ADN mở thêm con đường tìm lại tên tuổi liệt sĩ
Lấy mẫu ADN liệt sĩ là việc thu nhận mẫu sinh phẩm từ thân nhân để xây dựng dữ liệu đối chiếu, qua đó hỗ trợ xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin và kết nối người đã hy sinh với gia đình.
Giá trị của công việc này không nằm ở thao tác lấy mẫu riêng lẻ mà ở cả quá trình rà soát, xác minh quan hệ thân nhân và tổ chức đối chiếu dữ liệu. Vì thế, sự tham gia của công an cơ sở có ý nghĩa thiết thực: cán bộ địa phương có thể đến từng nhà, hướng dẫn kê khai, kiểm tra thông tin và giúp gia đình hoàn tất thủ tục. Đây là phần việc âm thầm nhưng quyết định việc thân nhân có thể tham gia thuận lợi hay không, nhất là khi người cung cấp mẫu tuổi cao hoặc đi lại khó khăn.
Công an xã Mỹ Thuận đã rà soát, hỗ trợ 12 thân nhân của 13 liệt sĩ, trong đó có một người là thân nhân của hai liệt sĩ. Con số ấy cho thấy nhu cầu không chỉ gói trong một mẫu cho một gia đình; việc xác minh quan hệ và ghi nhận đúng thông tin là mắt xích quan trọng để tìm danh tính liệt sĩ.
Đưa đón và đến tận nhà: tháo gỡ rào cản cho gia đình
Ngày 20/10/2026, Công an xã Mỹ Thuận hỗ trợ đưa đón thân nhân liệt sĩ đến địa điểm thu nhận mẫu sinh phẩm ADN theo kế hoạch của cơ quan chức năng. Cán bộ hướng dẫn gia đình trong quá trình di chuyển và làm thủ tục, giúp việc lấy mẫu diễn ra đúng quy trình. Sự hỗ trợ này không thay thế khâu chuyên môn, nhưng giảm một trở ngại rất cụ thể: làm sao để người thân có thể đến nơi thu nhận mẫu và hoàn thành thủ tục.
Tại Phong Thạnh, cán bộ công an đến tận nhà thăm hỏi, hướng dẫn và hỗ trợ thân nhân thực hiện việc thu nhận mẫu ADN; nhóm được quan tâm đặc biệt gồm người cao tuổi, sức khỏe yếu hoặc khó đi lại. Cách làm linh hoạt này đáng chú ý vì việc mời gia đình tham gia chỉ có ý nghĩa khi quy trình phù hợp với hoàn cảnh của họ. Với những người đã chờ đợi tin tức về liệt sĩ suốt nhiều năm, hỗ trợ đi lại và thủ tục có thể quyết định việc họ có tiếp cận được chương trình hay không.
Do đó, vai trò của công an cấp xã không chỉ là thông báo một đợt lấy mẫu. Việc đến nhà, giải thích và đồng hành giúp giảm khoảng cách giữa kế hoạch thu nhận dữ liệu với những gia đình đang cần được hỗ trợ.
Từ rà soát đến thu nhận: quy mô ở Nghĩa Hưng
Tại Nghĩa Hưng, công an xã phối hợp với các cơ quan, đơn vị rà soát, xác minh thông tin, lập danh sách người thuộc diện thu nhận, đồng thời thông báo và hướng dẫn thân nhân chuẩn bị giấy tờ. Tại điểm thu nhận, lực lượng công an cùng lực lượng chuyên môn hướng dẫn, hỗ trợ 105 gia đình làm thủ tục, cung cấp thông tin và lấy mẫu theo quy định.
Quy mô 105 gia đình cho thấy công việc cần được tổ chức có trình tự, thay vì chỉ trông chờ vào từng hộ tự tìm hiểu. Rà soát trước giúp hạn chế thiếu sót về thông tin; hướng dẫn tại điểm thu nhận giúp gia đình biết cần cung cấp gì. Mục tiêu cuối cùng là tạo cơ sở dữ liệu để đối chiếu, xác định hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin.
Nghĩa Hưng dự kiến tiếp tục rà soát, cập nhật thông tin, tuyên truyền và vận động các gia đình thuộc diện thu nhận tham gia. Bước tiếp theo này cần thiết: dữ liệu chỉ có thể phát huy tác dụng khi thông tin được cập nhật và thân nhân được tiếp cận đầy đủ, thuận tiện.
Hỗ trợ tận nơi phải đi cùng dữ liệu chính xác
Những hoạt động ở Mỹ Thuận, Phong Thạnh và Nghĩa Hưng cho thấy công an cơ sở có thể biến một nhiệm vụ chuyên môn thành quy trình gần gũi hơn với gia đình: rà soát, giải thích, hỗ trợ đi lại và phối hợp thu nhận mẫu. Đây là cách làm có sức thuyết phục vì nó đặt trở ngại thực tế của thân nhân liệt sĩ vào trung tâm, thay vì xem việc tham gia là trách nhiệm riêng của mỗi gia đình.
Tuy nhiên, lấy mẫu chỉ là khâu đầu. Để tìm danh tính liệt sĩ, thông tin thân nhân cần được ghi nhận cẩn thận và mẫu phải có khả năng phục vụ đối chiếu. Vì vậy, hỗ trợ chu đáo cần song hành với quy trình chuyên môn và cập nhật dữ liệu liên tục. Khi các khâu ấy nối liền, cơ hội trả lại tên tuổi, quê hương cho người đã hy sinh mới có thể được mở rộng.
Kết luận: đưa đón, đến tận nhà và hướng dẫn thủ tục không phải việc phụ bên lề công tác ADN; đó là những điều kiện giúp thân nhân tham gia, để hành trình xác định hài cốt liệt sĩ có thêm dữ liệu và thêm cơ hội đưa người đã khuất trở về với gia đình.
