Phối hợp mới là phép thử lớn nhất
Diễn tập chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ tại tổ hợp hóa dầu là bài kiểm tra phối hợp giữa con người, thiết bị chuyên dụng và các lực lượng ứng cứu khi nhiều sự cố nguy hiểm diễn ra cùng lúc. Ngày 31/10, Bộ Công an, UBND TP.HCM và Công ty TNHH Hóa dầu Long Sơn tổ chức cuộc diễn tập cấp bộ tại xã Long Sơn, TP.HCM. Điểm đáng chú ý không chỉ là robot hay UAV, mà là khả năng kết nối các mũi cứu hộ trên bờ, tại cầu cảng và ngoài biển trong một trung tâm chỉ huy thống nhất. Khi cháy, sập đổ và rò rỉ hóa chất xảy ra đồng thời, công nghệ có thể giảm mức độ nguy hiểm cho người ứng cứu; nhưng nếu thông tin và phân công không thông suốt, thiết bị hiện đại cũng khó tạo ra khác biệt.
Quy mô huy động phản ánh độ phức tạp của bài toán: 2.571 người, 147 phương tiện và 6 động vật nghiệp vụ. Trong số phương tiện có 27 xe chữa cháy, 8 xe thang, 5 xe cứu nạn, cứu hộ, 12 xe cứu thương, 6 robot chữa cháy và 8 tàu chữa cháy. Lực lượng tham gia gồm công an, quân đội, y tế, hàng hải cùng các đơn vị tại TP.HCM và địa phương lân cận. Đây là phép thử thiết thực cho những đơn vị phải cùng hành động khi sự cố vượt khỏi phạm vi một nhà máy.
Từ bồn chứa sập đổ đến tàu bốc cháy
Kịch bản giả định mở đầu bằng sét đánh vào cụm van trên bồn chứa Butene-1, gây cháy nổ, làm sập kết cấu và đường ống, khiến 5 công nhân mắc kẹt. Sóng xung kích làm hư hại các bồn xăng lân cận và tạo thêm đám cháy. Ở cầu cảng, khoảng 5.000 lít naphtha tràn lên boong tàu chở nguyên liệu rồi bắt lửa. Một va chạm khác liên quan đến xe bồn chở axit đặt ra yêu cầu vừa cứu người vừa kiểm soát hóa chất rò rỉ. Chuỗi tình huống này buộc các đội không thể chờ xử lý xong điểm nóng này mới chuyển sang điểm khác.
Trên bờ, xe chuyên dụng và robot cứu hộ phun nước làm mát bồn chứa, bảo vệ đường ống và ngăn lửa lan. Các đội tìm kiếm công nhân mắc kẹt dưới cấu kiện đổ, trên cao và trong phương tiện. Ngoài biển, tàu và ca nô tìm người, phun nước hoặc bọt chữa cháy, đồng thời làm mát thân tàu. UAV cứu nạn tham gia hỗ trợ tìm kiếm trên biển. Cách phân vai này cho thấy robot và UAV hữu ích nhất khi bổ trợ cho lực lượng tại hiện trường, chứ không thay thế năng lực chỉ huy, cứu người và xử lý chuyên môn.
Ứng phó tràn hóa chất cần theo sát sau diễn tập
Ngay khi sự cố giả định được phát hiện, doanh nghiệp kích hoạt cấp độ ứng phó khẩn cấp cao nhất, huy động lực lượng tại chỗ và vận hành hệ thống thông tin ứng cứu. Chữa cháy, cứu người, cấp cứu y tế, ứng phó tràn hóa chất và ngăn ô nhiễm môi trường được triển khai song song. Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ lập trung tâm chỉ huy thống nhất, phân khu tác chiến và điều phối lực lượng. Đây là phần đáng để đánh giá cao: kịch bản không dừng ở dập lửa mà tính đến nguy cơ hóa chất phát tán và ảnh hưởng tới vùng nước xung quanh.
Tuy vậy, một cuộc diễn tập không thể tự chứng minh mọi quy trình sẽ hoạt động hoàn hảo trong sự cố thật. Doanh nghiệp xác định cần tiếp tục hoàn thiện quy trình, huấn luyện và cơ chế phối hợp để hạn chế cháy lan, hóa chất phát tán và sự cố tràn đổ ảnh hưởng tới cộng đồng. LSP cho biết tổ chức diễn tập tình huống cháy khoảng 10 ngày một lần nhằm duy trì trạng thái sẵn sàng. Tần suất đó có ý nghĩa khi bài học sau mỗi lần thử được chuyển thành thay đổi cụ thể trong đào tạo và phối hợp. Kết luận cốt lõi rất rõ: robot, UAV và phương tiện chữa cháy tăng thêm lựa chọn ứng cứu, nhưng khả năng bảo vệ con người và môi trường vẫn phụ thuộc vào phối hợp liên lực lượng được luyện tập thường xuyên.
