Không gian văn hóa phải sống trong giờ học
Không gian văn hóa Hồ Chí Minh trong trường học là môi trường học tập kết hợp hình ảnh, sách, tư liệu, sản phẩm của học sinh và hoạt động trải nghiệm để đưa tư tưởng, đạo đức, phong cách của Người đến gần các em. Điều đáng chú ý trong kế hoạch của trường học TP.HCM là chuyển trọng tâm từ một góc trưng bày sang từng lớp, nơi học sinh có thể đọc, trao đổi và thực hành điều đã học. Trong năm học 2026-2027, Chi đoàn giáo viên Trường Tiểu học Lương Định Của ra mắt công trình “Mỗi lớp học - Một không gian văn hóa Hồ Chí Minh”. Cách làm này có sức thuyết phục khi không biến giáo dục truyền thống thành phần trang trí: câu chuyện và lời dạy được nối với bài học, trải nghiệm và lựa chọn ứng xử phù hợp lứa tuổi.
Từ góc tri thức đến không gian số
Các lớp có thể tổ chức không gian theo nhiều hình thức, miễn là học sinh được tham gia chứ không chỉ đứng xem. Tại Trường Tiểu học Lương Định Của, lớp học trưng bày hình ảnh, sách, tư liệu và sản phẩm học tập, đồng thời tổ chức hoạt động trải nghiệm gắn với việc học. Ở lớp 8TC3, Trường THCS Phạm Hữu Lầu, cấu trúc gồm góc tri thức, không gian nghệ thuật và khu vực số thông minh: sách, câu chuyện về cuộc đời và sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh đi cùng tranh do học sinh vẽ, còn mã QR dẫn đến sách điện tử và tư liệu lịch sử. Học sinh lớp 9T5 duy trì việc tìm đọc, sưu tầm và chia sẻ sách. Sự kết hợp giữa vật thể và công nghệ giúp lớp học thành điểm gặp gỡ tri thức, không phải một bảng trưng bày ít người tương tác.
Đích đến là thói quen và hành động
Giá trị của mô hình không nên được đo bằng số ảnh hay đầu sách trên tường, mà bằng điều học sinh mang vào đời sống. Theo thầy Châu Hiền Đức, Bí thư Chi đoàn và Tổ trưởng chuyên môn khối 4 Trường Tiểu học Lương Định Của, tinh thần “không gian nhỏ – giá trị lớn” hướng việc học tập và làm theo Bác từ nhận biết, ghi nhớ thành thói quen, cách ứng xử và hành động cụ thể. Đó có thể là chăm học, trung thực, biết yêu thương và chia sẻ, đoàn kết với bạn, lễ phép với thầy cô, tiết kiệm và quan tâm cộng đồng. Vì vậy, hoạt động giáo dục truyền thống sẽ có ý nghĩa hơn khi giáo viên tạo cơ hội để các em cùng đọc, trình bày, hợp tác và thực hành việc tốt, thay vì chỉ yêu cầu ghi nhớ nội dung.
Mở rộng toàn thành phố, giữ chất lượng ở từng lớp
Theo Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM, trong năm học 2026-2027, 100% trường học trên địa bàn sẽ xây dựng Không gian văn hóa Hồ Chí Minh. Nhiều trường dự kiến kết hợp góc trưng bày, tủ sách, cây xanh, bảng biểu với không gian số, gồm ứng dụng AR/VR và triển lãm trực tuyến. Quy mô ấy thể hiện tham vọng đưa giáo dục đạo đức và truyền thống hiện diện thường xuyên trong môi trường học đường, đồng thời tạo thêm nền tảng cho phong trào thi đua. Nhưng độ phủ rộng chỉ là bước đầu: nếu mọi lớp cùng làm theo một khuôn hình thức, học sinh dễ xem đây là nhiệm vụ trang trí. Điều cần ưu tiên là nội dung phù hợp từng độ tuổi, hoạt động đều đặn và cách khuyến khích học sinh tự tìm hiểu, chia sẻ rồi biến điều học được thành hành động.
Một góc lớp chỉ có ý nghĩa khi được sử dụng
Đưa Không gian văn hóa Hồ Chí Minh vào từng lớp là hướng đi có giá trị nếu nhà trường xem đây là phương tiện giáo dục, không phải đích đến để hoàn thành một hạng mục. Góc sách, tranh vẽ hay mã QR chỉ phát huy tác dụng khi gắn với bài học, hoạt động trải nghiệm và nếp ứng xử hằng ngày. Khi đó, không gian văn hóa vừa mở thêm lối tiếp cận tri thức, vừa góp phần bồi dưỡng lý tưởng, lòng nhân ái và trách nhiệm ở học sinh. Mục tiêu đáng theo đuổi không phải là lớp nào cũng giống nhau, mà là mỗi lớp tạo được cơ hội để học sinh hiểu, suy ngẫm và thực hành điều tốt. Chính sự chuyển hóa ấy mới làm cho phong trào thi đua có sức sống lâu dài.
