Mục tiêu lớn bắt đầu từ những điểm nghẽn thực tế
Chi phí logistics là tổng gánh nặng phát sinh khi vận chuyển, lưu kho, xử lý và phân phối hàng hóa trong chuỗi cung ứng, ảnh hưởng trực tiếp đến giá thành và sức cạnh tranh của nền kinh tế. Hiện khoản chi này ở Việt Nam tương đương khoảng 16–17% GDP, cao hơn mức bình quân thế giới 10–12%; Chính phủ đặt mục tiêu kéo tỷ lệ xuống 12–15% vào năm 2030. Khoảng cách ấy cho thấy tăng trưởng ngành chưa tự động biến thành dịch vụ rẻ và thông suốt hơn. Diễn đàn Logistics Việt Nam 2026 diễn ra ngày 7/11 tại Gia Lai, do Bộ Công Thương và UBND tỉnh phối hợp tổ chức, trong bối cảnh ngành được dự báo tăng 14–16% mỗi năm và đóng góp 4,5–5% GDP. Mục tiêu giảm chi phí vì thế không thể chỉ là một chỉ tiêu trên giấy: nó đòi hỏi thay đổi cách hàng hóa đi qua từng mắt xích.

Hạ tầng phải nối theo dòng hàng, không theo ranh giới hành chính
Diễn đàn chọn chủ đề kết nối logistics cao nguyên với chuỗi cung ứng toàn cầu, một hướng đi đáng chú ý vì Tây Nguyên chỉ phát huy tiềm năng khi vùng nguyên liệu được nối hiệu quả với nơi chế biến, bảo quản, cảng biển và thị trường. Gia Lai có lợi thế hình thành tuyến từ các vùng nguyên liệu phía tây đến cửa ngõ ven biển Quy Nhơn, nhưng có đường vận chuyển tốt thôi chưa đủ: cần cả điểm gom hàng, dịch vụ phù hợp với đặc tính nông sản và kế hoạch khai thác trung tâm logistics. Những đoạn kết nối yếu giữa vùng sản xuất, khu công nghiệp, trung tâm logistics với cảng, ga đường sắt và cửa khẩu đang làm đội chi phí vận chuyển. Vì vậy, ưu tiên hạ tầng logistics nên là tổ chức mạng lưới theo luồng hàng thực tế, thay vì xây từng công trình rời rạc. Đầu tư chỉ có ý nghĩa khi giúp hàng hóa đi nhanh hơn, ít trung chuyển hơn và tiếp cận thị trường thuận lợi hơn.

Thể chế và thủ tục quyết định tốc độ lưu thông
Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc xác định tháo gỡ điểm nghẽn về hạ tầng, thể chế, thủ tục và chuyển đổi số là yêu cầu trọng tâm; tại diễn đàn, ông cũng đề nghị sớm hoàn thiện thể chế và xác lập cơ chế điều phối logistics cấp quốc gia. Đây là ưu tiên đúng: doanh nghiệp khó tối ưu cả chuỗi nếu quy định thiếu đồng bộ, dữ liệu phân tán và vấn đề liên ngành được xử lý chậm. Bộ Công Thương được giao rà soát cơ chế, chính sách, trong đó tập trung vào Nghị định 163/2017/NĐ-CP, đồng thời trình phương án xây dựng cơ chế điều phối logistics quốc gia trong tháng 12/2026. Trong quý I/2027, cần hoàn thành danh mục điểm nghẽn, xác định nguồn lực và tiến độ xử lý. Mốc thời gian cụ thể sẽ giúp biến chỉ đạo thành trách nhiệm có thể kiểm tra. Nếu thủ tục vẫn buộc doanh nghiệp khai báo lặp lại hoặc chờ phối hợp giữa nhiều cơ quan, lợi ích từ đường sá mới sẽ bị bào mòn.

Số hóa và tăng trưởng xanh phải tạo hiệu quả đo được
Chuyển đổi số logistics không nên dừng ở việc đưa biểu mẫu lên mạng; giá trị nằm ở dữ liệu được chuẩn hóa, kết nối và chia sẻ để doanh nghiệp bớt khai báo trùng, cơ quan quản lý phối hợp nhanh hơn. Định hướng tại diễn đàn là thí điểm hệ thống dữ liệu logistics quốc gia trong năm 2027, đồng thời chuẩn hóa chứng từ và giảm khai báo lặp lại. Song song, phát triển logistics xanh cần gắn với giảm phát thải và sử dụng hiệu quả năng lượng, tài nguyên, chứ không thể chỉ là khẩu hiệu. Khi vận tải và lưu kho được tổ chức đồng bộ, nông sản có thêm cơ hội giữ giá trị, công nghiệp chế biến được hỗ trợ và hàng hóa dễ mở rộng thị trường xuất khẩu hơn. Kết luận lại, mục tiêu 12–15% GDP vào năm 2030 có thể đạt được nếu hạ tầng, thể chế, thủ tục và công nghệ cùng được xử lý như một chuỗi cải cách. Thước đo cuối cùng phải là thời gian và chi phí thực tế mà doanh nghiệp, người sản xuất và người tiêu dùng tiết kiệm được.







