Đồng bộ lưới điện mới là thước đo tiến độ
Lưới điện miền Bắc là hệ thống gồm các công trình truyền tải và phân phối phối hợp đưa điện từ nguồn đến phụ tải, vì vậy một dự án chỉ phát huy trọn giá trị khi các hạng mục liên quan cùng sẵn sàng. Ngày 10/11 tại Hà Nội, EVNNPT và EVNNPC tổ chức hội nghị phối hợp đầu tư xây dựng, trong bối cảnh một số công trình chậm cam kết và phải chuyển sang giai đoạn 2026–2028. Đây không chỉ là bài toán thi công: đường dây và trạm truyền tải hoàn thành mà lưới phân phối đấu nối chưa kịp tiến độ thì năng lực mới khó chuyển thành nguồn điện hữu ích cho người dùng. Hai tổng công ty đã thống nhất phối hợp 47 dự án, gồm 37 dự án xây mới và 10 dự án tại các trạm 220kV đang vận hành. Quy mô này cho thấy nút thắt cần tháo không nằm ở một công trường riêng lẻ, mà ở sự ăn khớp giữa các mắt xích.
Năm công trình trọng điểm: nhiều mốc còn phải giữ
Ngày 6/11, Chủ tịch HĐTV EVNNPT Nguyễn Quang Trung kiểm tra hiện trường và đôn đốc năm dự án do Ban Quản lý dự án các công trình điện miền Bắc quản lý. Danh mục gồm TBA 500kV Thái Bình và đường dây đấu nối ở Hưng Yên; TBA 500kV Hải Phòng, TBA 220kV An Lão và đấu nối; cùng TBA 500kV Bắc Ninh, TBA 220kV Yên Dũng và đường dây đấu nối. TBA 220kV Yên Dũng đang thi công nước rút, hướng tới đóng điện trong tháng 11/2026; An Lão đặt mục tiêu đóng điện tháng 12/2026. Với TBA 500kV Thái Bình, giải phóng mặt bằng đã hoàn tất và mục tiêu đóng điện là trước ngày 30/4/2027. Các mốc này biến việc nhận diện vướng mắc vật tư, thiết bị và tổ chức thi công thành yêu cầu cấp bách, không phải khâu thủ tục có thể để sau.
Kế hoạch ngăn lộ chỉ hiệu quả khi có lưới phân phối
Kết quả phối hợp trước đây có điểm sáng nhưng chưa đủ để xóa lo ngại về độ trễ: EVNNPT đã hoàn thành 14/23 dự án đăng ký đóng điện trong giai đoạn 2024–2025; hai bên đưa vào vận hành đồng bộ 49 ngăn lộ 110kV tại 10 TBA 220kV. Dự thảo thỏa thuận năm 2026 dự kiến gồm 37 dự án, trong đó có 32 dự án xây mới và 5 dự án nâng công suất, với tổng quy mô 203 ngăn lộ 110kV. EVNNPT đặt kế hoạch hoàn thành 25 ngăn lộ trong phần còn lại của năm 2026 và 52 ngăn lộ trong năm 2027; quý IV ưu tiên các TBA Sầm Sơn, Hải Hậu, Yên Dũng, Sông Công, Bắc Ninh 3, Yên Bái và An Lão. Nhưng tiến độ phía truyền tải cần gắn với cập nhật phụ tải và kế hoạch đường dây 110kV của EVNNPC. Nếu thiếu sự khớp nối ấy, con số hoàn thành vẫn chưa bảo đảm điện đến đúng nơi cần.
Phối hợp thường xuyên để điện đến người dùng ổn định
Ý nghĩa của hợp tác EVNNPT EVNNPC nằm ở việc phân định trách nhiệm, chia sẻ thông tin phụ tải và thống nhất thời điểm đưa công trình vào vận hành. Hai bên thống nhất họp định kỳ ba tháng một lần để rà soát dự án 220kV, 110kV và kịp thời xử lý vướng mắc. Họ cũng xem xét phối hợp các đoạn đường dây dùng chung cột và đề xuất điều chỉnh vai trò chủ đầu tư đối với một số công trình 220kV mang tính phân phối, trực tiếp cấp điện cho khu vực. Với người dân và doanh nghiệp, hiệu quả cuối cùng không phải là số cuộc họp hay số hạng mục hoàn thành, mà là nguồn điện an toàn, liên tục và ổn định hơn. Những trạm biến áp phía Bắc đang được thúc tiến độ chỉ tạo được giá trị đầy đủ khi lưới phân phối tiếp nhận kịp thời. Kết luận cần rõ: phối hợp phải đi cùng trách nhiệm và mốc tiến độ kiểm chứng được; nếu không, đồng bộ vẫn chỉ là mục tiêu trên giấy.
