Từ quầy hàng quen đến điểm bán trên mạng
Chuyển đổi số trong bán hàng OCOP là việc ứng dụng nền tảng trực tuyến, dữ liệu và công cụ thanh toán số để quảng bá, giới thiệu, bán sản phẩm và kết nối người mua, thay vì chỉ phụ thuộc vào giao dịch trực tiếp. Đây không còn là lựa chọn phụ: khi thói quen mua sắm thay đổi, việc giữ cách bán cũ đồng nghĩa với nguy cơ bỏ lỡ khách hàng mới. Tại chợ Phú Quới, Vĩnh Long, tiểu thương được hướng dẫn quảng bá và bán hàng trên nền tảng trực tuyến bên cạnh việc áp dụng thanh toán không dùng tiền mặt. Mã QR giúp người mua và người bán giao dịch thuận tiện, tiết kiệm thời gian; với người bán, việc theo dõi doanh thu cũng dễ dàng hơn. Công nghệ không xóa bỏ sạp chợ, mà nối sạp hàng với khách chưa từng bước chân tới đó.

Sản phẩm địa phương có thể kể câu chuyện rộng hơn
Lợi thế của chợ trực tuyến không chỉ nằm ở việc thêm một nơi đăng bán. Hình ảnh, video và thông tin về đặc điểm, công dụng, nguồn gốc giúp người tiêu dùng tìm hiểu sản phẩm trước khi đặt hàng, còn chủ thể OCOP có thêm cách xây dựng thương hiệu ngoài điểm bán truyền thống. Tại Hải Phòng, các hợp tác xã sử dụng mạng xã hội, video trải nghiệm và livestream để giới thiệu sản phẩm; có phiên phát trực tiếp ngay tại nơi sản xuất, thu hút khách đặt mua. Những cách làm này biến quy trình và người làm ra sản phẩm thành một phần của câu chuyện thương hiệu, thay vì để món hàng chỉ hiện diện qua nhãn mác. Bán hàng OCOP trên mạng vì vậy có thể mở rộng tệp khách, nhưng nội dung quảng bá cần đi cùng thông tin rõ ràng, nguồn gốc có thể kiểm tra và chất lượng nhất quán.

Số liệu cho thấy cơ hội, không phải phép màu
Trường hợp trà đinh lăng OCOP 3 sao ở Long Hồ cho thấy bán trực tuyến có thể tạo chuyển biến đo được: chủ thể Nguyễn Trường Ái cho biết lượng sản phẩm tiêu thụ trong ba tháng gần đây tăng khoảng 10–15% mỗi tháng so với trước khi đẩy mạnh các nền tảng số. Đây là tín hiệu đáng chú ý, nhưng không nên xem mức tăng ấy như kết quả tự động áp dụng cho mọi cơ sở. Vĩnh Long hiện có 980 sản phẩm OCOP, còn Hải Phòng có 649 sản phẩm, gồm 171 sản phẩm 4 sao, 468 sản phẩm 3 sao và 10 sản phẩm 5 sao cấp quốc gia. Quy mô đó cho thấy có nhiều hàng hóa địa phương cần tìm đầu ra; đồng thời, đông sản phẩm cũng khiến việc tạo khác biệt và giữ niềm tin của khách hàng trở nên quan trọng hơn.
Muốn bán bền, phải số hóa cả phía sau đơn hàng
Đưa sản phẩm lên sàn mới là bước đầu. Để khách mua rồi còn quay lại, chủ thể cần quản lý đơn hàng, thanh toán, chăm sóc khách và cung cấp thông tin đáng tin cậy một cách liền mạch. Mã QR truy xuất nguồn gốc, dữ liệu vùng nguyên liệu, tem nhãn và quy trình chất lượng là phần nền giúp lời quảng bá có căn cứ. Hải Phòng đã tổ chức tập huấn về xây dựng thương hiệu, livestream và quản trị gian hàng trực tuyến, đồng thời hỗ trợ theo cách “cầm tay chỉ việc”. Đây là hướng đi đúng: không thể đòi hỏi tiểu thương hay hợp tác xã tự xoay xở mọi kỹ năng số mà thiếu hướng dẫn thực hành. Công nghệ số giúp mở cửa thị trường; năng lực vận hành và chất lượng sản phẩm mới quyết định cánh cửa ấy có giữ được khách hay không.






