Diễn tập quy mô lớn, nhiều sự cố cùng lúc
Diễn tập hóa dầu là hoạt động mô phỏng các tình huống khẩn cấp tại cơ sở hóa dầu để kiểm tra khả năng cứu người, chữa cháy, kiểm soát hóa chất và phối hợp giữa nhiều lực lượng. Đây không phải màn trình diễn thiết bị: giá trị của bài tập nằm ở việc thử xem các mũi ứng cứu có thể hành động đồng thời mà không cản trở nhau hay không. Ngày 31/10, Bộ Công an, UBND TP.HCM và Công ty TNHH Hóa dầu Long Sơn tổ chức diễn tập cấp bộ tại Tổ hợp Hóa dầu Long Sơn. Kịch bản đặt ra cháy nổ và sập đổ ở khu vực bồn chứa, cháy tàu kèm tràn naphtha tại cầu cảng, cùng tai nạn làm rò rỉ axit clohydric. Tổng cộng 2.571 người, 147 phương tiện và 6 động vật nghiệp vụ được huy động. Với nhiều mối nguy xuất hiện cùng lúc, bài kiểm tra quan trọng nhất là năng lực chỉ huy và phân luồng, chứ không phải số lượng phương tiện.
Robot xử lý rủi ro ở nơi nguy hiểm
Trên bờ, robot chữa cháy và xe chuyên dụng được giao những việc đòi hỏi tiếp cận gần nguồn nhiệt nhưng có thể gây rủi ro cho con người: phun nước làm mát bồn, bảo vệ đường ống và ngăn lửa lan rộng. Trong một sự cố có nguy cơ cháy lan, khả năng duy trì tác động từ khoảng cách an toàn có thể giúp lực lượng trực tiếp tập trung vào tìm kiếm, cứu người và xử lý các điểm nóng. Nhưng robot không thay thế đội cứu hỏa. Thiết bị chỉ hữu ích khi được điều động đúng khu vực, nhận chỉ dẫn thống nhất và hỗ trợ được cho các mũi đang triển khai. Cuộc diễn tập có 6 robot chữa cháy, cùng 27 xe chữa cháy, 8 xe thang và 5 xe cứu nạn, cứu hộ. Cách bố trí này cho thấy công nghệ nên được xem là một mắt xích trong phương án tổng thể, không phải lời giải độc lập cho sự cố.
Trên biển, UAV hỗ trợ tìm kiếm, tàu chữa cháy dập lửa
Kịch bản tại cầu cảng mở rộng bài toán ứng cứu ra khỏi nhà máy: khoảng 5.000 lít naphtha tràn lên boong tàu rồi bắt cháy, trong khi lực lượng còn phải tìm người gặp nạn trên biển. UAV cứu hộ góp mặt trong hoạt động tìm kiếm trên biển, còn tàu và ca nô tìm người, phun nước, phun bọt dập lửa và làm mát thân tàu. Đây là nơi phối hợp giữa các phương tiện trở nên thiết yếu. UAV có thể hỗ trợ quan sát, nhưng nhiệm vụ chữa cháy và cứu người vẫn đòi hỏi tàu, ca nô cùng đội cứu nạn hành động theo chỉ huy chung. Vì vậy, ứng phó tràn dầu không thể tách rời chữa cháy, tìm kiếm cứu nạn và kiểm soát nguy cơ ô nhiễm vùng nước. Tám tàu chữa cháy được huy động trong cuộc diễn tập, bên cạnh lực lượng hàng hải và các đơn vị liên quan.
Điều quyết định là cơ chế phối hợp
Khi lực lượng cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ đến hiện trường, một trung tâm chỉ huy thống nhất được thiết lập để chia khu vực tác chiến và điều phối lực lượng. Đây là phần ít bắt mắt hơn robot hay UAV, nhưng lại quyết định liệu các phương tiện có bổ trợ nhau hay hoạt động rời rạc. Lực lượng tham gia trải rộng từ Bộ Công an, Bộ Quốc phòng đến công an các địa phương, y tế, hàng hải và các đơn vị trong cụm an toàn khu vực. Điểm giới hạn của một cuộc diễn tập là tình huống mô phỏng không thể thay thế mọi biến động của sự cố thật. Doanh nghiệp cũng xác định cần tiếp tục hoàn thiện quy trình, huấn luyện và cơ chế phối hợp để hạn chế cháy lan, phát tán hóa chất và tác động đến cộng đồng, vùng nước xung quanh. Kết luận đáng chú ý: robot và UAV mở rộng năng lực ứng cứu, nhưng hiệu quả cuối cùng vẫn phụ thuộc vào chỉ huy rõ ràng, luyện tập thường xuyên và phối hợp thông suốt.
