Mỗi mẫu ADN mở thêm cơ hội tìm lại tên tuổi liệt sĩ
Thu mẫu ADN thân nhân liệt sĩ là việc lấy mẫu sinh phẩm từ gia đình người đã hy sinh để xây dựng dữ liệu đối sánh, qua đó hỗ trợ xác định danh tính hài cốt còn thiếu thông tin và đáp ứng mong mỏi tìm người thân của các gia đình.
Tại Tuyên Quang, lực lượng công an tổ chức thu nhận mẫu sinh phẩm ADN, bố trí cách làm phù hợp với từng hoàn cảnh và hỗ trợ đưa đón khi cần. Hoạt động này nằm trong Chiến dịch “500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ vào năm 2027.
Ý nghĩa của chương trình không dừng ở việc hoàn thành thủ tục hành chính. Khi dữ liệu ADN được bổ sung và đối sánh, cơ quan chức năng có thêm căn cứ khoa học để nối thông tin hài cốt với thân nhân. Đó là một bước thiết thực trên hành trình đưa liệt sĩ trở về với tên tuổi, quê hương và gia đình.
Quảng Ngãi thu gần 5.000 mẫu qua hai đợt
Quy mô thu nhận tại Quảng Ngãi cho thấy chiến dịch đang được triển khai thành nhiệm vụ cụ thể, có phối hợp giữa công an và các cơ quan liên quan. Từ tháng 7 đến tháng 10/2026, qua hai đợt, Công an tỉnh thu 4.929 mẫu ADN của thân nhân liệt sĩ chưa xác định được thông tin trên địa bàn.
Con số gần 5.000 mẫu là kết quả đáng kể, nhưng giá trị của chương trình còn phụ thuộc vào chất lượng dữ liệu và việc tiếp tục tìm đến những gia đình chưa tham gia. Mẫu sinh phẩm cần được thu đúng quy trình, đi cùng thông tin thân nhân đầy đủ để phục vụ đối sánh.
Công an tỉnh cho biết sẽ tiếp tục phối hợp với các sở, ngành và địa phương rà soát, làm sạch dữ liệu dân cư, đồng thời thu mẫu của những thân nhân còn lại. Đây là hướng đi cần thiết để kết quả thu nhận chuyển thành cơ sở thực tế cho công tác xác định danh tính liệt sĩ.
Ba đội lưu động đưa việc thu mẫu đến gần người dân
Ở Lâm Đồng, đợt cao điểm giai đoạn 2 năm 2026 dự kiến thu khoảng 1.074 mẫu sinh phẩm ADN. Toàn tỉnh lập sáu tổ công tác, gồm ba tổ lấy mẫu cố định tại công an cấp xã, phường và ba đội lấy mẫu lưu động đến nhà thân nhân liệt sĩ.
Cách tổ chức này giải quyết một trở ngại rất cụ thể: người cao tuổi, sức khỏe yếu, bệnh nặng hoặc khó đi lại thường khó đến điểm tập trung. Tại phường Mũi Né, tổ công tác phối hợp với công an địa phương đến từng nhà rà soát và thu mẫu. Tuyên Quang cũng triển khai tổ lưu động đến nơi cư trú, đồng thời bố trí lực lượng và phương tiện hỗ trợ đưa đón để gia đình có thể tham gia thuận lợi.
Đưa dịch vụ đến tận nhà không chỉ là sự thuận tiện; đó là điều kiện để những thân nhân dễ bị bỏ sót vẫn có cơ hội đóng góp mẫu. Muốn dữ liệu phản ánh đầy đủ hơn, cách làm linh hoạt như vậy cần đi cùng hướng dẫn rõ ràng và quy trình chuyên môn thống nhất.
Hoàn thiện dữ liệu là chặng đường tiếp theo
Thu mẫu ADN thân nhân liệt sĩ chỉ phát huy tác dụng khi mẫu được kết nối với dữ liệu chính xác, có thể đối sánh. Vì vậy, rà soát thông tin dân cư, xác minh quan hệ thân nhân và tiếp tục tìm những gia đình chưa tham gia quan trọng không kém số lượng mẫu đã thu.
Chiến dịch “500 ngày đêm” đặt công nghệ và cơ sở dữ liệu vào trung tâm nỗ lực tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính liệt sĩ. Những kết quả ở Quảng Ngãi, Tuyên Quang và Lâm Đồng cho thấy tiến độ có thể đi cùng sự quan tâm đến hoàn cảnh từng gia đình, thay vì chỉ tập trung vào điểm thu mẫu cố định.
Kết luận, mở rộng thu nhận và đưa đội lưu động đến tận nhà là hướng làm đúng: vừa giảm rào cản tham gia, vừa bổ sung cơ sở khoa học cho việc nhận diện hài cốt. Mỗi mẫu là một cơ hội, nhưng việc tiếp tục làm sạch dữ liệu và đối sánh cẩn trọng mới giúp cơ hội ấy tiến gần hơn đến ngày gia đình tìm được người thân.
