86% khối lượng đã hoàn thành, thời gian còn lại không nhiều
Tiến độ sân bay Long Thành là quá trình hoàn tất đồng bộ nhà ga, đường nội cảng, hạ tầng kỹ thuật và thủ tục vận hành để sân bay có thể đón chuyến bay thương mại theo kế hoạch. Với mốc khai thác được ACV thông báo là 0 giờ ngày 24/12/2026, cuộc chạy nước rút hiện nay không chỉ là hoàn thiện công trình mà còn phải chứng minh các hệ thống có thể phối hợp an toàn trong thực tế. Theo cập nhật của ACV, các công trình thiết yếu thuộc Dự án thành phần 3 đạt khoảng 86% khối lượng xây dựng theo giá trị hợp đồng; phần lớn gói thầu được đánh giá có khả năng hoàn thành trong tháng 12. Đây là nền tảng đáng kể, nhưng chưa đồng nghĩa sân bay đã sẵn sàng khai thác: lắp đặt, chạy thử, nghiệm thu và cấp phép vẫn còn ở phía trước. Vietnam Airlines từng thực hiện chuyến bay chính thức đầu tiên tại Long Thành ngày 19/12/2025; bước tiếp theo là chuyển từ dấu mốc thử nghiệm sang vận hành thường lệ.
ACV đang phối hợp với cơ quan quản lý, Ban Quản lý dự án và các đơn vị liên quan để tháo gỡ vướng mắc, đôn đốc tiến độ và bảo đảm nguồn lực tài chính cho nhà thầu. Cách làm này là cần thiết, song kết quả cuối cùng sẽ được đo bằng việc những hạng mục liên kết có hoàn tất cùng lúc hay không.
Nhà ga và hạ tầng kết nối là ưu tiên trước mắt
Ở nhà ga hành khách, liên danh thi công đang hoàn thiện lắp đặt, kiểm tra và chạy thử thiết bị. Hệ thống điện và mạng dữ liệu chính đã được triển khai; các đội thi công tiếp tục tích hợp kỹ thuật, ưu tiên những khu vực phục vụ chương trình thử nghiệm vận hành tổng thể (ORAT). Đây là phần việc quyết định trải nghiệm và khả năng vận hành, nên việc ưu tiên nhà ga thay vì chỉ chạy theo khối lượng xây dựng là lựa chọn đúng. Khó khăn là thị trường đang thiếu lao động có tay nghề; nhà thầu phải điều phối nhân lực về các hạng mục ảnh hưởng trực tiếp đến ngày mở cửa.
Tại gói giao thông nội cảng và hạ tầng kỹ thuật, hơn 2.000 nhân sự cùng 186 thiết bị đang được huy động. Kế hoạch tháng 11 là cơ bản hoàn thành trục chính từ cổng số 1 đến nhà ga và đoạn đường từ nhà ga đến cuối tuyến; tháng 12 tiếp tục làm vỉa hè, cây xanh, sơn kẻ đường và biển báo. Cầu cạn, đường cấp 3, bãi đỗ xe, hệ thống cấp thoát nước, điện và chiếu sáng cũng được đẩy nhanh. Thiếu đá và nhựa đường khiến nguồn cung trở thành rủi ro tiến độ, buộc nhà thầu tìm nguồn từ nhiều thị trường và điều chỉnh cách tổ chức thi công.
Những phần việc còn lại có thể quyết định ngày khai thác
Áp lực thể hiện rõ ở nhà ga hàng hóa số 1 và các công trình phụ trợ, nơi có thời điểm công nhân làm đến 21 giờ, thậm chí 1–2 giờ sáng. Kết cấu bê tông và thép đã hoàn thành; phần mái đang được hoàn thiện, còn thiết bị cơ điện dự kiến lắp trong tháng 11. Tuy nhiên, hệ thống vận hành hàng hóa tự động phải đặt từ nước ngoài và dự kiến về công trường đầu quý I/2027, sau mốc khai thác dự kiến. Các bên đang thúc nhà cung cấp rút ngắn thời gian bàn giao và nghiên cứu khai thác từng phần trong giai đoạn đầu. Đây là khoảng trống cần được quản lý minh bạch: phương án từng phần có thể giúp sân bay hoạt động, nhưng không thể thay thế việc làm rõ phạm vi dịch vụ hàng hóa sẵn sàng tại thời điểm mở cửa.
Với nhà để xe, phương án điều chỉnh ưu tiên hoàn thành một cánh trước ngày 30/11, đáp ứng khoảng 50% công suất khai thác ban đầu. Khi có gói thầu chậm, ACV rà soát từng hạng mục, điều chỉnh phạm vi và chuyển một số phần việc cho nhà thầu đủ năng lực; kiểm soát tiến độ, nghiệm thu kỹ thuật, hồ sơ và thủ tục cấp phép cũng được tăng cường. Theo kế hoạch, các công trình trọng yếu nghiệm thu trong tháng 11; thủ tục môi trường, an ninh hàng không và bố trí nhân lực khai thác hoàn tất đầu tháng 12, còn thông tin hàng không phục vụ khai thác chính thức dự kiến công bố trong tháng này.
Mục tiêu không chỉ là mở cửa đúng hẹn
ACV sân bay Long Thành đang chịu trách nhiệm kết nối tiến độ xây dựng với điều kiện khai thác, còn các nhà thầu phải bàn giao những hệ thống đã được kiểm tra và tích hợp. Theo phương án giai đoạn đầu, sân bay dự kiến khai thác tối đa khoảng 366 chuyến mỗi tuần: 322 chuyến nội địa và 44 chuyến quốc tế. Vietnam Airlines dự kiến khai thác tuyến Long Thành–Hà Nội cùng một số đường bay quốc tế; Vietjet Air dự kiến mở các đường bay nội địa nối sân bay với những trung tâm kinh tế, du lịch lớn. Với hành khách, tiến độ nhà ga, đường tiếp cận và bãi đỗ xe sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm từ ngày đầu.
Mốc 24/12/2026 tạo áp lực rõ ràng, nhưng chạy nước rút chỉ có ý nghĩa nếu các công trình bàn giao được trong trạng thái vận hành an toàn, không phải hoàn thành trên giấy. 86% là tín hiệu tiến triển, không phải bảo đảm tuyệt đối. ACV và nhà thầu cần giữ nhịp thi công, xử lý nút thắt vật liệu, nhân lực và thiết bị hàng hóa, đồng thời không rút ngắn những bước kiểm tra thiết yếu. Thành công của Long Thành sẽ nằm ở khả năng mở cửa đúng kế hoạch và phục vụ chuyến bay ổn định ngay từ giai đoạn đầu.
