Từ kiến thức đến phản xạ an toàn
PCCC học đường là việc trang bị cho học sinh kiến thức phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, đồng thời rèn cách nhận biết nguy hiểm, báo động và thoát nạn qua hướng dẫn cùng thực hành phù hợp lứa tuổi. Cách làm này đáng chú ý vì an toàn không thể chỉ nằm trên bảng nội quy: khi có sự cố, học sinh cần biết hành động đầu tiên là gì. Tại Trường THCS Sơn Hà, Công an xã tổ chức ngoại khóa, phổ biến nguy cơ cháy nổ ở trường học và trong sinh hoạt, hướng dẫn phát hiện cháy, tìm lối thoát và xử lý tình huống khẩn cấp. Chương trình kết hợp giải thích với thao tác trực quan để học sinh có cơ hội tập phản ứng thay vì chỉ nghe ghi nhớ. Đây là hướng tiếp cận thiết thực: kỹ năng tự bảo vệ chỉ có ích khi các em hiểu và từng thực hành cách vận dụng.
Nhiều cấp học cùng học, cùng tập
Các hoạt động gần đây cho thấy PCCC và cứu nạn, cứu hộ được đưa đến học sinh ở nhiều cấp học, từ mầm non, tiểu học đến trung học phổ thông. Trong tháng 10/2026, lực lượng chức năng tổ chức chương trình tại ba cơ sở Trường Tiểu học Nguyễn Tất Thành ở phường Nam Định từ ngày 21 đến 25/10; ngày 23/10 có chương trình tại Trường Mầm non xã Cúc Phương; còn Trường THPT Đinh Tiên Hoàng tổ chức huấn luyện, trải nghiệm ngày 26/10 với hơn 1.500 lượt cán bộ, giáo viên và học sinh tham gia. Việc tiếp cận nhiều lứa tuổi là cần thiết, nhưng nội dung cũng phải gắn với khả năng của người học. Ở trường tiểu học, học sinh được tìm hiểu phương tiện chữa cháy, áo phao và cách thoát nạn; ở bậc THPT, buổi tập còn hướng dẫn sử dụng lăng vòi, bình chữa cháy và sơ cấp cứu người bị nạn.
Thực hành để kỹ năng không dừng ở lời nhắc
Điểm mạnh của các buổi học là để học sinh nhìn thấy và thử thao tác trong điều kiện có người hướng dẫn. Tại Sơn Hà, các em thực hành dùng khăn hoặc chăn ướt dập đám cháy giả định từ bình gas, đồng thời làm quen với bình chữa cháy xách tay qua tình huống cháy xăng, dầu. Các bước ứng phó được nhấn mạnh gồm hô hoán, gọi lực lượng chức năng qua số 114 và ưu tiên thoát nạn an toàn. Tại các chương trình ở Nam Định, học sinh trải nghiệm thoát nạn bằng cầu dây nghiêng, thang dây thả chậm và ống tụt cứu nạn, cứu hộ; các em cũng tập mặc áo phao và quăng phao cứu sinh. Còn tại THPT Đinh Tiên Hoàng, giáo viên và học sinh thực hành dùng bình chữa cháy, lăng vòi phun nước và sơ cấp cứu. Những trải nghiệm ấy biến kỹ năng chữa cháy và cứu nạn học sinh thành thao tác cụ thể, nhưng phải luôn được tổ chức có giám sát và bảo đảm an toàn.
An toàn trường học cần bài học sát thực tế
Một điểm đáng ghi nhận ở chương trình tại Trường Tiểu học Nguyễn Tất Thành là nội dung phòng chống đuối nước được đặt cạnh kỹ năng phòng cháy, thoát nạn và xử lý sự cố ban đầu. Cách lồng ghép này mở rộng ý nghĩa của PCCC học đường: học sinh cần được chuẩn bị trước nhiều dạng nguy hiểm thường gặp, không chỉ cháy nổ. Tuy vậy, một buổi trải nghiệm không thể thay thế việc nhắc lại và thực hành định kỳ. Giá trị lâu dài nằm ở chỗ học sinh nhớ được cách báo động, biết rời khỏi nơi nguy hiểm và hiểu khi nào cần gọi người lớn, lực lượng cứu hộ. Các hoạt động tại trường góp phần xây dựng an toàn trường học khi kiến thức được chuyển thành phản xạ phù hợp lứa tuổi, còn giáo viên cũng được tập sử dụng phương tiện chữa cháy ban đầu. Kết luận rất rõ: tuyên truyền tạo nhận thức, nhưng thực hành có hướng dẫn mới giúp học sinh chuẩn bị tốt hơn trước tình huống khẩn cấp.
