Tăng ca không thể đi trước an toàn
PCCC nhà xưởng là tập hợp biện pháp nhận diện, ngăn ngừa và xử lý nguy cơ cháy nổ tại nơi sản xuất, nhằm bảo vệ người lao động, tài sản và duy trì hoạt động an toàn. Cuối năm, khi doanh nghiệp chạy đua giao đơn hàng, phòng cháy không thể là việc làm sau ca sản xuất mà phải được tính vào từng ca làm. Tại TP. Hồ Chí Minh, nhiều doanh nghiệp tăng ca, đẩy mạnh sản xuất; song song với nhịp vận hành, công tác PCCC tại nhà xưởng được chú trọng hơn. Nhu cầu sản xuất và tích trữ hàng hóa tăng cũng làm phát sinh thêm nguy cơ cháy và trở ngại cho cứu nạn. Đây là lúc kỷ luật an toàn cần được siết chặt, không phải nới lỏng để chạy kịp tiến độ. Máy móc hoạt động lâu hơn, hàng hóa dồn kho và người lao động làm việc theo ca khiến một sơ suất nhỏ có thể nhanh chóng thành sự cố lớn.
Quy mô giám sát cho thấy áp lực không hề nhỏ: lực lượng PCCC và cứu nạn, cứu hộ khu vực 32 tại TP. Hồ Chí Minh quản lý gần 4.000 cơ sở kinh doanh, sản xuất, phần lớn là doanh nghiệp chế biến gỗ; gần 600 cơ sở trên địa bàn bị đình chỉ do vi phạm quy định PCCC. Những con số này là lời nhắc rằng an toàn nhà xưởng không thể chỉ dựa vào hồ sơ hay thiết bị đã lắp đặt. Doanh nghiệp cần duy trì kiểm tra thực chất trong suốt thời gian tăng ca, kể cả khi lịch sản xuất dày đặc.
Kiểm tra phải đi cùng hướng dẫn tại chỗ
Kiểm tra PCCC có giá trị nhất khi giúp cơ sở nhận ra nguy cơ cụ thể trong lúc vận hành và biết cách khắc phục, thay vì chỉ dừng ở việc rà soát giấy tờ. Ngày 2 và 3 tháng 11 năm 2026, Công an xã Bát Bạt, Hà Nội, tổ chức tuyên truyền và hướng dẫn biện pháp an toàn cho 15 cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ. Lực lượng chức năng cùng chủ cơ sở, người quản lý và nhân viên xem xét hệ thống điện, thiết bị điện, khu vực nấu nướng, kho hàng và cách bố trí vật liệu dễ cháy. Cán bộ cũng hướng dẫn cách trang bị, bảo dưỡng, kiểm tra và thực hành sử dụng bình chữa cháy phù hợp với quy mô hoạt động. Cách làm này đáng nhân rộng: người lao động cần được hướng dẫn trực tiếp, bởi bình chữa cháy chỉ hữu ích khi có thể sử dụng đúng lúc.
Tại TP. Hồ Chí Minh, công an tăng cường phòng ngừa theo phương châm “4 tại chỗ”, lấy phòng ngừa làm chính; công an cấp xã cũng siết kiểm tra và xử lý trường hợp tái hoạt động trái phép. Doanh nghiệp Response Việt Nam thường xuyên phối hợp với công an địa phương rà soát an toàn PCCC, đồng thời yêu cầu công nhân tuân thủ quy định và cho biết sẽ buộc thôi việc người vi phạm. Đây là biện pháp nghiêm khắc, nhưng quy định chỉ có tác dụng khi người lao động hiểu rõ nguy cơ và được huấn luyện để phản ứng. Hoạt động tuyên truyền, kiểm tra và thực hành tại chỗ cần bổ trợ cho nhau.
Ưu tiên điện, nguồn nhiệt và lối thoát
Phòng cháy sản xuất bắt đầu từ những điểm có thể kiểm soát hằng ngày. Cơ sở cần kiểm tra, bảo dưỡng hệ thống điện và máy móc; tuyệt đối không câu mắc điện tùy tiện hoặc để thiết bị chạy quá tải. Thiết bị sinh nhiệt, khu vực nấu nướng, việc sử dụng khí đốt và thiết bị điện công suất lớn cũng cần được quản lý trong suốt ca làm. Nguyên liệu và hàng hóa phải xếp gọn, cách xa nguồn lửa, nguồn nhiệt; kho bãi không được lấn chiếm lối đi. Cơ quan chức năng còn khuyến nghị lắp biển chỉ dẫn thoát nạn, lập phương án ứng phó và giữ thông thoáng đường tiếp cận cho lực lượng chữa cháy. Đây không phải danh sách để hoàn tất một lần: thay đổi mặt bằng, tăng sản lượng hoặc bổ sung máy móc đều cần kéo theo một lượt rà soát mới.
Doanh nghiệp nên phân công người chịu trách nhiệm từng khu vực, ghi nhận tình trạng thiết bị và kiểm tra lại trước khi đổi ca. Bình chữa cháy phải phù hợp với đặc thù cơ sở, được bảo dưỡng và đặt ở vị trí dễ lấy; công nhân cần thực hành sử dụng thay vì chỉ nghe phổ biến. Khi có sự cố, lối thoát bị hàng hóa chặn có thể biến một tình huống kiểm soát được thành nguy hiểm cho cả tập thể. Vì vậy, năng suất cuối năm cần được đo cùng với khả năng duy trì lối thoát an toàn và phản ứng kịp thời, không chỉ bằng số đơn hàng hoàn thành.
An toàn không dừng ở cổng nhà xưởng
Rủi ro còn kéo dài tới nơi công nhân sinh sống. Tại các khu vực tập trung đông khu công nghiệp, nhà trọ công nhân có mật độ cư trú cao; người quản lý phải tăng cường rà soát khi người thuê đi làm vắng ban ngày, đồng thời trang bị phương tiện PCCC tại chỗ và nhắc nhở nội quy. Điều này cho thấy kế hoạch an toàn mùa cao điểm cần tính đến cả cơ sở sản xuất lẫn môi trường sinh hoạt của người lao động. Doanh nghiệp, chủ nhà trọ và lực lượng địa phương cần phối hợp để thông tin phòng cháy đến được với người làm ca, người quản lý kho và người thuê trọ, thay vì chỉ phổ biến trong giờ hành chính.
Trong những tháng cao điểm cuối năm, cơ quan chức năng khuyến cáo doanh nghiệp tự kiểm tra, bảo dưỡng toàn bộ hệ thống điện và máy móc vận hành. Công an xã Bát Bạt cho biết sẽ tiếp tục tuyên truyền, kiểm tra và hướng dẫn công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn trong thời gian tới. Doanh nghiệp nên xem những đợt kiểm tra này như cơ hội phát hiện điểm yếu trước khi tai nạn xảy ra, không phải thủ tục cản trở sản xuất. Kết luận rất rõ: muốn giữ tiến độ đơn hàng, nhà xưởng phải giữ kỷ luật phòng cháy trước. Tăng ca chỉ bền vững khi con người, thiết bị và đường thoát nạn đều được bảo vệ.
