Mốc áp dụng: từ ngày 1/1/2027
Quy định cấm nhập khẩu sản phẩm công nghệ số đã qua sử dụng là chính sách áp dụng từ ngày 1/1/2027, theo đó các mặt hàng thuộc danh mục ban hành kèm thông tư không được đưa vào Việt Nam dưới dạng hàng đã qua sử dụng. Thông tư 63/2026/TT-BKHCN được ban hành ngày 27/10, có hiệu lực từ mốc này và thay thế Thông tư 11/2018/TT-BTTTT. Điểm đáng chú ý không chỉ là thời điểm, mà còn ở phạm vi hàng hóa được xác định cụ thể: quy định dùng mã HS để nhận diện nhóm sản phẩm, linh kiện và trường hợp ngoại lệ. Vì vậy, không nên hiểu chính sách chỉ nhắm đến vài món đồ điện tử tiêu dùng phổ biến. Với doanh nghiệp có lô hàng được cấp phép trước ngày 1/1/2027, việc nhập khẩu vẫn có thể tiếp tục theo nội dung và thời hạn ghi trong văn bản cho phép.
Điện thoại, máy tính và thiết bị nghe nhìn trong danh mục
Danh mục bao trùm nhiều thiết bị quen thuộc, nên người nhập khẩu cần kiểm tra mã hàng thay vì chỉ dựa vào tên gọi thông thường. Điện thoại cũ gồm điện thoại thông minh, điện thoại di động dùng mạng tế bào và thiết bị truyền, nhận dữ liệu qua mạng nội bộ hoặc mạng diện rộng. Máy tính cũ và các bộ phận chức năng cũng thuộc diện điều chỉnh; danh mục còn nêu máy tính bỏ túi, máy kế toán, máy tính tiền, máy bán vé và máy đóng dấu bưu phí. Với hình ảnh, hàng bị liệt kê gồm camera truyền hình, máy ảnh kỹ thuật số, thiết bị ghi hình, màn hình và máy chiếu. Nhóm âm thanh có micro, loa, tai nghe và bộ khuếch đại âm tần; thiết bị thu phát thanh, truyền hình cũng nằm trong phạm vi quy định. Đây là lý do không nên thu hẹp khái niệm thiết bị điện tử cũ chỉ vào điện thoại và máy tính.
Mã HS mở rộng phạm vi tới linh kiện và hàng tân trang
Thông tư 63/2026/TT-BKHCN công bố danh mục theo hệ thống mã HS hiện hành, đồng thời nêu nguyên tắc áp dụng với linh kiện, sản phẩm tân trang và một số trường hợp loại trừ. Các nhóm được đề cập gồm mã HS 8470 và 8471 đối với một số máy tính, thiết bị xử lý dữ liệu; 8517 đối với điện thoại và thiết bị truyền nhận thông tin; 8525 đối với camera, máy ảnh và thiết bị ghi hình; 8518 đối với micro, loa, tai nghe và thiết bị âm thanh. Phạm vi còn bao gồm bộ phận, phụ kiện, cụm linh kiện và linh kiện điện tử đã qua sử dụng thuộc các nhóm liên quan, cùng một số loại cáp truyền dẫn. Hàng tân trang cũng không mặc nhiên được miễn: thiết bị đã sửa chữa hoặc thay linh kiện vẫn có thể bị xem là hàng đã qua sử dụng nếu mã HS thuộc danh mục. Vì thế, tình trạng có bảo hành hay ngoại hình như mới không thay thế được việc đối chiếu mã hàng.
Ngoại lệ có điều kiện, không phải giấy phép chung
Quy định có một số trường hợp loại trừ, nhưng không tạo ra quyền nhập khẩu rộng cho mọi thiết bị cũ. Máy in và máy photocopy kỹ thuật số đa màu được loại khỏi danh mục; thiết bị kỹ thuật số đen trắng cũng có ngoại lệ nếu xử lý được khổ A0 hoặc đạt tốc độ từ 35 bản A4 mỗi phút. Hộp mực đã có mực thuộc diện cấm, trong khi hộp mực in laser được loại trừ. Máy móc, dây chuyền và công cụ đã qua sử dụng phục vụ trực tiếp dự án sản xuất, đóng gói, kiểm thử vi mạch bán dẫn hoặc hoạt động nghiên cứu, phát triển và đào tạo công nghệ số có thể thuộc diện ngoại lệ khi đáp ứng quy định pháp luật. Cách hiểu an toàn là phải kiểm tra đồng thời mã HS, mục đích sử dụng và điều kiện áp dụng. Kết luận: từ 1/1/2027, danh mục cấm rộng hơn các thiết bị nguyên chiếc; rà soát mã hàng trước khi làm thủ tục là bước không thể bỏ qua.
