Tăng tốc sản xuất, không được nới lỏng phòng cháy
PCCC nhà xưởng là hệ thống biện pháp phòng ngừa, phát hiện và ứng phó cháy nổ tại cơ sở sản xuất, nhằm bảo vệ người lao động, tài sản và duy trì hoạt động an toàn. Dịp cuối năm, doanh nghiệp tại TP. Hồ Chí Minh tăng ca, đẩy mạnh sản xuất để kịp tiến độ đơn hàng; công tác phòng cháy tại nhà xưởng vì thế càng phải theo sát nhịp vận hành. Tăng sản lượng thường kéo theo thời gian máy móc hoạt động dài hơn, mật độ hàng hóa cao hơn và nhiều ca làm nối tiếp. Nếu việc kiểm tra chỉ diễn ra theo lịch thường kỳ, những bất thường phát sinh trong ca tối có thể bị bỏ sót. Đây không phải thời điểm để xem PCCC như một thủ tục hoàn tất trước khi sản xuất, mà là điều kiện vận hành phải được duy trì trong từng ca. An toàn nhà xưởng cần được đặt ngang với tiến độ giao hàng.
Công an TP. Hồ Chí Minh nhấn mạnh phương châm “4 tại chỗ”, lấy phòng ngừa làm chính để bảo vệ người lao động và giúp hoạt động sản xuất liên tục. Cách tiếp cận này chỉ có ý nghĩa khi doanh nghiệp bảo đảm lực lượng, phương tiện, chỉ huy và hậu cần tại cơ sở sẵn sàng, thay vì trông chờ hoàn toàn vào ứng cứu từ bên ngoài. Tăng ca cũng cần đi kèm phân công người chịu trách nhiệm kiểm tra ở từng khu vực, nhất là khi thay đổi ca hoặc bố trí thêm máy móc. Một quy trình rõ ràng, được thực hành thường xuyên, có giá trị hơn những lời nhắc chung chung dán trên tường.
Nguy cơ tăng theo chuỗi sản xuất và hàng hóa
Quy mô và cơ cấu sản xuất khiến áp lực giám sát không thể xem nhẹ. Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH khu vực 32 quản lý gần 4.000 cơ sở kinh doanh, sản xuất, trong đó phần lớn là doanh nghiệp chế biến gỗ. Sự phát triển của ngành này kéo theo các cơ sở hóa chất, bao bì phụ trợ, làm tăng thêm những điểm cần kiểm soát trong giai đoạn cao điểm. Với vật liệu, thiết bị và hàng hóa tập trung trong một không gian, chỉ một khu vực sắp xếp thiếu an toàn cũng có thể cản trở phát hiện, xử lý sự cố hoặc thoát nạn. Vì vậy, phòng cháy doanh nghiệp không thể chỉ giao cho một cán bộ chuyên trách; quản lý sản xuất, kho vận và người lao động đều phải hiểu phần việc của mình.
Nguy cơ cũng không dừng ở cổng nhà máy. Khu vực tập trung đông khu công nghiệp có nhiều nhà trọ công nhân, nơi mật độ sinh sống cao làm tăng yêu cầu kiểm tra và tuyên truyền. Chủ trọ cần trang bị thiết bị PCCC tại chỗ, rà soát điều kiện an toàn và nhắc người thuê chấp hành quy định. Với người lao động, điều đó có nghĩa là lối đi chung và đường thoát nạn không được biến thành nơi để đồ; thiết bị cảnh báo, chữa cháy phải dễ nhận biết và sử dụng được. Hình ảnh kiểm tra cơ sở nên được hiểu như lời nhắc: an toàn của ca làm và nơi ở gắn liền với nhau, không thể giao toàn bộ trách nhiệm cho lực lượng chức năng.
Siết kiểm tra, xử lý vi phạm và chuẩn bị ứng phó
Gần 600 cơ sở trên địa bàn đang bị đình chỉ hoạt động do vi phạm quy định PCCC; công an cấp xã siết kiểm tra để xử lý nghiêm trường hợp tái hoạt động trái phép. Con số này cho thấy kiểm tra không thể dừng ở việc nhắc nhở, còn doanh nghiệp cũng không nên coi đình chỉ là rủi ro hành chính có thể khắc phục sau. Bà Đỗ Thị Lắm, Trưởng phòng Nhân sự Công ty TNHH Response Việt Nam, cho biết doanh nghiệp thường xuyên phối hợp công an địa phương rà soát an toàn PCCC và yêu cầu công nhân tuân thủ quy định. Kỷ luật có tác dụng khi đi cùng hướng dẫn dễ hiểu, diễn tập và kiểm tra thực chất. Với vi phạm an toàn, phản ứng sau sự cố luôn quá muộn; phòng ngừa phải được xem là trách nhiệm quản lý hằng ngày.
Trong những tháng cao điểm cuối năm, doanh nghiệp cần tự kiểm tra, bảo dưỡng hệ thống điện và máy móc; tuyệt đối tránh câu mắc điện tùy tiện hoặc vận hành thiết bị quá tải. Kho bãi phải được sắp xếp khoa học, lối thoát nạn luôn thông thoáng để người lao động có đường thoát khi xảy ra sự cố. Đây là các bước cụ thể, không thể thay bằng việc chỉ bổ sung bình chữa cháy mà bỏ qua nguyên nhân rủi ro hoặc khả năng tiếp cận thiết bị. PCCC dịp cuối năm cần được rà soát trước mỗi đợt tăng ca, sau khi thay đổi mặt bằng và khi đưa thêm máy móc vào hoạt động. Siết an toàn không cản trở sản xuất; đó là điều kiện để đơn hàng được hoàn thành mà không đặt con người vào nguy hiểm.
