Hai thị trường, hai hướng giá
Tỷ giá USD hôm nay là mức quy đổi giữa đồng Việt Nam và đô la Mỹ, được thể hiện riêng qua giá niêm yết của ngân hàng và giá giao dịch trên thị trường tự do; hai mức này không đồng nhất và có thể biến động trái chiều. Diễn biến ngày 6/11 và 9/11 cho thấy rõ sự tách biệt ấy: giá USD ngân hàng liên tục giảm, trong khi giá tự do vẫn trên mốc 26.000 đồng/USD và có phiên tăng mạnh. Đây không chỉ là khác biệt về con số, mà còn nhắc người theo dõi tỷ giá cần xác định mình đang nhìn giá mua hay giá bán, ở kênh nào. Gộp các mức giá thành một “tỷ giá chung” sẽ dễ tạo nhận định sai về chi phí giao dịch thực tế.
Sáng 6/11, Vietcombank niêm yết mua vào 25.430 đồng/USD, bán ra 25.810 đồng/USD sau khi giảm 80 đồng ở cả hai chiều; BIDV giảm 85 đồng, xuống 25.425 đồng mua vào và 25.805 đồng bán ra. Trong khi đó, giá USD tự do quanh 26.070–26.130 đồng/USD, với giá bán cao hơn Vietcombank khoảng 320 đồng/USD. Khoảng cách này khiến xu hướng giảm tại quầy ngân hàng không đồng nghĩa người mua USD trên thị trường tự do cũng được hưởng mức giá tương tự.
Giá ngân hàng lùi thêm, giá tự do bật lên
Đến ngày 9/11, giá ngân hàng tiếp tục đi xuống. Vietcombank niêm yết mua vào 25.400 đồng/USD, bán ra 25.780 đồng/USD; BIDV cũng ở mức 25.400–25.780 đồng/USD. So với ngày 6/11, Vietcombank giảm 30 đồng ở cả hai chiều, còn BIDV giảm 25 đồng. Tỷ giá trung tâm được công bố ở mức 25.610 đồng/USD, thấp hơn 5 đồng so với ngày 6/11.
Trái chiều, giá USD tự do trong bản tin cùng ngày được ghi nhận quanh 26.000–26.050 đồng/USD, tăng 100 đồng ở cả chiều mua và bán so với phiên trước đó. Mức bán tự do cao hơn giá bán tại ngân hàng khoảng 270 đồng/USD theo một bản tin; một nguồn khác trong cùng ngày mô tả chênh lệch khoảng 300 đồng ở chiều bán và khoảng 600 đồng ở chiều mua. Các số liệu chênh lệch được nêu không hoàn toàn giống nhau, nên cần đọc cùng mức giá và thời điểm khảo sát thay vì xem đó là một con số cố định.
Đọc đúng chênh lệch trước khi giao dịch
Điểm đáng chú ý không phải chỉ là giá nào cao hơn, mà là hai mức giá đang nói về hai kênh giao dịch khác nhau. Giá USD ngân hàng là mức niêm yết mua vào và bán ra của từng tổ chức; giá USD tự do là mức được ghi nhận tại các điểm giao dịch ngoài hệ thống ngân hàng. Vì vậy, khi so sánh, cần đối chiếu cùng chiều: giá bán tự do với giá bán ngân hàng, hoặc giá mua tự do với giá mua ngân hàng. Chẳng hạn, ngày 9/11, mức bán tự do 26.000–26.050 đồng/USD cao hơn mức bán 25.780 đồng/USD tại Vietcombank và BIDV. Chênh lệch được nguồn ghi nhận khoảng 270–300 đồng ở chiều bán, còn chiều mua có thể rộng hơn đáng kể theo một bản tin.
Bởi vậy, tiêu đề “USD ngân hàng giảm” không thể đại diện cho toàn bộ thị trường. Người cần đổi ngoại tệ nên kiểm tra bảng niêm yết ngân hàng và giá giao dịch tự do tại đúng thời điểm, đồng thời lưu ý mức mua vào không phải mức bán ra. Các con số giữa những bản tin có thể khác nhau do thời điểm và điểm khảo sát; coi chúng là giá cố định sẽ dẫn đến so sánh thiếu chính xác.
Diễn biến quốc tế vẫn là yếu tố cần theo dõi
Diễn biến trong nước cũng nằm trong bối cảnh đồng USD quốc tế biến động theo dữ liệu kinh tế và kỳ vọng lãi suất. Ngày 6/11, chỉ số DXY được ghi nhận tăng nhẹ lên 101,56 điểm, sau khi số đơn xin trợ cấp thất nghiệp lần đầu của Mỹ thấp hơn dự báo; thị trường khi đó chờ báo cáo việc làm phi nông nghiệp tháng 10 dự kiến công bố cùng ngày. Sang 9/11, DXY giảm 0,12% xuống 102,17 điểm trong phiên đầu tuần, dù báo cáo việc làm tháng 10 trước đó cho thấy Mỹ tạo thêm 165.000 việc làm, vượt dự báo 65.000.
Trong tuần tiếp theo, giới đầu tư dự kiến theo dõi các dữ liệu lạm phát quan trọng của Mỹ, gồm CPI và PPI, cùng phát biểu của quan chức Cục Dự trữ Liên bang Mỹ để đánh giá triển vọng lãi suất. Những thông tin này có thể tác động đến sức mạnh đồng USD, nhưng không xóa đi thực tế trước mắt: trong các ngày được ghi nhận, giá niêm yết ngân hàng giảm còn giá tự do giữ trên 26.000 đồng/USD. Kết luận thực dụng là phải theo dõi riêng từng kênh và từng chiều mua bán, thay vì suy ra giá giao dịch từ một xu hướng duy nhất.
