Phê duyệt chủ trương, mở bước ngoặt kết nối
Cầu Cần Thơ 2 là dự án cầu và đường dẫn dài khoảng 17,6 km, nối tỉnh Vĩnh Long với TP Cần Thơ qua sông Hậu, đồng thời tích hợp đường cao tốc và đường sắt trên cùng công trình. Ngày 30/10/2026, Bộ Xây dựng ban hành quyết định phê duyệt chủ trương đầu tư dự án với tổng vốn 27.050,18 tỷ đồng, sử dụng ngân sách Trung ương. Đây là tín hiệu đáng kể cho một dự án hạ tầng Đồng bằng sông Cửu Long vốn có ý nghĩa vượt xa việc bổ sung thêm một cây cầu. Tuyến mới tạo một hành lang liên vùng trực tiếp hơn, nhưng giá trị thực tế sẽ phụ thuộc vào việc các tuyến kết nối hai đầu được triển khai đồng bộ. Nếu làm đúng tiến độ, cầu có thể giúp mạng lưới giao thông miền Tây bớt phụ thuộc vào những trục đường hiện hữu.
Hai tầng vận tải, một hành lang chiến lược
Điểm khác biệt của công trình là cầu dây văng miền Tây được thiết kế hai tầng: tầng trên dành cho cao tốc sáu làn, tốc độ thiết kế 100 km/h; tầng dưới bố trí đường sắt đôi khổ tiêu chuẩn. Cầu chính dài khoảng 870 m, phần đường sắt được thiết kế cho tàu khách chạy tối đa 160 km/h và tàu hàng 120 km/h. Cách bố trí này không chỉ phục vụ nhu cầu đường bộ trước mắt mà còn dành sẵn không gian cho tuyến đường sắt TP.HCM – Cần Thơ trong tương lai. Đây là lựa chọn có tầm nhìn, bởi đầu tư chung một công trình vượt sông cho hai loại hình vận tải có thể tạo hành lang vận chuyển liền mạch hơn. Tuy nhiên, hiệu quả đường sắt sẽ chỉ thành hiện thực khi các đoạn tuyến còn lại được quy hoạch, cấp vốn và xây dựng.
Ở hai đầu, tuyến bắt đầu tại nút giao Chà Và, nối cao tốc Mỹ Thuận – Cần Thơ, và kết thúc tại nút giao IC2, kết nối cao tốc Cần Thơ – Hậu Giang. Đây là mắt xích có thể tăng kết nối cao tốc miền Tây, thay vì để các tuyến lớn vận hành rời rạc. Khi liên thông tốt hơn, người đi lại và vận chuyển hàng hóa có thêm lựa chọn vượt sông Hậu, giảm áp lực cho Quốc lộ 1 và một số tuyến đường hiện hữu; năng lực vận tải giữa TP.HCM, Cần Thơ và các tỉnh miền Tây cũng được kỳ vọng tăng lên. Lợi ích ấy không tự đến từ cây cầu: nút giao, đường dẫn và tổ chức giao thông tại các khu vực đô thị phải theo kịp.
Mốc triển khai và phép thử về tiến độ
Dự án dự kiến khởi công năm 2027, thi công khoảng năm năm trước khi hoàn thành và đưa vào khai thác. Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận được giao lập báo cáo nghiên cứu khả thi và tổ chức thi tuyển kiến trúc; dự án cũng được chia thành các phần việc về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tại Vĩnh Long và Cần Thơ, cùng phần xây dựng cầu và đường dẫn. Cách phân chia này giúp xác định trách nhiệm triển khai, nhưng giải phóng mặt bằng và phối hợp giữa các địa phương vẫn là những khâu có thể quyết định tiến độ thực tế. Nguồn vốn dự kiến được bố trí theo hai giai đoạn: 2026–2030 và 2031–2035. Vì vậy, mốc khởi công là bước mở đầu chứ chưa phải bảo đảm hoàn thành đúng hạn.
Về quy hoạch dài hạn, công trình được kỳ vọng góp phần hoàn thiện trục cao tốc Bắc – Nam phía Đông và tạo tiền đề cho tuyến đường sắt TP.HCM – Cần Thơ. Điều đó khiến cầu Cần Thơ 2 trở thành một mắt nối chiến lược, không chỉ là phương án giảm tải cục bộ. Kết luận cần giữ tỉnh táo: thiết kế hai tầng và vị trí kết nối cao tốc đem lại tiềm năng lớn, nhưng tác động đến đời sống người dân sẽ phụ thuộc vào chất lượng đường dẫn, tiến độ thi công và sự ăn khớp với các dự án liên quan. Nếu các phần việc ấy được thực hiện đồng bộ, cây cầu có thể thay đổi cách hàng hóa và hành khách di chuyển qua miền Tây; nếu không, lợi thế trên bản vẽ sẽ khó chuyển thành thuận tiện hằng ngày.
