Bước mở đầu cho giao thông xanh
Xe buýt điện là phương tiện vận tải hành khách công cộng chạy bằng điện, cần được triển khai cùng hạ tầng sạc và hệ thống điều hành phù hợp để phục vụ đi lại hằng ngày. Tại Thái Nguyên, tuyến số 01 nối Tân Long với Đa Phúc chính thức khai trương sáng 30/10/2026, do Sở Xây dựng phối hợp với Công ty Cổ phần Thương mại và Du lịch Hà Lan tổ chức. Đây là tuyến xe buýt điện đầu tiên của tỉnh, nhưng ý nghĩa của nó không nằm ở danh hiệu tiên phong đơn thuần: người dân có thêm một lựa chọn công cộng, còn địa phương có một phép thử cụ thể về khả năng đưa giao thông xanh vào hoạt động thường nhật. Tuyến dài 45 km, góp phần mở rộng lựa chọn đi lại trên một hành trình liên huyện. Lễ khai trương cũng gắn với kỷ niệm 195 năm thành lập tỉnh và Festival Trà Quốc tế – Thái Nguyên năm 2026.
Đầu tư không dừng ở 15 chiếc xe
Điểm đáng chú ý của dự án là phương tiện được triển khai cùng hạ tầng thiết yếu, thay vì đưa xe vào chạy rồi mới tính chuyện sạc. Doanh nghiệp đầu tư 15 xe buýt điện KIM LONG B40-EV mới 100%, năm trụ sạc công suất 240 kW, đường dây điện 22 kV, trạm biến áp 1.600 kVA và hệ thống công nghệ phục vụ quản lý, điều hành. Tổng kinh phí được nêu là gần 60 tỷ đồng. Quy mô này cho thấy chuyển đổi sang xe điện đòi hỏi một hệ thống vận hành hoàn chỉnh, chứ không chỉ thay động cơ dầu bằng động cơ điện. Với xe buýt Thái Nguyên, đây là bước đầu tư có thể tạo nền tảng cho những tuyến tiếp theo, nhưng hiệu quả lâu dài sẽ phụ thuộc vào việc duy trì hạ tầng, tổ chức chuyến hợp lý và thu hút hành khách.
Điều hành trình mới mang lại cho hành khách
Với người đi xe, lợi ích dễ nhận thấy trước tiên là có thêm phương án vận tải công cộng trên tuyến Tân Long Đa Phúc. Giai đoạn đầu, 15 xe, mỗi xe 40 chỗ, hoạt động với tần suất 15–30 phút một chuyến. Giá vé lượt là 43.000 đồng, vé tháng 780.000 đồng; thẻ dài hạn được giảm 5% khi mua từ ba tháng, 10% từ sáu tháng và 15% từ 12 tháng. Những con số này giúp hành khách cân nhắc chi phí theo nhu cầu, nhưng điều quyết định họ quay lại vẫn là độ thuận tiện, đúng giờ và khả năng kết nối với các điểm đến. Tài xế Trương Văn An nhận xét xe chạy êm, tăng tốc mượt và thao tác điều khiển thuận tiện. Trải nghiệm dễ chịu có thể là lợi thế, song muốn chuyển thói quen đi lại, tuyến xe cần chứng minh được sự tiện lợi trong từng chuyến.
Từ tuyến tiên phong đến mạng lưới xanh
Tuyến mới phù hợp với định hướng tăng trưởng xanh của tỉnh và mục tiêu phát triển vận tải công cộng sử dụng năng lượng xanh trong nhiệm kỳ 2025–2030. Hiện Thái Nguyên có 12 tuyến xe buýt đang hoạt động: 11 tuyến ở phía Nam và một tuyến ở phía Bắc. Doanh nghiệp định hướng khảo sát việc thay dần xe chạy dầu trên các tuyến trọng điểm như Gang Thép – Yên Lãng, Thái Nguyên – Định Hóa và các tuyến kết nối Khu công nghiệp Điềm Thụy với Khu công nghiệp Yên Bình. Mục tiêu đến năm 2030 là trên 40% phương tiện giao thông công cộng đáp ứng yêu cầu chuyển đổi xanh. Để mục tiêu ấy có ý nghĩa với người dân, tỉnh cần tiếp tục hoàn thiện hạ tầng và tối ưu lộ trình, còn đơn vị khai thác phải giữ dịch vụ đủ thuận tiện để xe buýt trở thành lựa chọn thực tế. Tuyến số 01 là khởi đầu đáng ghi nhận; giá trị sau cùng sẽ được quyết định bởi mức độ sử dụng và khả năng nhân rộng.
