Mạng bay là đòn bẩy, không phải đích đến
Mở rộng đường bay quốc tế đến Cam Ranh là kế hoạch đưa thêm thị trường khách nước ngoài kết nối trực tiếp, thường lệ với Khánh Hòa, qua đó hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng du lịch dài hạn của tỉnh. Ngày 5/11, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Khánh Hòa ban hành Chương trình hành động số 39 nhằm thực hiện nghị quyết của Bộ Chính trị về phát triển du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn.
Thời điểm này có lý do rõ ràng: trong 10 tháng năm 2026, tỉnh đón hơn 22,5 triệu lượt khách, vượt chỉ tiêu cả năm. Nhưng lượng khách tăng nhanh cũng khiến việc chỉ đếm lượt đến trở nên thiếu ý nghĩa nếu không kéo dài được kỳ nghỉ và nâng mức chi tiêu. Sân bay Cam Ranh là cửa ngõ quan trọng, song đường bay mới chỉ tạo giá trị bền vững khi đi kèm sản phẩm đủ sức giữ chân du khách.
Đến năm 2030, so với năm 2025, Khánh Hòa đặt mục tiêu có thêm ít nhất 3 quốc gia, vùng lãnh thổ khai thác đường bay thường lệ trực tiếp đến Cam Ranh; đồng thời tăng tối thiểu 20% tổng số ghế quốc tế và duy trì sau năm đầu hơn 80% đường bay mới. Đây là mục tiêu du lịch có tính thực tế hơn một lời hứa mở tuyến: đo được cả năng lực kết nối lẫn khả năng duy trì.
Mở thêm thị trường, giảm lệ thuộc vào một vài nguồn khách
Kế hoạch mở tuyến được chia theo giai đoạn, thay vì kỳ vọng một lần mở rộng sẽ tạo ra dòng khách ổn định. Trong giai đoạn 2026–2027, tỉnh muốn củng cố kết nối hiện có với Trung Quốc, Hàn Quốc, Nga, Thái Lan và Singapore, đồng thời mở rộng tới Tokyo, Osaka, Kuala Lumpur, Almaty và Tashkent.
Giai đoạn 2028–2030, Khánh Hòa nghiên cứu thêm điểm đến tại Hàn Quốc, Nga, Nhật Bản và Malaysia, đồng thời tiếp cận Indonesia, Philippines; tỉnh cũng định hướng thúc đẩy các chuyến bay thường lệ từ Sydney và Melbourne. Bên cạnh đường bay thẳng, chuyến bay thuê chuyến và khách nối chuyến có thể giúp mở rộng nguồn khách, nhất là từ những thị trường có nhu cầu nghỉ dưỡng theo mùa.
Đa dạng hóa là lựa chọn đúng: thị trường rộng hơn giúp giảm rủi ro khi nhu cầu ở một nơi suy yếu. Tuy vậy, kết nối hàng không phải đi cùng sản phẩm phù hợp từng nhóm khách, từ nghỉ dưỡng dài ngày và chăm sóc sức khỏe đến golf, MICE, du lịch gia đình hay trải nghiệm văn hóa. Nếu không, đường bay mới có thể đông lúc khai trương nhưng khó duy trì.
Tầm nhìn hàng chục triệu lượt khách cần không gian mới
Quy hoạch chung đô thị Khánh Hòa đặt mục tiêu đón 30–33 triệu lượt khách vào năm 2030, 40–42 triệu vào năm 2040 và 55–60 triệu vào năm 2050. Chương trình hành động về du lịch cũng nêu mức khoảng 33 triệu lượt khách năm 2030, trong đó khách quốc tế chiếm 40–45%. Tầm nhìn đến 2050 sẽ khó thành hiện thực nếu dòng khách tiếp tục dồn vào một số điểm quen thuộc.
Tỉnh định hướng phát triển theo mô hình đa cực, đa trung tâm, với Vân Phong, Nha Trang, Cam Ranh và Ninh Chử là các cực tăng trưởng du lịch trọng điểm. Cam Ranh – Cam Lâm có thể tập trung nghỉ dưỡng cao cấp, hội nghị và đô thị sân bay; Vân Phong gắn du lịch với logistics và công nghiệp sạch; khu vực Phan Rang, Ninh Chử, Vĩnh Hy khai thác sinh thái và văn hóa Chăm.
Phân bổ điểm đến hợp lý có lợi trực tiếp cho du khách: bớt tập trung vào Nha Trang, có thêm lựa chọn trải nghiệm và cơ hội lưu trú lâu hơn. Tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030 có khoảng 100.000 phòng, trong đó 75% đạt chuẩn 3–5 sao; thời gian lưu trú bình quân 4–5 ngày và mức chi tiêu tăng 1,5–2 lần so với hiện nay. Những chỉ tiêu này chỉ đáng giá nếu chất lượng dịch vụ theo kịp quy mô.
Tăng trưởng phải giữ được sức hút và lợi ích tại chỗ
Thách thức lớn không nằm ở việc đặt ra con số 55–60 triệu lượt khách, mà ở khả năng tiếp nhận mà không làm giảm chất lượng điểm đến. Ngành du lịch Khánh Hòa còn chịu áp lực hạ tầng và môi trường tại Nha Trang; sản phẩm cũng vẫn thiên về nghỉ dưỡng biển, chưa đủ chiều sâu để giữ chân khách lâu hơn. Thêm chuyến bay mà không xử lý những điểm nghẽn này có thể làm tăng áp lực nhanh hơn doanh thu và trải nghiệm.
Vì vậy, kế hoạch dài hạn cần đặt nâng chất lượng dịch vụ và du lịch xanh ngang hàng với mở rộng mạng bay. Tỉnh triển khai bộ tiêu chí du lịch xanh, hoàn thiện xử lý rác và nước thải tại các khu, điểm du lịch, đồng thời xây dựng giải pháp thích ứng biến đổi khí hậu và nước biển dâng. Du lịch tăng trưởng cũng cần tạo việc làm, tiêu thụ nông sản, hải sản và phát triển dịch vụ cộng đồng để người dân địa phương được hưởng lợi.
Khánh Hòa có cơ sở để theo đuổi tham vọng lớn, nhưng thước đo thành công không nên dừng ở số chuyến bay hay lượt khách. Mở thêm ít nhất ba thị trường thường lệ sẽ là bước tiến đáng kể nếu đi cùng các trung tâm du lịch mới, dịch vụ tốt hơn và môi trường được bảo vệ. Đó mới là con đường biến kết nối hàng không thành sức bật bền vững cho du lịch Khánh Hòa.
