Giảm thuế xăng để hãm áp lực giá
Giảm thuế xăng là biện pháp tài khóa nhằm hạ nghĩa vụ thuế trên mặt hàng nhiên liệu, qua đó giảm áp lực tăng giá và hỗ trợ kiểm soát lạm phát, dù mức chuyển tiếp tới giá bán lẻ còn phụ thuộc cách điều hành thị trường. Trong hai tháng cuối năm 2026, Chính phủ dự kiến đưa thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng từ 7% xuống 0%, đồng thời dành thêm khoảng 4.000 tỷ đồng ngân sách cho phương án này. Đây là một động thái đáng chú ý khi giá nhiên liệu tác động không chỉ tới người đổ xăng mà còn tới chi phí vận tải, sản xuất và giá hàng hóa. Tuy nhiên, chính sách không nên được xem như cam kết rằng giá tại cây xăng sẽ giảm tương ứng với mức thuế. Thông tin hiện có chưa lượng hóa mức thay đổi giá bán lẻ hay phần đóng góp cụ thể của biện pháp vào lạm phát; vì vậy, hiệu quả cần được đánh giá bằng kết quả thực tế, không chỉ bằng quy mô ngân sách.
Khoản hỗ trợ nằm giữa tăng trưởng và ổn định giá
Khoản ngân sách giảm thuế bổ sung cần được nhìn trong bức tranh điều hành rộng hơn: Chính phủ vừa muốn giữ nhịp tăng trưởng cao, vừa phải hạn chế sức ép chi phí lên hộ gia đình và doanh nghiệp. GDP chín tháng đầu năm 2026 tăng khoảng 9,01%, trong khi CPI bình quân tăng 4,52%. Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết mục tiêu hướng tới là tăng trưởng trên 10% và kiểm soát lạm phát quanh 4,5%. Hai mục tiêu này có thể va vào nhau nếu giá đầu vào tiếp tục tăng, nên lựa chọn giảm thuế xăng có lý do rõ ràng: chia sẻ một phần áp lực trước mắt thay vì để chi phí nhiên liệu lan rộng qua nhiều ngành. Nhưng chi ngân sách cũng có giới hạn; chính sách sẽ thuyết phục hơn nếu được công khai về thời hạn, mức hỗ trợ và cách đánh giá tác động.
Giá điện và lạm phát vẫn là phần việc tiếp theo
Giảm thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng không thể đứng riêng lẻ trong kế hoạch kiểm soát lạm phát. Bộ trưởng Tài chính cho biết cơ quan chức năng sẽ tính toán phương án giá điện, còn điều hành tiền tệ phải cân bằng giữa ổn định tỷ giá, kiềm chế lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng. Điều đó cho thấy bài toán giá cả còn phụ thuộc nhiều yếu tố, không chỉ riêng nhiên liệu. Với người dân, lợi ích đáng chờ đợi là giảm bớt áp lực chi phí đi lại và sinh hoạt nếu chính sách thực sự giúp kìm đà tăng giá; với doanh nghiệp, nhiên liệu ổn định hơn có thể hỗ trợ chi phí vận hành. Dù vậy, các nguồn hiện có chưa nêu mức tác động cụ thể của việc giảm thuế tới giá bán lẻ xăng hoặc lạm phát. Vì thế, không nên gắn trước cho chính sách một con số hiệu quả chưa được xác nhận.
Kết luận: dành thêm khoảng 4.000 tỷ đồng để giảm thuế xăng là lựa chọn có cơ sở trong nỗ lực kiểm soát lạm phát quanh 4,5%, nhưng đó mới là công cụ hỗ trợ, chưa phải bằng chứng rằng mặt bằng giá sẽ giảm. Người dân cần được biết mức thuế được áp dụng trong thời gian nào và giá bán lẻ phản ánh chính sách ra sao; còn cơ quan điều hành cần theo dõi đồng thời giá điện, chi phí đầu vào và sức ép tăng trưởng. Thành công không nằm ở con số ngân sách được phân bổ, mà ở việc giảm được gánh nặng thực tế mà không làm suy yếu kỷ luật tài khóa.
