hợp thay vì chọn ngay mức cao nhất. Thông tư còn đặt yêu cầu về năng lực sử dụng tiếng Anh đối với cán bộ quản lý và giáo viên; ở mức độ 1, trường cần ít nhất một lãnh đạo có thể dùng tiếng Anh làm việc trực tiếp với người nước ngoài, đồng thời bảo đảm đủ giáo viên tiếng Anh theo quy định.
Việc tự đánh giá được thực hiện theo chu kỳ: hằng năm, trường rà soát và cập nhật dữ liệu, tiến độ cùng những nội dung cần cải thiện. Trường có thể tự công nhận mức độ cao hơn ngay khi đáp ứng đủ tiêu chí, không phải đợi hết một giai đoạn hay mốc rà soát của đề án. Cách đánh giá này tạo cơ hội điều chỉnh thường xuyên, nhưng cũng đòi hỏi hồ sơ và kết quả triển khai phải phản ánh đúng thực tế.
Thông tư 94 đặt ra khung tiến độ rõ ràng: mức độ 2 yêu cầu 50% lớp và tối thiểu 105 tiết mỗi năm; mức độ 3 giữ nguyên số môn, thời lượng nhưng nâng tỷ lệ lớp lên 70%, 80% hoặc 90% tùy cấp học. Thành công sẽ không nằm ở việc hoàn thành con số trên giấy, mà ở chỗ nhà trường chọn đúng nội dung, chuẩn bị đủ giáo viên và giúp học sinh tiếp nhận được kiến thức bằng tiếng Anh.
