Mốc khai thác là kế hoạch, chưa phải lời khẳng định công trình đã sẵn sàng
Sân bay Long Thành là cảng hàng không quốc tế mới tại Đồng Nai, được chuẩn bị đưa vào khai thác thương mại theo từng bước để bảo đảm các hạng mục và quy trình vận hành sẵn sàng. Ngày 30/10, Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) thông báo với UBND TP Đồng Nai thời điểm dự kiến bắt đầu khai thác là 0 giờ ngày 24/12/2026. Đây là mốc điều phối công việc, không nên hiểu như bằng chứng rằng mọi hạng mục đã hoàn tất. Thời điểm này được đưa ra khi công trình bước vào giai đoạn hoàn thiện, chạy thử và chuẩn bị đón các chuyến bay thương mại đầu tiên. Việc kế hoạch trước đó từng nhắm tới ngày 1/12, rồi lùi 23 ngày theo thông tin được công bố, càng cho thấy tiến độ cần được nhìn nhận thận trọng. Điều quan trọng giờ đây không chỉ là giữ đúng ngày, mà là chứng minh sân bay có thể vận hành an toàn.
Mở cửa từng phần để kiểm soát nhịp vận hành
Giai đoạn đầu dự kiến không mở toàn bộ nhà ga Long Thành. Khu trung tâm và cánh Tây của nhà ga hành khách được ưu tiên hoàn thiện; bốn đảo làm thủ tục check-in dự kiến phục vụ khoảng 20–30 chuyến bay mỗi ngày từ tháng 12/2026 đến tháng 3/2027. Cách khởi động có giới hạn này hợp lý hơn việc chạy theo quy mô lớn khi các hệ thống vẫn cần được kiểm tra trong điều kiện thực tế. Vietnam Airlines và Vietjet Air dự kiến tham gia, với hoạt động tương đương 6–10% công suất thiết kế. Kế hoạch điều phối dài hơn nêu mức trần khoảng 366 chuyến mỗi tuần, gồm 322 chuyến nội địa và 44 chuyến quốc tế—không nên nhầm mức trần này với tần suất 20–30 chuyến/ngày dự kiến ở giai đoạn khởi động. Vietnam Airlines dự kiến có tuyến Long Thành–Hà Nội và một số đường bay quốc tế; Vietjet Air hướng tới các điểm đến nội địa.
Với hành khách, việc có chuyến bay Long Thành không đồng nghĩa mọi lịch trình đã cố định. Lịch khai thác và phân bổ chuyến giữa Long Thành với Tân Sơn Nhất còn cần được các hãng, đơn vị vận hành và cơ quan quản lý phối hợp theo khung giờ, nhu cầu và điều kiện thực tế. Vì vậy, hành khách nên kiểm tra kỹ sân bay khởi hành trên vé, thay vì mặc định các chuyến bay trong khu vực sẽ chuyển sang sân bay mới.
Phối hợp giao thông và hoàn thiện hạng mục quyết định trải nghiệm
ACV đề nghị UBND TP Đồng Nai chỉ đạo các cơ quan, đơn vị liên quan phối hợp, hỗ trợ trong phạm vi chức năng và thẩm quyền để chuẩn bị việc khai thác đồng bộ, an toàn, thuận lợi. Lời đề nghị này phản ánh thực tế: một sân bay không thể vận hành tốt chỉ nhờ nhà ga và đường băng. Với người đi máy bay, đường kết nối ổn định cũng quan trọng không kém. ACV đã đề xuất nghiên cứu ưu tiên lưu thông cho xe buýt sân bay và xe trung chuyển giữa Long Thành với Tân Sơn Nhất tại một số nút giao và tuyến chính. Đây là hướng xử lý thiết thực, nhưng hiệu quả sẽ phụ thuộc vào việc các đơn vị biến đề xuất thành phương án cụ thể trước ngày khai thác. Song song đó, các hệ thống hàng không, cứu hỏa, an ninh, nhiên liệu và điều hành bay phải được hoàn thiện, thử nghiệm và phối hợp nhịp nhàng.
Tăng công suất sau giai đoạn khởi động
Lộ trình tiếp theo cho thấy ngày 24/12 chỉ là điểm bắt đầu. Một phần nhà ga hàng hóa số 1 dự kiến tiếp nhận hàng nội địa từ ngày này; vận chuyển hàng quốc tế dự kiến mở từ tháng 1/2027, ngoại trừ các tuyến đi châu Âu và Hoa Kỳ. Sau giai đoạn khởi động, ACV dự kiến nâng quy mô khai thác lên khoảng 50% công suất thiết kế trong giai đoạn tháng 4–10/2027, rồi tiến tới 100% sau tháng 10/2027. Lộ trình tăng dần là lựa chọn thận trọng, nhưng từng nấc chỉ có ý nghĩa nếu đi cùng năng lực phục vụ hành khách, kết nối mặt đất và độ tin cậy của các hệ thống. Vì thế, thước đo thành công ban đầu không nên chỉ là chuyến bay đầu tiên cất cánh đúng giờ. Sân bay Long Thành cần chứng minh rằng hành khách có thể đến, làm thủ tục và tiếp tục hành trình thuận lợi.
Kết luận: mốc 0 giờ ngày 24/12/2026 tạo một hạn chuẩn bị rõ ràng, còn quy mô khai thác ban đầu được giới hạn để giảm rủi ro khi đưa công trình vào hoạt động. Thành công sẽ phụ thuộc vào phối hợp liên ngành và việc hoàn tất các điều kiện thiết yếu—không chỉ vào việc giữ đúng ngày trên lịch.
