Ba hướng hợp tác, một phép thử về tính khả thi
Hợp tác giáo dục Australia của Gia Lai là kế hoạch kết nối cơ sở đào tạo trong tỉnh với đối tác Australia, từ đào tạo nghề và đại học đến khả năng đầu tư trường phổ thông liên cấp. Sáng 3/11, Sở Giáo dục và Đào tạo Gia Lai tổ chức họp trực tuyến tại Trường Đại học Quy Nhơn để trao đổi các cơ hội này, với sự tham gia của lãnh đạo các sở, cơ sở giáo dục và đại diện đối tác Australia. Điểm đáng chú ý không nằm ở số lượng đề xuất, mà ở việc chúng chạm tới nhiều bậc học và hướng tới những lựa chọn khác nhau cho người học. Tuy vậy, đây mới là các định hướng ban đầu, chưa phải chương trình tuyển sinh hay dự án đầu tư đã được phê duyệt. Gia Lai cần biến cuộc trao đổi thành các lộ trình rõ ràng, có đầu mối chịu trách nhiệm và tiêu chí đánh giá kết quả.
Cuộc họp tiếp nối chuyến công tác tại Australia từ ngày 26/9 đến 4/10 của đoàn Gia Lai do Bí thư Tỉnh ủy Thái Đại Ngọc dẫn đầu. Tỉnh gắn hợp tác quốc tế với mục tiêu nâng chất lượng đào tạo, kỹ năng nghề, ngoại ngữ và năng lực hội nhập cho người học. Đây là lý do hợp tác cần được nhìn từ trải nghiệm thực tế của học sinh, sinh viên: chương trình có được công nhận hay không, chi phí có phù hợp, và cơ hội việc làm sau đào tạo ra sao. Nếu những câu hỏi này được giải đáp sớm, kết nối quốc tế mới tạo giá trị vượt lên trên một thỏa thuận trên giấy.
Đào tạo nghề Australia và lộ trình đại học cần rõ đầu ra
Ở hướng đào tạo nghề Australia, Học viện iProgress Academy và Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công nghệ Quy Nhơn bước đầu trao đổi mô hình học hai năm tại Việt Nam, một năm tại Australia, tập trung vào kỹ thuật và nông nghiệp công nghệ cao. Cấu trúc này có thể giúp người học tiếp cận môi trường quốc tế mà vẫn hoàn thành phần lớn chương trình trong nước. Nhưng lợi ích ấy chỉ có thật nếu chuẩn đầu ra, công nhận kết quả học tập, yêu cầu ngoại ngữ và cơ hội thực hành được thống nhất trước khi tuyển sinh. Các ngành được nêu cũng cần gắn với nhu cầu tuyển dụng cụ thể, thay vì chỉ hấp dẫn bởi tên gọi công nghệ cao.
Với bậc đại học, Đại học Charles Darwin và Trường Đại học Quy Nhơn trao đổi mô hình liên kết hoặc chuyển tiếp hai năm ở Việt Nam, hai năm tại Australia; các nội dung quan tâm còn có học bổng, trao đổi giảng viên và sinh viên, STEM cùng trí tuệ nhân tạo. Đây là cơ hội mở rộng lựa chọn học tập, song thiết kế chương trình phải bảo đảm tín chỉ được công nhận liền mạch và người học được thông tin minh bạch về điều kiện, chi phí và lộ trình. Trước mắt, các bên cần lựa chọn ngành khả thi, thống nhất đầu mối phối hợp và đối chiếu chương trình đào tạo.
Trường Việt Úc tại Quy Nhơn vẫn là ý tưởng cần thẩm định
Ở giáo dục phổ thông, Hiệp hội Doanh nghiệp Việt Nam tại Australia quan tâm nghiên cứu đầu tư trường Việt Úc liên cấp tại Quy Nhơn, hướng đến môi trường học tập chất lượng cao và tăng cường ngoại ngữ. Một trường như vậy có thể bổ sung lựa chọn cho gia đình, nhưng hiện mới ở bước tìm hiểu ban đầu; chưa có căn cứ để xem đây là dự án đã được quyết định triển khai. Sự thận trọng là cần thiết: chất lượng phải được thể hiện bằng chương trình, đội ngũ, cách vận hành và khả năng tiếp cận, không chỉ bằng định hướng song ngữ.
Để cơ quan chức năng hướng dẫn theo thẩm quyền, nhà đầu tư cần cung cấp thông tin về chủ thể, quy mô, năng lực tài chính, nhu cầu đất đai và phương án vận hành. Đây là bước sàng lọc thiết yếu trước khi bàn sâu về địa điểm hay tiến độ. Nếu hồ sơ chưa làm rõ được năng lực và mô hình hoạt động, việc thúc đẩy dự án sẽ khó bảo đảm tính minh bạch cũng như lợi ích lâu dài của học sinh.
Bước tiếp theo: chọn việc làm được, bảo vệ người học
Sau cuộc họp, Sở Giáo dục và Đào tạo Gia Lai sẽ phối hợp với Sở Ngoại vụ, các sở, ngành và cơ sở giáo dục tổng hợp đề xuất, báo cáo UBND tỉnh xem xét, chỉ đạo. Các bên cũng đã xác định đầu mối phối hợp và trao đổi những bước triển khai cụ thể trong thời gian tới. Nguồn thông tin hiện chưa nêu lịch khởi động, quy mô tuyển sinh hay thời điểm xây dựng trường, vì vậy chưa thể coi các hướng hợp tác là cam kết triển khai.
Ưu tiên hợp lý là đi từng bước: chọn ngành có nhu cầu, thống nhất cách công nhận kết quả học tập, công khai điều kiện và chi phí cho người học, rồi mới tính đến mở rộng. Với trường liên cấp, việc khảo sát và thẩm định cần đi trước mọi thông báo về tuyển sinh. Gia Lai có cơ hội biến kết nối quốc tế thành lựa chọn học tập thiết thực; thước đo thành công không phải số cuộc gặp, mà là chương trình khả thi, minh bạch và tạo thêm cơ hội nghề nghiệp.
