86% khối lượng đã hoàn thành, nhưng phần khó vẫn ở phía trước
Dự án thành phần 3 của sân bay Long Thành là nhóm công trình thiết yếu phục vụ khai thác, gồm 16 gói thầu xây lắp chính và các hạng mục từ nhà ga đến hạ tầng khu bay. Theo ACV, tính đến ngày 9/10/2026, dự án đạt khoảng 86% khối lượng xây dựng tính theo giá trị hợp đồng. Đây là mốc đáng kể, nhưng không đồng nghĩa phần việc còn lại dễ hoàn tất: các hạng mục lớn, phức tạp và liên kết chặt với nhau vẫn có thể gây nghẽn tiến độ chung.
Trong 16 gói thầu chính, bốn gói đã hoàn thành, còn 12 gói đang được triển khai để hướng tới khai thác thương mại trong tháng 12/2026. Mục tiêu cụ thể là đưa sân bay vào hoạt động từ ngày 24/12/2026. Vì vậy, thước đo lúc này không chỉ là tỷ lệ khối lượng đã làm, mà là khả năng hoàn tất đồng bộ, nghiệm thu và cấp phép. Tiến độ sân bay Long Thành đang chuyển từ cuộc đua xây dựng sang cuộc đua đưa toàn bộ hệ thống vào trạng thái vận hành an toàn.
Bốn gói thầu trên đường găng cần được ưu tiên
Bốn gói thầu Long Thành được xác định còn nằm trên đường găng là gói 5.10 – nhà ga hành khách; gói 4.8 – giao thông nội cảng và hạ tầng kỹ thuật; gói 7.8 – nhà ga hàng hóa số 1; và gói 11.5 – nhà để xe. Đây không phải những hạng mục phụ có thể hoàn thiện sau mà không ảnh hưởng vận hành: chúng liên quan trực tiếp đến luồng hành khách, phương tiện, hàng hóa và khả năng tổ chức khai thác đồng bộ.
Với gói 5.10, liên danh Vietur cho biết đang tập trung nhân lực cho các phần việc còn lại và cam kết đẩy nhanh tiến độ. Ở gói 4.8, nhà thầu nêu áp lực về nguồn đá và nhựa đường; riêng giai đoạn tháng 10, tháng 11 và đầu tháng 12 cần khoảng 200.000 tấn bê tông nhựa nguội để hoàn thiện hạng mục. Con số này cho thấy tiến độ không chỉ phụ thuộc nhân công tại công trường. Bảo đảm vật liệu, phối hợp giữa các đơn vị và kiểm soát chất lượng sẽ quyết định liệu việc tăng tốc có chuyển thành khối lượng hoàn thành thực sự.
ACV cho biết đang rà soát từng hạng mục, điều chỉnh phạm vi công việc và chuyển giao một số phần việc cho nhà thầu đủ năng lực. Cách làm này có thể giải quyết điểm nghẽn trước mắt, nhưng phải đi cùng nghiệm thu chặt chẽ để không đổi tiến độ lấy rủi ro về chất lượng.
Hoàn thành xây dựng chưa phải là điều kiện cuối cùng
Từ nay đến ngày dự kiến mở cửa, khối lượng xây dựng chỉ là một nửa bài toán. Kế hoạch đặt mục tiêu nghiệm thu các công trình trọng yếu trong tháng 11; các thủ tục về môi trường, an ninh hàng không và bố trí nhân lực khai thác dự kiến hoàn tất vào đầu tháng 12. Cùng lúc, các cơ quan cần xử lý giấy phép cho nhân viên và phương tiện hoạt động trong khu bay, hồ sơ chứng nhận khai thác cảng và thông tin hàng không phục vụ chuyến bay.
ACV cũng phối hợp với tư vấn sân bay Incheon xây dựng 55 kịch bản vận hành và tổ chức ba đợt thử nghiệm tổng thể trong giai đoạn từ tháng 9 đến tháng 12/2026. Đây là bước cần thiết: một nhà ga hoàn thiện về xây dựng vẫn chưa thể phục vụ khách nếu quy trình làm thủ tục, hành lý, giao thông kết nối, an ninh và hoạt động khu bay chưa được kiểm chứng. Tháng 11 vì thế là mốc then chốt kép—vừa hoàn tất nghiệm thu, vừa phải phát hiện và sửa lỗi trước khi các thủ tục vận hành bước vào chặng cuối.
Ở giai đoạn đầu, khu cánh Tây và khu trung tâm nhà ga hành khách được ưu tiên hoàn thiện, với bốn đảo làm thủ tục dự kiến phục vụ chuyến bay nội địa và quốc tế. Cách triển khai theo lộ trình có thể giúp tập trung nguồn lực, nhưng trải nghiệm thực tế của hành khách sẽ phụ thuộc vào việc các khâu kết nối vận hành trơn tru ngay từ ngày đầu.
Ngày khai thác sẽ được quyết định bởi sự đồng bộ
Theo phương án dự kiến, sân bay Long Thành có thể khai thác tối đa khoảng 366 chuyến mỗi tuần, gồm 322 chuyến nội địa và 44 chuyến quốc tế. Quy mô này khiến việc mở cửa không chỉ là dấu mốc của một công trình lớn: với hành khách, điều đáng quan tâm là chuyến bay được phân bổ ra sao, việc làm thủ tục có thông suốt không và kết nối mặt đất có đáp ứng nhu cầu hay không. Khu vực nhà ga được ưu tiên trong giai đoạn đầu là một phần của lời giải, nhưng không thể thay thế yêu cầu phối hợp giữa các hạng mục.
Mốc 24/12/2026 tạo áp lực rõ ràng cho bốn gói thầu còn trên đường găng, song lịch hoàn thành chỉ có ý nghĩa nếu đi kèm nghiệm thu, giấy phép và thử nghiệm vận hành đạt yêu cầu. Đẩy nhanh thi công là cần thiết; bỏ qua kiểm tra hoặc để hạ tầng phụ thuộc lẫn nhau chưa sẵn sàng sẽ khiến mục tiêu khai thác thương mại mất ý nghĩa. Kết luận thực tế là Long Thành đã đi xa, nhưng chặng quyết định nằm ở khả năng hoàn tất đồng bộ từng công trình và chứng minh sân bay có thể vận hành an toàn, liên tục vào ngày mở cửa.
