Mỗi mẫu ADN mở thêm cơ hội tìm người thân
Thu nhận ADN thân nhân liệt sĩ là việc lấy mẫu sinh phẩm từ gia đình để xây dựng dữ liệu di truyền, đối chiếu với hài cốt chưa rõ danh tính và hỗ trợ tìm lại tên tuổi người đã hy sinh. Đây không chỉ là quy trình chuyên môn: với những gia đình chờ đợi qua nhiều năm, mỗi mẫu được tiếp nhận là một cơ hội có căn cứ để nối lại câu chuyện còn dang dở.
Đợt 2 tại Phú Thọ diễn ra từ ngày 19 đến 27/10/2026, với sự phối hợp của công an, chính quyền địa phương và các đơn vị chức năng. Kế hoạch triển khai tại 21 đơn vị hành chính cấp xã, dự kiến lấy mẫu của hơn 2.900 thân nhân với 12 tổ công tác. Quy mô ấy cho thấy tìm kiếm danh tính không thể chỉ trông vào nỗ lực riêng của từng gia đình; cần tổ chức đủ rộng để lời nguyện vọng được chuyển thành dữ liệu phục vụ đối sánh.
Ứng trực cả cuối tuần, đưa điểm lấy mẫu đến gần gia đình
Điểm đáng ghi nhận ở Phú Thọ là công an duy trì ứng trực tại các điểm thu nhận, kể cả ngày nghỉ cuối tuần. Tiếp đón, hướng dẫn kê khai, đối chiếu thông tin, hoàn thiện hồ sơ và lấy mẫu được tổ chức theo quy trình, nhằm giảm trở ngại cho thân nhân. Với một chương trình phụ thuộc vào sự tham gia của gia đình, giờ làm việc linh hoạt không phải chi tiết phụ: đó là điều kiện để nhiều người có thể góp phần.
Cách làm cũng được điều chỉnh theo hoàn cảnh. Người cao tuổi, người bệnh hoặc khó đi lại có thể được tổ công tác đến tận nơi lấy mẫu; một số địa phương còn hỗ trợ đưa đón. Tại xã Vĩnh Tường, điểm thu nhận đã tiếp nhận 379 mẫu của thân nhân thuộc sáu xã và 13 mẫu từ các địa bàn khác; với chín trường hợp không thể di chuyển, tổ công tác đến nơi cư trú. Những hỗ trợ cụ thể này giúp việc tham gia bớt phụ thuộc vào sức khỏe và khả năng đi lại.
Từ mẫu thân nhân đến cơ sở dữ liệu đối sánh
Tại Tuyên Quang, công an cơ sở cũng xây dựng phương án lấy mẫu phù hợp từng gia đình, tổ chức thu mẫu lưu động và bố trí phương tiện đưa đón người cao tuổi, người bệnh hoặc không thể tự đi lại. Hoạt động này nằm trong Chiến dịch “500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ vào 27/7/2027.
Ý nghĩa cốt lõi của chương trình là xây dựng cơ sở dữ liệu ADN để đối chiếu, từ đó hỗ trợ xác định danh tính liệt sĩ còn thiếu thông tin. Mẫu thân nhân không tự nó bảo đảm một kết quả ngay lập tức, nhưng cung cấp căn cứ cần thiết cho quá trình tìm kiếm. Vì vậy, thu nhận mẫu ADN cần đi cùng việc hướng dẫn rõ ràng, tổ chức thuận tiện và tiếp tục hoàn thiện dữ liệu. Phú Thọ cho biết lực lượng đang nỗ lực hoàn thành nhiệm vụ theo kế hoạch; đây là phần việc cụ thể trong hành trình dài đáp lại mong mỏi của các gia đình.
