Từ mục tiêu lớn đến kết quả có thể kiểm chứng
Tăng trưởng hai con số là mục tiêu phát triển đòi hỏi nền kinh tế vừa mở rộng nhanh, vừa nâng năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh bằng chính sách đồng bộ cùng năng lực thực thi ở từng cấp, ngành. Năm 2026 mở đầu giai đoạn 2026–2030, khi mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân từ 10% mỗi năm trở lên đặt ra yêu cầu không chỉ về quyết tâm mà cả cách tổ chức công việc. Tại kỳ họp Quốc hội ngày 17/10/2026, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh phấn đấu đạt cao nhất các chỉ tiêu, gắn tăng trưởng với ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát.
Kết quả bước đầu tạo cơ sở để đặt kỳ vọng, nhưng chưa thể thay thế câu hỏi khó hơn: chủ trương có tới được khâu sản xuất, kinh doanh và đời sống dân cư hay không? GDP chín tháng đầu năm 2026 ước tăng 9,01%; thu ngân sách đạt khoảng 2,19 triệu tỷ đồng, tăng 12,1% so với cùng kỳ. Đây là đà tích cực, song mục tiêu cao sẽ thiếu sức nặng nếu nhiệm vụ, nguồn lực, tiến độ và trách nhiệm không được xác định rõ. Người dân đánh giá điều hành qua những việc gần gũi: hồ sơ có đúng hạn, quyền lợi có được bảo vệ, cơ hội có công bằng hay không. Vì vậy, thước đo của quyết sách không nằm ở độ lớn của con số, mà ở thay đổi cụ thể mà người dân và doanh nghiệp cảm nhận được.
Địa phương là nơi năng lực thực thi lộ rõ
Khoảng cách giữa mục tiêu và kết quả dễ thấy nhất ở cấp địa phương, nơi kế hoạch phải biến thành dự án hoàn thành, hạ tầng vận hành và việc làm. Tại các tỉnh trung du, miền núi phía Bắc, kế hoạch đầu tư công năm 2026 được giao gần 69.926 tỷ đồng; đến ngày 30/9, giải ngân đạt hơn 44.385 tỷ đồng, tương đương 63,5% kế hoạch và cao hơn mức bình quân cả nước là 62,9%. Đây là tín hiệu đáng ghi nhận, nhưng tỷ lệ giải ngân tự nó chưa bảo đảm công trình tạo ra giá trị kinh tế lâu dài.
Muốn thúc đẩy tăng trưởng kinh tế địa phương, các tỉnh cần đổi mới tư duy lãnh đạo, chỉ đạo và quản lý: chủ động rà soát chỉ tiêu, nhận diện sớm nguy cơ hụt mục tiêu, xây dựng kịch bản ứng phó và gắn trách nhiệm với tiến độ. Nguyên tắc “6 rõ” — rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ hiệu quả — cần trở thành cách làm thường xuyên, không phải khẩu hiệu. Cùng với giải pháp kích cầu trước mắt, địa phương phải tính đến chuyển đổi xanh, năng lượng tái tạo và logistics tuần hoàn. Với vùng núi phía Bắc, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nhân lực chất lượng cao cần là nền tảng tạo bước tiến, thay vì chỉ trông chờ vào vốn đầu tư.
Khơi thông tư nhân, nhưng phải tạo đường cho vốn đi vào sản xuất
Ngân sách công không thể một mình gánh yêu cầu huy động nguồn lực ở quy mô lớn hơn. Khu vực kinh tế tư nhân đã có sức nặng đáng kể: đóng góp khoảng 50% GDP, hơn 30% tổng thu ngân sách và sử dụng khoảng 82% lao động. Trong chín tháng năm 2026, khu vực ngoài Nhà nước thực hiện 1.649,2 nghìn tỷ đồng vốn đầu tư, chiếm 53% tổng vốn đầu tư toàn xã hội và tăng 14% so với cùng kỳ. Những con số ấy cho thấy đây không phải nguồn lực phụ trợ, mà là một động lực cần được đặt đúng vị trí trong chiến lược tăng trưởng.
Tuy nhiên, kỳ vọng không tự biến thành năng lực sản xuất. Doanh nghiệp cần thể chế dễ dự đoán, khả năng tiếp cận vốn và thị trường, hạ tầng, năng lượng và nhân lực phù hợp; vốn huy động phải chuyển thành công nghệ, việc làm và giá trị gia tăng. Nếu thủ tục kéo dài hoặc dòng vốn mắc lại ở khâu trung gian, tăng đầu tư cũng không đồng nghĩa tăng năng suất. Bài toán vì thế có hai vế không thể tách rời: Nhà nước tháo điểm nghẽn và điều phối đúng hướng; doanh nghiệp đầu tư, đổi mới và mở rộng năng lực. Mục tiêu tăng trưởng GDP chỉ bền vững khi nguồn lực tư nhân được khơi thông, đồng thời được sử dụng hiệu quả.
Đồng bộ thực thi mới biến quyết tâm thành tăng trưởng
Thử thách của tăng trưởng hai con số không chỉ là chọn đúng chính sách vĩ mô, mà là bảo đảm mỗi cấp chính quyền, ngành và đơn vị cùng triển khai theo một hướng, có thời hạn và chịu trách nhiệm về kết quả. Trung ương có thể đặt mục tiêu và khơi thông nguồn lực; địa phương phải tổ chức thực hiện sát điều kiện từng vùng; doanh nghiệp cần môi trường đủ thuận lợi để biến vốn thành sản phẩm và năng suất. Đứt gãy ở bất kỳ khâu nào cũng làm giảm hiệu quả của những khâu còn lại.
Việc tiếp theo không phải là liên tục nâng kỳ vọng trên giấy, mà là kiểm tra tiến độ, xử lý sớm chỉ tiêu có nguy cơ hụt và đánh giá chất lượng đầu ra bên cạnh tỷ lệ giải ngân. Đồng thời, cần tiếp tục gỡ rào cản để khu vực tư nhân tham gia sâu hơn vào các lĩnh vực tạo giá trị cao. Khi quyết sách vĩ mô được nối liền với quản trị địa phương có trách nhiệm và một môi trường kinh doanh có thể dự đoán, mục tiêu mới có cơ hội thành kết quả thực. Đó mới là phép thử đáng tin cậy cho năng lực điều hành và nền tảng để tăng trưởng cao đi cùng cải thiện đời sống.
