Ba giờ trên đường, ba giờ hụt khỏi chuyến đi
Du lịch tàu biển là hình thức tham quan trong đó hành khách cập cảng theo hải trình, lên bờ trải nghiệm điểm đến trong khoảng thời gian giới hạn rồi quay lại tàu tiếp tục chuyến đi. Với khách đến Nha Trang qua Cảng quốc tế Cam Ranh, quỹ thời gian ấy bị bào mòn ngay từ chặng di chuyển.
Cảng cách trung tâm Nha Trang 45–50 km; mỗi chiều đi mất 1–1,5 giờ, trong khi khách chỉ có khoảng tám giờ trên bờ. Tính cả hai lượt, hành trình có thể chiếm tới ba giờ—gần 40% thời gian ở đất liền—trước khi tính thời gian lên xuống xe hay chờ đoàn. Khoảng trống dành cho tham quan, mua sắm, ăn uống và sử dụng dịch vụ vì thế co lại rõ rệt.
Đây không chỉ là bất tiện của một chuyến tham quan. Khi phần lớn thời gian bị khóa trong xe, du khách có ít cơ hội khám phá thành phố và doanh nghiệp địa phương mất đi cơ hội phục vụ họ. Điểm đến có thể hấp dẫn đến đâu cũng khó chuyển sức hút thành trải nghiệm và chi tiêu nếu kết nối vẫn là khâu yếu.
Lượng khách phục hồi, nhưng năng lực cạnh tranh chưa thể xem là đã phục hồi
Khánh Hòa đang có đà trở lại đáng chú ý. Theo số liệu của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh, năm 2019 địa phương đón 52 chuyến tàu biển với 106.509 lượt khách lên bờ; năm 2025 còn 28 chuyến và 34.704 lượt. Từ đầu năm 2026 đến nay, tỉnh đã đón 38 chuyến cùng hơn 60.000 lượt khách, vượt cả năm trước.
Con số tăng là tín hiệu tốt, nhưng chưa đủ chứng minh Nha Trang đã tạo được lợi thế cạnh tranh mới. Khách tàu biển hiện vẫn chủ yếu ghé trong thời gian ngắn; các chương trình quen thuộc qua tháp Bà Ponagar, chùa Long Sơn, chợ Đầm và đi xích lô chiếm khoảng 60–70% tour. Nếu điểm tham quan và cách tổ chức trải nghiệm không đổi, khách đông hơn chưa chắc đồng nghĩa với giá trị giữ lại tại địa phương cao hơn.
Nút thắt còn có nguyên nhân hạ tầng: từ giữa năm 2024, bến cảng Nha Trang phải dừng tiếp nhận tàu khách vì kết cấu xuống cấp. Cảng Cam Ranh có khả năng đón tàu lớn, nhưng khoảng cách với trung tâm khiến lợi thế tiếp nhận tàu không tự động trở thành lợi thế trải nghiệm. Cần nhìn nhận hai việc này cùng lúc: năng lực cảng và chất lượng kết nối trên bờ.
Hội thảo đặt đúng vấn đề: phát triển cả hành trình, không chỉ đón tàu
Ngày 30/10/2026, UBND tỉnh Khánh Hòa phối hợp với Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam tổ chức hội thảo quốc tế về phát triển du lịch tàu biển tại Nha Trang, với sự tham gia của các hãng tàu, đơn vị khai thác cảng và doanh nghiệp lữ hành. Việc đưa kết nối, hạ tầng và sản phẩm trên bờ vào bàn thảo là cần thiết: một con tàu cập cảng mới chỉ mở ra cơ hội, chưa bảo đảm khách có hành trình thuận tiện hay doanh nghiệp địa phương hưởng lợi.
Sức hút của điểm đến là có thật. Nha Trang – Khánh Hòa được xếp thứ 11 trong danh sách 15 điểm đến du lịch hàng đầu thế giới vào mùa hè theo báo cáo của Viện Kinh tế Mastercard. Song sức hấp dẫn với hãng tàu và sức hấp dẫn của một chuyến đi trên bờ là hai bài toán khác nhau. Muốn khai thác tốt hơn du lịch Nha Trang, địa phương phải nối được cảnh quan, di sản và dịch vụ với một lịch trình vừa vặn với quỹ giờ của khách.
Điều đó đòi hỏi cách tổ chức xuyên suốt: có đầu mối chịu trách nhiệm cho chuyến tàu, phối hợp lịch cập cảng, phương tiện, điểm tham quan và giờ trở lại tàu. Nếu mỗi khâu vận hành rời rạc, khách sẽ tiếp tục trả giá bằng thời gian chờ—thứ tài nguyên họ có ít nhất.
Ưu tiên kết nối và trải nghiệm có thể dùng ngay
Khánh Hòa cho biết thời gian tới sẽ đầu tư có trọng tâm vào hạ tầng cảng biển, nhà ga hành khách và bến du thuyền phù hợp với nhu cầu thị trường. Tỉnh cũng dự kiến tăng kết nối trực tiếp với các hãng tàu, phát triển sản phẩm gắn với di sản, ẩm thực, làng nghề và giải trí ban đêm, đồng thời xây dựng chương trình lưu trú trước và sau hải trình để kéo dài thời gian trải nghiệm.
Định hướng ấy chỉ phát huy tác dụng nếu đi kèm giải pháp giảm thời gian và độ bất định trên tuyến cảng–thành phố: tổ chức xe theo lịch tàu, phân luồng đón khách, điều phối đoàn hợp lý và thiết kế lựa chọn tham quan theo thời lượng thực tế. Không phải khách nào cũng cần một tour dài; điều họ cần là biết mình có bao nhiêu thời gian và có thể dùng thời gian ấy ra sao.
Cải cách thủ tục và liên kết với các địa phương để hình thành hành trình liên vùng, liên cảng cũng nằm trong kế hoạch của tỉnh. Nhưng mở rộng tuyến chỉ có ý nghĩa khi chặng đầu tiên trên bờ không biến thành một cuộc chạy đua với đồng hồ. Kết nối tốt hơn sẽ giúp mỗi giờ của khách tạo ra thêm trải nghiệm, thay vì chỉ kéo dài quãng đường.
