Mục tiêu lớn phải đi cùng năng lực thực thi
Tăng trưởng hai con số là mục tiêu duy trì tốc độ tăng GDP bình quân từ 10% mỗi năm trở lên, đồng thời nâng năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh thay vì chỉ mở rộng quy mô bằng vốn, lao động giá rẻ và tài nguyên. Năm 2026 mở đầu giai đoạn 2026–2030 với mục tiêu này, nên phép thử không nằm ở tuyên bố mà ở khả năng biến chủ trương thành việc làm cụ thể. Tăng trưởng GDP chín tháng đầu năm 2026 ước đạt 9,01%, nhưng để đạt mức từ 10% trở lên trong cả năm, quý IV cần tăng khoảng 12,5%. Khoảng cách ấy nhắc nhở rằng mục tiêu cao không tự tạo ra kết quả. Cần nhiệm vụ rõ, trách nhiệm rõ, tiến độ kiểm tra được và phối hợp xuyên suốt giữa các cấp. Nếu thủ tục tiếp tục làm chậm dự án hoặc trách nhiệm bị chia nhỏ, quyết tâm tăng trưởng sẽ không chuyển thành năng lực sản xuất và cải thiện đời sống.
Huy động vốn lớn, nhưng phải đưa vốn vào đúng chỗ
Theo đuổi tăng trưởng GDP bình quân từ 10% mỗi năm trở lên đòi hỏi quy mô nguồn lực huy động cho giai đoạn 2026–2030 tăng khoảng 2,21 lần so với giai đoạn trước. Đây không phải lời mời gọi tăng đầu tư bằng mọi giá: vốn chỉ có ý nghĩa khi chuyển thành năng lực sản xuất, công nghệ, hạ tầng và năng suất. Trong chín tháng năm 2026, tổng vốn đầu tư thực hiện toàn xã hội ước đạt 3.109,6 nghìn tỷ đồng, tăng 15,1% so với cùng kỳ. Quy mô ấy cho thấy dòng vốn đang mở rộng, nhưng hiệu quả phân bổ mới quyết định nó có tạo được đà tăng bền hay không. Nếu chỉ đẩy tín dụng và đầu tư công trong khi nền kinh tế chưa hấp thụ vốn tốt, lợi ích kích cầu có thể giảm, còn áp lực lạm phát và mất cân đối tăng lên. Bài toán vì vậy không chỉ là huy động thêm, mà là lựa chọn dự án có khả năng tạo giá trị lâu dài.
Kinh tế tư nhân cần cơ hội thực chất
Khu vực kinh tế tư nhân được kỳ vọng trở thành một động lực chủ chốt, nhưng tiềm lực chỉ được phát huy khi doanh nghiệp tiếp cận được vốn, thị trường và môi trường đầu tư có thể dự đoán. Khu vực này đóng góp khoảng 50% GDP, hơn 30% tổng thu ngân sách nhà nước và sử dụng khoảng 82% tổng số lao động. Trong khi khu vực nhà nước chỉ có thể đáp ứng khoảng 20–22% nguồn lực cần thiết, phần lớn còn lại phải đến từ tư nhân trong nước, vốn quốc tế và các kênh ngoài ngân sách. Vì vậy, yêu cầu cải cách không nên dừng ở lời kêu gọi doanh nghiệp đầu tư nhiều hơn. Cần tháo gỡ rào cản thể chế, vốn và thị trường, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp đổi mới, lớn lên và tham gia các ngành có giá trị gia tăng cao. Nếu không, nguồn lực tư nhân sẽ khó biến thành năng suất mới, còn gánh nặng đạt mục tiêu tiếp tục dồn vào đầu tư công.
Cải cách bộ máy và tính đến cái giá của tốc độ
Chất lượng lãnh đạo và quản lý được đo bằng kết quả thực thi: nhiệm vụ có người chịu trách nhiệm, vướng mắc được xử lý kịp thời và chính sách đến được với sản xuất, kinh doanh. Cải cách phải đi vào từng khâu, từ nghị quyết bớt dàn trải đến thủ tục thông suốt và kiểm tra tiến độ thực chất. Với người dân, điều đó thể hiện qua việc cơ quan công quyền giải quyết đúng hạn, quyền lợi hợp pháp được bảo vệ và cơ hội phát triển được mở rộng công bằng. Song tăng tốc cũng kéo theo rủi ro từ biến động thị trường công nghệ, nhu cầu xuất khẩu và nguồn cung, giá năng lượng; các kịch bản ứng phó cho năm 2027 cần được chuẩn bị sớm. Tăng trưởng nóng có thể gây sức ép lên lạm phát, cân đối vĩ mô và môi trường. Năm 2027, mục tiêu GDP từ 10% trở lên đi cùng yêu cầu CPI bình quân khoảng 4,5% và giữ ổn định các cân đối lớn. Tốc độ chỉ đáng theo đuổi nếu không làm suy yếu nền tảng của những năm sau.
Bài học từ định hướng phát triển của Bắc Ninh cũng là lời nhắc: chuyển từ tăng trưởng chiều rộng sang chiều sâu, dựa vào công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, không đánh đổi môi trường, văn hóa hay bản sắc để lấy sản lượng. Tăng trưởng hai con số sẽ cần vốn tư nhân, nhưng trước hết cần một bộ máy thực thi đáng tin cậy và cách phân bổ nguồn lực có kỷ luật. Kết luận nên rõ ràng: mục tiêu GDP cao không thể thay thế cải cách; chỉ khi cải cách tạo điều kiện cho vốn đi vào năng suất, đồng thời giữ vững ổn định vĩ mô và chất lượng sống, tốc độ tăng trưởng mới có cơ hội bền lâu.
